Στην περιοχή Mbale της Ουγκάντα, διάσημη για την παραγωγή καφέ αραβικής ποικιλίας, μια μάστιγα από πλαστικές σακούλες, γνωστή ως buveera, ξεπερνάει την πόλη.
Πρόκειται για ένα πρόβλημα που έχει εδώ και καιρό γεμίσει το τοπίο στην Καμπάλα, την πρωτεύουσα, όπου οι buveera είναι συνυφασμένες με τον ιστό της καθημερινής ζωής. Εμφανίζονται σε στρώματα χωματόδρομων που έχουν σκαφτεί και φράζουν υδάτινους δρόμους. Αλλά τώρα, μπορούν να βρεθούν και σε απομακρυσμένες περιοχές καλλιεργήσιμων εκτάσεων. Ορισμένα από τα συντρίμμια περιλαμβάνουν τις χοντρές πλαστικές σακούλες που χρησιμοποιούνται για τη φύτευση σπόρων καφέ σε φυτώρια.
Ορισμένοι αγρότες διαμαρτύρονται, δήλωσε ο Wilson Watira, επικεφαλής ενός πολιτιστικού συμβουλίου για τον λαό Bamasaba που καλλιεργεί καφέ. «Ανησυχούν – αυτοί οι αγρότες που γνωρίζουν τις επιπτώσεις της buveera στη γη», είπε.
Σε όλο τον κόσμο, τα πλαστικά βρίσκουν το δρόμο τους στα αγροτικά χωράφια. Η κλιματική αλλαγή καθιστά το γεωργικό πλαστικό, που είναι ήδη απαραίτητο για πολλές καλλιέργειες, ακόμη πιο αναπόφευκτο για ορισμένους αγρότες. Εν τω μεταξύ, οι έρευνες συνεχίζουν να δείχνουν ότι τα μικροσκοπικά μικροπλαστικά αλλοιώνουν τα οικοσυστήματα και καταλήγουν στον ανθρώπινο οργανισμό. Οι επιστήμονες, οι αγρότες και οι καταναλωτές ανησυχούν για το πώς αυτό επηρεάζει την ανθρώπινη υγεία και πολλοί αναζητούν λύσεις. Αλλά οι ειδικοί του κλάδου λένε ότι είναι δύσκολο να γνωρίζουμε πού καταλήγει το πλαστικό ή να απαλλαγούμε εντελώς από αυτό, ακόμη και με τις καλύτερες προθέσεις των προγραμμάτων επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης.
Σύμφωνα με έκθεση του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών του 2021 για τα πλαστικά στη γεωργία, τα εδάφη είναι ένας από τους κύριους αποδέκτες των γεωργικών πλαστικών. Ορισμένες μελέτες έχουν εκτιμήσει ότι τα εδάφη είναι περισσότερο μολυσμένα από μικροπλαστικά από ό,τι οι ωκεανοί.
«Αυτά τα πράγματα απελευθερώνονται σε τόσο μεγάλη, τεράστια κλίμακα που θα χρειαστούν σημαντικές μηχανικές λύσεις», δήλωσε η Sarah Zack, ειδική σε θέματα μόλυνσης των Μεγάλων Λιμνών του Illinois-Indiana Sea Grant, η οποία επικοινωνεί για τα μικροπλαστικά στο κοινό.
Γιατί οι ερευνητές θέλουν να μελετήσουν τα πλαστικά στα αγροκτήματα
Μικροσωματίδια πλαστικού που προέρχονται από αντικείμενα όπως ρούχα, φάρμακα και προϊόντα ομορφιάς εμφανίζονται μερικές φορές σε λίπασμα που παρασκευάζεται από τα στερεά υποπροϊόντα της επεξεργασίας λυμάτων – τα λεγόμενα βιοστερεά – τα οποία μπορεί επίσης να είναι δύσοσμα και τοξικά για τους κατοίκους της περιοχής, ανάλογα με τη διαδικασία επεξεργασίας που χρησιμοποιείται. Ορισμένοι σπόροι είναι επικαλυμμένοι με πλαστικά πολυμερή που έχουν σχεδιαστεί για να αποσυντίθενται στρατηγικά την κατάλληλη στιγμή της εποχής, χρησιμοποιούνται σε δοχεία για τη συγκράτηση φυτοφαρμάκων ή απλώνονται πάνω από τα χωράφια για να κλειδώνουν την υγρασία.
Αλλά η ίδια η γεωργική βιομηχανία αντιπροσωπεύει μόνο λίγο περισσότερο από το 3% του συνόλου των πλαστικών που χρησιμοποιούνται παγκοσμίως. Περίπου το 40% του συνόλου των πλαστικών χρησιμοποιείται στη συσκευασία, συμπεριλαμβανομένων των πλαστικών δοχείων τροφίμων και ποτών μιας χρήσης.
Τα μικροπλαστικά, τα οποία η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας ορίζει ως μικρότερα από πέντε χιλιοστά μήκος, είναι τα μεγαλύτερα σε μέγεθος περίπου όσο μια γόμα μολυβιού. Ορισμένα είναι πολύ μικρότερα.
Μελέτες έχουν ήδη δείξει ότι τα μικροπλαστικά μπορούν να προσληφθούν από φυτά στην ξηρά ή πλαγκτόν στον ωκεανό και στη συνέχεια να καταναλωθούν από ζώα ή ανθρώπους. Οι επιστήμονες εξακολουθούν να μελετούν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του πλαστικού που έχει βρεθεί στα ανθρώπινα όργανα, αλλά τα πρώτα ευρήματα υποδηλώνουν πιθανές συνδέσεις με πλήθος παθήσεων της υγείας, συμπεριλαμβανομένων των καρδιακών παθήσεων και ορισμένων μορφών καρκίνου.
Παρά τα «σημαντικά ερευνητικά κενά», τα στοιχεία που σχετίζονται με την τροφική αλυσίδα της ξηράς «σίγουρα προκαλούν συναγερμό», δήλωσε ο Lev Neretin, επικεφαλής για το περιβάλλον στον FAO, ο οποίος εργάζεται επί του παρόντος για μια άλλη τεχνική έκθεση που εξετάζει βαθύτερα το πρόβλημα της ρύπανσης από μικροπλαστικά στο έδαφος και τις καλλιέργειες.
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε αυτόν τον μήνα στο Proceedings of the National Academy of Sciences διαπίστωσε ότι η ρύπανση από μικροπλαστικά μπορεί να επηρεάσει ακόμη και την ικανότητα των φυτών να φωτοσυνθέτουν, τη διαδικασία με την οποία μετατρέπουν το φως από τον ήλιο σε ενέργεια. Αυτό δεν «δικαιολογεί υπερβολική ανησυχία», αλλά «υπογραμμίζει τους κινδύνους για την επισιτιστική ασφάλεια που απαιτούν επιστημονική προσοχή», έγραψε ο Fei Dang, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
Η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει τα πράγματα
Η χρήση πλαστικών έχει τετραπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια. Το πλαστικό είναι πανταχού παρόν. Και το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πλαστικού πηγαίνει στις χωματερές, μολύνει το περιβάλλον ή καίγεται. Λιγότερο από το 10% των πλαστικών ανακυκλώνεται.
Ταυτόχρονα, ορισμένοι αγρότες εξαρτώνται όλο και περισσότερο από τα πλαστικά για να προστατεύσουν τις καλλιέργειες από τις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών συνθηκών. Χρησιμοποιούν μουσαμάδες, στεγάδια και άλλη τεχνολογία για να προσπαθήσουν να ελέγξουν τις συνθήκες για τις καλλιέργειές τους. Και εξαρτώνται περισσότερο από χημικές ουσίες όπως τα φυτοφάρμακα και τα λιπάσματα για να προφυλαχθούν από τις αναξιόπιστες καιρικές συνθήκες και τα πιο διαδεδομένα προβλήματα παρασίτων.
«Λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, έχουμε όλο και λιγότερη καλλιεργήσιμη γη για να κάνουμε καλλιέργειες. Αλλά χρειαζόμαστε περισσότερες καλλιέργειες. Επομένως, η ζήτηση για γεωργικά χημικά αυξάνεται», δήλωσε ο Ole Rosgaard, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Greif, μιας εταιρείας που κατασκευάζει συσκευασίες που χρησιμοποιούνται για βιομηχανικά γεωργικά προϊόντα, όπως φυτοφάρμακα και άλλα χημικά.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, που τροφοδοτούνται από την κλιματική αλλαγή, συμβάλλουν επίσης στη διάσπαση και τη μεταφορά των γεωργικών πλαστικών. Το χτύπημα του ήλιου μπορεί να φθείρει τα υλικά με την πάροδο του χρόνου. Και οι συχνότερες και πιο έντονες βροχοπτώσεις σε ορισμένες περιοχές θα μπορούσαν να οδηγήσουν περισσότερα πλαστικά σωματίδια να τρέχουν στα χωράφια και τελικά στις υδάτινες οδούς, δήλωσε η Maryam Salehi, αναπληρώτρια καθηγήτρια πολιτικής και περιβαλλοντικής μηχανικής στο Πανεπιστήμιο του Μιζούρι.
Μπορεί η γεωργία να ξεφύγει από το πρόβλημα του πλαστικού;
Τον περασμένο χειμώνα, ηγέτες από όλο τον κόσμο συγκεντρώθηκαν στη Νότια Κορέα για να καταρτίσουν την πρώτη νομικά δεσμευτική παγκόσμια συνθήκη για τη ρύπανση από τα πλαστικά. Δεν κατέληξαν σε συμφωνία, αλλά οι διαπραγματεύσεις έχουν προγραμματιστεί να συνεχιστούν τον Αύγουστο.
Ο Neretin δήλωσε ότι ο FAO παρήγαγε έναν προσωρινό, εθελοντικό κώδικα δεοντολογίας για τη βιώσιμη διαχείριση των πλαστικών στη γεωργία. Αλλά χωρίς να υπάρχει επίσημη συνθήκη, οι περισσότερες χώρες δεν έχουν ισχυρό κίνητρο να τον ακολουθήσουν.
«Το κλίμα σίγουρα δεν είναι χαρούμενο, αυτό είναι σίγουρο», είπε, προσθέτοντας ότι η παγκόσμια συνεργασία “χρειάζεται χρόνο, αλλά το πρόβλημα δεν εξαφανίζεται”.
Χωρίς πολιτική βούληση, μεγάλο μέρος του βάρους πέφτει στις εταιρείες.
Ο Rosgaard, της Greif, δήλωσε ότι η εταιρεία του έχει εργαστεί για να κάνει τα προϊόντα της ανακυκλώσιμα και ότι οι αγρότες έχουν κίνητρα να τα επιστρέψουν, επειδή μπορούν να πληρωθούν σε αντάλλαγμα. Πρόσθεσε όμως ότι μερικές φορές είναι δύσκολο να αποτρέψει κανείς τους ανθρώπους από το να καίνε απλώς το πλαστικό ή να το αφήνουν να καταλήγει στα χωράφια ή στις υδάτινες οδούς.
«Απλώς δεν ξέρουμε πού καταλήγουν συνέχεια», είπε.
Ορισμένοι θέλουν να σταματήσουν τη ροή πλαστικών και μικροπλαστικών αποβλήτων στα οικοσυστήματα. Η Boluwatife Olubusoye, υποψήφια διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο του Μισισιπή, προσπαθεί να δει αν ο βιοάνθρακας, υπολείμματα οργανικής ύλης και φυτικών αποβλήτων που καίγονται υπό ελεγχόμενες συνθήκες, μπορεί να φιλτράρει τα μικροπλαστικά που τρέχουν από τα αγροκτήματα στις υδάτινες οδούς. Τα πρώτα του πειράματα έχουν δείξει ότι είναι πολλά υποσχόμενα.
Ο ίδιος δήλωσε ότι παρακινήθηκε από την αίσθηση ότι «δεν υπήρξε ποτέ καμία έγκαιρη λύση όσον αφορά τα πλαστικά απόβλητα» που καταλήγουν εξαρχής στα χωράφια, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Ακόμη και για τους αγρότες που ενδιαφέρονται για τα πλαστικά στο έδαφος, μπορεί να είναι δύσκολο να κάνουν κάτι γι’ αυτό. Στην Ουγκάντα, οι ιδιοκτήτες φυτωρίων δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά κατάλληλους δίσκους για σπορόφυτα, οπότε καταφεύγουν σε φτηνά κατασκευασμένες πλαστικές σακούλες που χρησιμοποιούνται για τη βλάστηση των σπόρων, δήλωσε ο Jacob Ogola, ανεξάρτητος γεωπόνος εκεί.
Οι αγρότες που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή είναι λιγότερο ικανοί να μειώσουν την παρουσία φθηνών πλαστικών αποβλήτων στο έδαφος. Αυτό απογοητεύει την Innocent Piloya, μια επιχειρηματία αγροοικολογίας που καλλιεργεί καφέ στην αγροτική Ουγκάντα με την εταιρεία της Ribbo Coffee.
«Είναι σαν μικροί αγρότες να πολεμούν τους κατασκευαστές πλαστικών», είπε.
Πηγή: US News
