Στην Κυψέλη δεν συζητούν πλέον ανέσεις του έργου. Συζητούν αν τα σπίτια τους στέκονται. Κατά μήκος της διαδρομής του μετροπόντικα της Γραμμής 4, κάτοικοι και οι τεχνικοί τους εμπειρογνώμονες κάνουν λόγο για ρωγμές, μετακινήσεις και αποκολλήσεις σε πολυκατοικίες. Η πολιτεία λέει πως η διαμονή είναι ασφαλής. Κάποιοι έχουν ήδη φύγει από τα διαμερίσματά τους. Η απόσταση ανάμεσα στις δύο αυτές εικόνες είναι όλο το θέμα.
Τα ντοκουμέντα του ρεπορτάζ
Την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, πέντε μήνες μετά τις πρώτες καταγγελίες των κατοίκων για ρωγμές, ξεκίνησαν τεχνικοί έλεγχοι σε 20 κτίρια της Κυψέλης, τα οποία φέρεται να έχουν υποστεί ζημιές από τις εργασίες του μετροπόντικα. Οι έρευνες άρχισαν από την οδό Σπετσών. Στόχος είναι να ελεγχθούν τα θεμέλια και να μετρηθεί η έκταση των φθορών, με εκσκαφές γύρω από κολώνες, σκάνερ και υπερήχους, και με συμμετοχή μηχανικών του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.
Τα νούμερα είναι συγκεκριμένα: περίπου 200 διαμερίσματα. Ορισμένοι κάτοικοι έχουν αποχωρήσει προσωρινά από τα σπίτια τους. Άλλοι μένουν, μέσα σε αβεβαιότητα. Η πολιτεία τονίζει ότι η διαμονή στα κτίρια είναι ασφαλής. Κάτοικοι, από την άλλη, καταγγέλλουν ότι νέες ρωγμές δεν σταματούν να εμφανίζονται και ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχουν στραβώσει ακόμα και οι κάσες πορτών και παραθύρων.
Ένοικος πολυκατοικίας στην οδό Σπετσών περιγράφει αποκόλληση του κτιρίου από το γειτονικό ακίνητο και περιστατικό που, σύμφωνα με όσα της μεταφέρθηκαν, συνοδεύτηκε από έντονη κίνηση του κτιρίου. Οι κάτοικοι ζητούν, για μία ακόμη φορά, σαφή ενημέρωση, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εργασιών και εγγυήσεις για την ασφάλεια των σπιτιών τους. Καταγγέλλουν ότι κρίσιμα ερωτήματα για την κατάσταση των κτιρίων και τις παρεμβάσεις που απαιτούνται παραμένουν αναπάντητα.
Ο πολιτικός μηχανικός και τεχνικός εμπειρογνώμονας των κατοίκων, Νίκος Κρασάκης, ζητά συστηματικό έλεγχο των ζημιών και εκπόνηση των απαιτούμενων στατικών μελετών. Έκανε λόγο για σοβαρό έλλειμμα ενημέρωσης από την κατασκευάστρια εταιρεία, που, όπως είπε, επιτείνει την καχυποψία. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε σύσκεψη στο υπουργείο είχε συμφωνηθεί ανάμεσα στην Ελληνικό Μετρό, τον ανάδοχο, τον υπουργό και τους κατοίκους να επικαιροποιηθεί η καταγραφή των βλαβών. Γι’ αυτό και προβλέφθηκε αποκάλυψη δομικών στοιχείων, με αφαίρεση σοβάδων από κολώνες. Ο ίδιος υποστηρίζει πως δεν υπήρξε ενημέρωση για το χρονοδιάγραμμα και την εξέλιξη των εργασιών.
Αναφερόμενος στο πόρισμα των εμπειρογνωμόνων των κατοίκων, ο κ. Κρασάκης υποστήριξε ότι περίπου 20 κτίρια, από την πλατεία Κυψέλης έως το σημείο όπου έχει σταματήσει ο μετροπόντικας, έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές κατά τη διέλευσή του. Βλάβες που, όπως είπε, ενδέχεται να έχουν επηρεάσει την αντοχή των κτιρίων στα φορτία, με ιδιαίτερη ανησυχία για τη συμπεριφορά τους σε ισχυρό σεισμό. Αυτή είναι εκτίμηση των εμπειρογνωμόνων των κατοίκων, όχι επίσημο πόρισμα ότι τα κτίρια έχουν χάσει την αντισεισμική τους επάρκεια.
Υπάρχει και η πλευρά της εταιρείας του έργου. Σε ανακοίνωση της 2ας Οκτωβρίου, η Ελληνικό Μετρό έκανε γνωστό ότι παραδόθηκαν οι πρώτες ενδιάμεσες εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης του ΤΕΕ για 14 κτίρια στην Κυψέλη. Κάνει λόγο για καταγεγραμμένες βλάβες λόγω καθιζήσεων, για αξιολόγηση και για εργασίες αποκατάστασης από τον ανάδοχο, σύμφωνα με τη σύμβαση. Δεσμεύεται ότι θα ενημερώσει τα ενδιαφερόμενα μέρη πριν από την επανέναρξη της διάνοιξης της σήραγγας. Προτεραιότητα, γράφει, είναι η ασφάλεια.
Εδώ είναι το οξύμωρο, και δεν χρειάζεται μεγέθυνση. Από τη μία, ένα δημόσιο έργο-σημαία, κρατική εταιρεία, σύσκεψη στο υπουργείο, και μια επίσημη γραμμή που λέει πως οι άνθρωποι μπορούν να μένουν στα σπίτια τους. Από την άλλη, πέντε μήνες καταγγελιών για ρωγμές ώσπου να ξεκινήσουν οι έλεγχοι στα θεμέλια, κάτοικοι που φεύγουν, κάσες που στραβώνουν σύμφωνα με τις καταγγελίες, και εμπειρογνώμονες των κατοίκων που βάζουν στο τραπέζι το ερώτημα του σεισμού. Αν όλα είναι «υπό έλεγχο», γιατί η γειτονιά ζητά ακόμα τις τεχνικές εκθέσεις στα χέρια της;
Προσέξτε και τους αριθμούς, όπως έχουν δημοσιοποιηθεί. Τον Οκτώβριο η Ελληνικό Μετρό μιλά για ενδιάμεσες εκθέσεις του ΤΕΕ σε 14 κτίρια. Τον Νοέμβριο το ρεπορτάζ μετρά 20 κτίρια και περίπου 200 διαμερίσματα στον κύκλο των ελέγχων. Το πρόβλημα, δηλαδή, δεν μίκρυνε με μια ανακοίνωση. Και οι κάτοικοι ζητούν στατικές μελέτες, όπως έχει προτείνει και το ίδιο το ΤΕΕ στο πόρισμά του, δηλαδή ο τεχνικός σύμβουλος της πολιτείας. Αν το ζητάει και το Επιμελητήριο, γιατί οι άνθρωποι που μένουν μέσα στα κτίρια λένε πως ακόμα περιμένουν τα χαρτιά;
