Η Σουηδία, μία από τις πιο προηγμένες ψηφιακά οικονομίες στον κόσμο, στέλνει ένα σαφές και μάλλον ανησυχητικό μήνυμα στους πολίτες της: να διατηρούν μετρητά αρκετά για να καλύψουν τις βασικές ανάγκες μίας εβδομάδας. Η σύσταση αυτή, που προέρχεται από την κυβέρνηση και την κεντρική τράπεζα της χώρας, αποκαλύπτει τις αδυναμίες ενός συστήματος που στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στις ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Στη Σουηδία, πάνω από το 98% των πληρωμών πραγματοποιείται ψηφιακά, ενώ η χρήση μετρητών έχει περιοριστεί δραματικά. Τα ATM έχουν μειωθεί σε λιγότερα από 1.000 από περίπου 3.000 που υπήρχαν πριν από μία δεκαετία, ενώ πολλά καταστήματα και υπηρεσίες δεν δέχονται πλέον καθόλου φυσικό χρήμα. Εφαρμογές όπως το Swish έχουν μετατραπεί σε βασικό εργαλείο καθημερινών συναλλαγών, ενισχύοντας την εικόνα μιας σχεδόν «cashless» κοινωνίας.
Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πιο σύνθετη. Πρόσφατα περιστατικά, όπως κυβερνοεπιθέσεις που παρέλυσαν τραπεζικά συστήματα και φυσικές καταστροφές που επηρέασαν υποδομές, ανέδειξαν πόσο ευάλωτη μπορεί να είναι μια πλήρως ψηφιοποιημένη οικονομία. Σε τέτοιες συνθήκες, τα μετρητά παραμένουν το μόνο άμεσα λειτουργικό μέσο συναλλαγής.
Η κεντρική τράπεζα της Σουηδίας (Riksbank) επισημαίνει ότι τα φυσικά χρήματα λειτουργούν ως «δίχτυ ασφαλείας» σε περιόδους κρίσης. Οι αρχές καλούν τους πολίτες να έχουν διαθέσιμο ποσό που να καλύπτει τρόφιμα, φάρμακα και καύσιμα για τουλάχιστον επτά ημέρες. Παράλληλα, συνεχίζεται η ανάπτυξη του ψηφιακού νομίσματος e-krona, χωρίς όμως να θεωρείται επαρκής αντικαταστάτης των μετρητών σε έκτακτες καταστάσεις.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη Σουηδία. Η αυξανόμενη εξάρτηση από τις κάρτες και τις ηλεκτρονικές πληρωμές σε ολόκληρη την Ευρώπη –και ιδιαίτερα στην Ελλάδα μετά την πανδημία– δημιουργεί παρόμοιους κινδύνους. Επιπλέον, η σταδιακή εξαφάνιση των μετρητών εντείνει κοινωνικές ανισότητες, αποκλείοντας ευάλωτες ομάδες που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες.
Η σουηδική προειδοποίηση λειτουργεί ως καμπανάκι για το μέλλον: η τεχνολογική πρόοδος δεν αναιρεί την ανάγκη για βασικά μέσα επιβίωσης. Σε έναν κόσμο όπου τα πάντα εξαρτώνται από δίκτυα και συστήματα, ένα απλό απόθεμα μετρητών μπορεί να αποδειχθεί το πιο αξιόπιστο εργαλείο ασφάλειας.
Πηγή: VoiceNews.gr
