Ο κρυόλιθος, που σημαίνει «παγωμένη πέτρα» στα ελληνικά, περιγράφηκε πρώτη φορά το 1798 από τον Peter Christian Abildgaard, βασισμένος σε δείγματα που του έδωσαν Ινουίτ της Γροιλανδίας. Η βασική του πηγή εντοπίστηκε το 1806 από τον Karl Ludwig Giesecke στο Ivigtut της νοτιοδυτικής Γροιλανδίας, όπου και εξορυσσόταν εκτενώς. Χρησιμοποιήθηκε ιδιαίτερα τον 19ο και 20ό αιώνα για την παραγωγή καυστικής σόδας και φθοριούχων ενώσεων.
Ο κρυόλιθος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εξαγωγή αλουμινίου, αφού χρησιμοποιήθηκε ως ροή για τη διάλυση οξειδίων του αλουμινίου, διευκολύνοντας την ηλεκτρόλυση. Καθώς το φυσικό ορυκτό έγινε σπάνιο, αντικαταστάθηκε από συνθετικό νατριοαλουμινιούχο φθόριο.
Το 1940, οι ΗΠΑ προστάτευσαν το κοίτασμα του Ivittuut από ενδεχόμενη κατάληψη από τη Ναζιστική Γερμανία. Η εξόρυξη σταμάτησε το 1987. Υποστηρίζεται ότι η εκμετάλλευση του κρυόλιθου συνέβαλε σημαντικά στην οικονομία της Δανίας, αν και αυτό το στοιχείο έχει προκαλέσει διαφωνίες.
Περιοχές εξόρυξης
Πέρα από το Ivittuut, στη δυτική ακτή της Γροιλανδίας, όπου ο κρυόλιθος απαντάτο σε εμπορικές ποσότητες, μικρά κοιτάσματα έχουν επίσης αναφερθεί σε περιοχές της Ισπανίας, στους πρόποδες του Pikes Peak στο Κολοράντο, στο λατομείο Francon κοντά στο Μόντρεαλ του Κεμπέκ στον Καναδά, καθώς και στο Miask της Ρωσίας.
Χρήσεις
Το τήγμα κρυόλιθου χρησιμοποιείται ως διαλύτης για το οξείδιο του αλουμινίου (Al₂O₃) στη διαδικασία Hall–Héroult, που εφαρμόζεται στη διύλιση του αλουμινίου. Μειώνει το σημείο τήξης του οξειδίου του αλουμινίου από 2.000–2.500 °C σε 900–1.000 °C και αυξάνει την αγωγιμότητά του, καθιστώντας την εξαγωγή του αλουμινίου πιο οικονομική.
Ο κρυόλιθος χρησιμοποιείται επίσης ως εντομοκτόνο και φυτοφάρμακο. Επιπλέον, προστίθεται στα πυροτεχνήματα για να δίνει κίτρινο χρώμα και χρησιμοποιείται στη βιομηχανία υαλουργίας ως «ισχυρό μαλακτικό για τη δημιουργία όπαλ».
Πηγή: newsbeast.gr
