Η διαρκής διάσπαση της προσοχής λόγω της χρήσης ψηφιακών μέσων αυξάνει τον κίνδυνο διάγνωσης με ΔΕΠΥ σύμφωνα με τους ειδικούς, αν και δεν είναι όλα τα ψηφιακά μέσα εξίσου επιβαρυντικά.
Η ψηφιακή επανάσταση μοιάζει ολοένα και περισσότερο με ένα τεράστιο, άτυπο «πείραμα», με τα παιδιά και τους εφήβους να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της έκθεσης. Την ώρα που οι διαγνώσεις ΔΕΠΥ (ADHD) αυξάνονται διεθνώς, ενισχύεται το ενδιαφέρον για το πώς η χρήση ψηφιακών μέσων επηρεάζει την προσοχή.
Μελέτη από τους Torkel Klingberg και Samson Nivins στο Karolinska Institutet ανέλυσε δεδομένα περισσότερων από 8.000 παιδιών ηλικίας 10-14 ετών, ταξινομώντας τις ψηφιακές συνήθειες σε gaming, τηλεόραση/βίντεο και social media (TikTok, Instagram, Snapchat, X, Messenger, Facebook). Εξετάστηκε η σχέση αυτών με την απουσία προσοχής και την υπερκινητικότητα.
Το κύριο συμπέρασμα ήταν ότι τα social media συνδέονται με σταδιακή αύξηση της απροσεξίας με την πάροδο του χρόνου, ενώ το gaming και η παρακολούθηση βίντεο δεν εμφάνισαν αντίστοιχη συσχέτιση. Αυτό παρέμεινε σταθερό ακόμη και μετά την προσαρμογή για παράγοντες όπως γενετικός κίνδυνος για ΔΕΠΥ και οικογενειακό εισόδημα. Η κατεύθυνση της σχέσης φαίνεται μονόδρομη: η χρήση social media «προβλέπει» μεταγενέστερη απροσεξία και όχι το αντίστροφο.
Η εξήγηση που προτείνεται είναι ότι τα social media φέρνουν συνεχείς μικρο-περισπασμούς μέσα στη μέρα, με ειδοποιήσεις, μηνύματα και αδιάκοπη εναλλαγή ερεθισμάτων, επηρεάζοντας μακροπρόθεσμα την προσοχή. Αντίθετα, το gaming γίνεται σε συγκεκριμένες συνεδρίες και απαιτεί εστίαση σε έναν στόχο τη φορά.
Στατιστικά, η αύξηση κατά μία ώρα ημερήσιας χρήσης social media σε πληθυσμιακό επίπεδο θα μπορούσε να συνδεθεί με περίπου 30% περισσότερες διαγνώσεις ΔΕΠΥ. Οι έφηβοι σήμερα είναι online περίπου 5 ώρες την ημέρα, ενώ όσοι δηλώνουν «συνεχώς online» αυξήθηκαν από 24% το 2015 σε 46% το 2023.
Τα δεδομένα ενισχύουν την άποψη ότι δεν είναι «όλες οι οθόνες ίδιες»: τα social media, λόγω της διαρκούς διάσπασης και των ειδοποιήσεων, σχετίζονται περισσότερο με μειωμένη προσοχή και συγκέντρωση, γεγονός που καθιστά κρίσιμα τα όρια χρήσης και τους κανόνες προστασίας των ανηλίκων.
Πηγή: VoiceNews.gr
