Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, αντιμετωπίζουν συνεχιζόμενα προβλήματα στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Παρά την μικρή βελτίωση που έδειξαν τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος τον Ιούλιο —με το μέσο επιτόκιο νέων δανείων να υποχωρεί στο 4,49% και των καταθέσεων να παραμένει στο 0,34%— το χάσμα μεταξύ δανεισμού και αποταμίευσης εξακολουθεί να είναι μεγάλο, υπερβαίνοντας τις τέσσερις μονάδες και επιβαρύνοντας σημαντικά τους μικρούς επιχειρηματίες.
Οι τράπεζες παραμένουν προσεκτικές μετά από μια δεκαετία έντονων αναταράξεων και κρίσεων. Οι αυστηρές απαιτήσεις για εγγυήσεις, η ενδελεχής αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας και η ανάγκη ύπαρξης ίδιας συμμετοχής αφήνουν πολλές ΜμΕ εκτός τραπεζικού δανεισμού. Ακόμη και εκείνοι που θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τα χαμηλότερα επιτόκια συχνά συναντούν εμπόδια και περιορισμούς.
Χρηματοδοτικά εργαλεία
Τα πολλά εμπόδια εξηγούν γιατί η κυβέρνηση δίνει έμφαση σε εναλλακτικές λύσεις χρηματοδότησης. Τα εθνικά προγράμματα του ΕΣΠΑ, το Ταμείο Εγγυοδοσίας και οι πρωτοβουλίες της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας προσφέρουν πρόσβαση με χαμηλότερο κόστος και λιγότερες απαιτήσεις εξασφαλίσεων. Παρά τις χρονοβόρες διαδικασίες και τους σύνθετους όρους, αποτελούν ένα παράλληλο κανάλι για όσους αποκλείονται από το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα.
Σημαντική είναι επίσης η προσπάθεια κινητοποίησης κεφαλαίων μέσω επιχειρηματικών αγγέλων, οι οποίοι παρέχουν χρηματοδότηση και τεχνογνωσία. Αν και η κουλτούρα αυτή στην Ελλάδα παραμένει περιορισμένη, η κυβέρνηση προσφέρει κίνητρα για την ανάπτυξη συνεργασιών αυτού του είδους, δίνοντας στις ΜμΕ εναλλακτική οδό χρηματοδότησης έναντι του δύσβατου τραπεζικού δανεισμού.
Το ευρωπαϊκό παράδειγμα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ, το μέσο επιτόκιο νέων επιχειρηματικών δανείων στην Ευρωζώνη φτάνει περίπου στο 3,5%. Η διαφορά με την Ελλάδα, αν και μοιάζει μικρή, μεταφράζεται σε σημαντικό επιπλέον κόστος για μια ΜμΕ που αναζητά δάνειο μερικών εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ.
Επιπλέον, σε πολλές χώρες της Κεντρικής Ευρώπης οι τράπεζες στοχεύουν ενεργά στις ΜμΕ, διευκολύνοντας τον δανεισμό. Στην Ελλάδα, αντίθετα, οι μικρές επιχειρήσεις αντιμετωπίζονται συχνά ως «υψηλού κινδύνου», με αποτέλεσμα να αποκλείονται ή να δανείζονται με δυσμενέστερους όρους. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και ζήτημα εμπιστοσύνης μεταξύ τραπεζών και επιχειρήσεων.
Το αδιέξοδο και οι προοπτικές
Η βασική ερώτηση παραμένει αν τα διαθέσιμα εργαλεία μπορούν να καλύψουν το χρηματοδοτικό κενό. Οι ΜμΕ, που συχνά λειτουργούν με περιορισμένη ρευστότητα, χρειάζονται άμεση πρόσβαση σε κεφάλαια για να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν. Τα εθνικά προγράμματα και οι νέες μορφές χρηματοδότησης προσφέρουν έναν εναλλακτικό δρόμο, ενώ η τραπεζική οδός παραμένει δύσκολη, παρά τις μικρές βελτιώσεις.
Η λύση στο πρόβλημα της πρόσβασης στη χρηματοδότηση θα καθορίσει τη δυναμική των ΜμΕ τα επόμενα χρόνια. Αν δεν επιλυθεί ο φαύλος κύκλος του ακριβού δανεισμού και των περιορισμένων επιλογών, η ανάπτυξη θα παραμείνει θεωρητική. Αντίθετα, εάν οι εναλλακτικές πηγές αποκτήσουν ουσιαστική σημασία, θα δημιουργηθεί ένας λιγότερο ανηφορικός δρόμος για τις επιχειρήσεις που στηρίζουν την ελληνική οικονομία.
Πηγή: ot.gr
