Η εφημερία των εκπαιδευτικών — μια διαδικασία που θεωρείται αυτονόητη στην καθημερινή λειτουργία του σχολείου — αποδεικνύεται συχνά πεδίο ευθύνης χωρίς επαρκή υποστήριξη. Από τις «τυφλές γωνίες» των αυλών μέχρι την απουσία σαφούς καθοδήγησης, η ασφάλεια των μαθητών και η προστασία των διδασκόντων βρίσκονται σε λεπτή ισορροπία.
🏫 Η πραγματικότητα πίσω από την “τυπική” υποχρέωση
Κάθε εκπαιδευτικός γνωρίζει ότι η εφημερία δεν είναι απλώς μια υπογραφή στο πρόγραμμα. Είναι καθημερινή επιτήρηση, συχνά σε χώρους ακατάλληλους: αυλές χωρίς περίφραξη, σκάλες χωρίς ορατότητα, σημεία που κανείς δεν βλέπει, αλλά όλοι γνωρίζουν ότι «εκεί συμβαίνουν τα περισσότερα».
Σε περίπτωση ατυχήματος, η ευθύνη του εφημερεύοντα είναι αυξημένη – και οι ερωτήσεις που ακολουθούν από τη Διεύθυνση ή τους γονείς είναι πάντα ίδιες: «Ήταν στη θέση του;» «Είχε εποπτεία;» «Τηρήθηκε ο κανονισμός;»
⚖️ Το νομικό πλαίσιο και οι εξαιρέσεις
Σύμφωνα με το ΠΔ 79/2017, η εφημερία αποτελεί υποχρεωτική υπηρεσία για όλους τους εκπαιδευτικούς, με ευθύνη κατανομής από τον Σύλλογο Διδασκόντων στην αρχή της χρονιάς.
Η προσέλευση των εφημερευόντων πρέπει να γίνεται τουλάχιστον 15 λεπτά πριν την έναρξη του ωραρίου (ΠΔ 201/1998).
Ωστόσο, υπάρχουν και κατηγορίες που απαλλάσσονται από την εφημερία, όπως:
Διευθυντές και Υποδιευθυντές,
Εκπαιδευτικοί που υπηρετούν σε 3 ή περισσότερα σχολεία,
Αναπληρωτές μειωμένου ωραρίου,
Εκπαιδευτικοί παράλληλης στήριξης και Τμημάτων Ένταξης,
όπως και όσοι έχουν σοβαρούς λόγους υγείας, κατόπιν απόφασης του Συλλόγου.
🔎 Το κρίσιμο λάθος: Η “σιωπηλή” εφημερία
Ένα από τα πιο συχνά λάθη που επισημαίνουν στελέχη εκπαίδευσης είναι η έλλειψη καταγραφής.
Πολλοί Σύλλογοι δεν τηρούν έντυπο ή ψηφιακό ημερολόγιο εφημερίας, με αποτέλεσμα, σε περίπτωση συμβάντος, να μην υπάρχει τεκμηρίωση για το ποιος είχε την ευθύνη και πού βρισκόταν.
«Το πρόγραμμα εφημεριών είναι θεσμικό έγγραφο και πρέπει να τηρείται με ακρίβεια. Κάθε αλλαγή ή αντικατάσταση πρέπει να καταγράφεται», επισημαίνουν νομικοί σύμβουλοι εκπαιδευτικών ομοσπονδιών.
🧒 Νηπιαγωγεία: Αυστηρό πλαίσιο για απόλυτη ασφάλεια
Στα Νηπιαγωγεία, η εφημερία αποκτά άλλη διάσταση:
οι πόρτες παραμένουν κλειστές, η παραλαβή γίνεται αποκλειστικά από τον γονέα ή κηδεμόνα, και κανείς δεν εισέρχεται χωρίς άδεια.
Το πλαίσιο είναι αυστηρό, αλλά οι εκπαιδευτικοί τονίζουν ότι λείπουν οι πρακτικές διευκολύνσεις — όπως βοηθητικό προσωπικό ή ειδικοί χώροι υποδοχής.
📢 «Η εφημερία χρειάζεται ανασχεδιασμό»
Σύμφωνα με συλλόγους δασκάλων και καθηγητών, η πολιτεία οφείλει να αναγνωρίσει ότι η εφημερία δεν είναι απλή “τυπική πράξη”, αλλά καθήκον ασφάλειας που απαιτεί υποδομές, συντονισμό και νομική κάλυψη.
Οι εκπαιδευτικοί ζητούν:
αναθεώρηση των κανονισμών με βάση τη σημερινή σχολική πραγματικότητα,
εκπαίδευση σε ζητήματα πρώτων βοηθειών και διαχείρισης κρίσεων,
και θεσμική προστασία σε περίπτωση ατυχημάτων.
🔹 Η εφημερία, τελικά, δεν είναι υποχρέωση μόνο των διδασκόντων αλλά ευθύνη ολόκληρης της εκπαιδευτικής κοινότητας. Γιατί η ασφάλεια του σχολείου δεν μπορεί να βασίζεται στην καλή θέληση, αλλά σε οργανωμένο σχέδιο.
Πηγή: VoiceNews.gr
