Την ανάγκη πρόσθετων, άμεσων παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας αναγνώρισαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στα τελικά συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής της Πέμπτης (15/10), τα οποία δημοσιεύθηκαν τις πρώτες ώρες της Παρασκευής (16/10).
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν να εξεταστούν πρόσθετες βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις για τις υψηλές τιμές ενέργειας, με ειδική μέριμνα για τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη-μέλη και τις αποκλίσεις στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο τελικό κείμενο:
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να εξετάσει και, εφόσον απαιτείται, να προτείνει περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών ενέργειας βραχυπρόθεσμα, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές συνθήκες των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας».
Παράλληλα, στα συμπεράσματα υπογραμμίζεται ότι τα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής ακρίβειας πρέπει να συνδυάζονται με τη συνέχιση της ενεργειακής μετάβασης και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας. Στο ίδιο κείμενο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων που απορρέουν από τον κανονισμό για το μεθάνιο, στο πλαίσιο της προσπάθειας περιορισμού των επιβαρύνσεων στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Αγκάθι η συζήτηση για το ETS 2
Στο μεταξύ, έξι κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προετοιμάζουν κοινή παρέμβαση για την περαιτέρω αναβολή της εφαρμογής του νέου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS2), σύμφωνα με πληροφορίες του Politico.
Πρόκειται για την Ελλάδα, την Ιταλία, την Πολωνία, την Τσεχία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, οι οποίες επιδιώκουν να μετατεθεί η έναρξη εφαρμογής του συστήματος τουλάχιστον έως το 2030, επικαλούμενες την ενεργειακή κρίση και τις διαφορές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών.
Η πρωτοβουλία των έξι χωρών έρχεται παρά το γεγονός ότι η έναρξη πλήρους εφαρμογής του ETS2 έχει ήδη μετατεθεί από το 2027 στο 2028, καθώς οι συγκεκριμένες κυβερνήσεις θεωρούν ότι η αναβολή αυτή δεν επαρκεί για την προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από πρόσθετες ενεργειακές επιβαρύνσεις.
Η σχεδιαζόμενη παρέμβαση αποτελεί επίσης απάντηση στην πρωτοβουλία των σκανδιναβικών χωρών, οι οποίες το πρωί της Πέμπτης τάχθηκαν υπέρ της διατήρησης και στήριξης του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
Τι ακριβώς είναι το ETS2
Το ETS2 αποτελεί τη νέα φάση του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών και αφορά κυρίως τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από την καύση καυσίμων στους τομείς των κτιρίων και των οδικών μεταφορών, καθώς και σε ορισμένους πρόσθετους τομείς. Σε αντίθεση με το υφιστάμενο σύστημα ETS, το οποίο καλύπτει κυρίως τη βιομηχανία και την ηλεκτροπαραγωγή, το νέο πλαίσιο προβλέπει την τιμολόγηση των εκπομπών από καύσιμα που χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, για τη θέρμανση κτιρίων και τις οδικές μεταφορές.
Η εφαρμογή του ETS2 έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει το 2027, ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει τη μετάθεσή της για το 2028. Οι έξι χώρες επιδιώκουν τώρα ακόμη μεγαλύτερη αναβολή, τουλάχιστον έως το 2030, εκφράζοντας ανησυχία για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει το νέο σύστημα στο ενεργειακό κόστος.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, καθώς η επιβολή τιμής στις εκπομπές από τα καύσιμα μπορεί να επηρεάσει το κόστος θέρμανσης και μετακίνησης, ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς και τον τρόπο με τον οποίο θα μετακυλιστεί το σχετικό κόστος.
