Η ελληνική ναυτιλία δείχνει ότι μπορεί να αποτελέσει μοχλό αλλαγής, φέρνοντας ολοένα και πιο δυναμικά στο προσκήνιο τη γυναικεία παρουσία σε έναν χώρο που για δεκαετίες θεωρούνταν ανδροκρατούμενος.
Με ποσοστό 7,8% γυναικών ναυτικών το 2024, όταν ο παγκόσμιος μέσος όρος παραμένει στο 1,2% και ο ευρωπαϊκός στο 2,4%, η Ελλάδα κατέχει πρωταγωνιστική θέση σε διεθνές επίπεδο, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα πιο συμμετοχικό και ελπιδοφόρο μέλλον. Ωστόσο, όπως αναδεικνύουν διεθνείς εκθέσεις της ΔΟΕ και του Δείκτη Ευτυχίας των Ναυτικών, το χάσμα ανάμεσα στα δύο φύλα εξακολουθεί να είναι μεγάλο.
Παρά την πρόοδο, οι γυναίκες ναυτικοί συνεχίζουν να αγωνίζονται για ίσες ευκαιρίες, αναγνώριση και πρόσβαση σε ηγετικές θέσεις, ενώ οι προκλήσεις, από τις απαιτητικές συνθήκες εργασίας έως και περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης, καταδεικνύουν την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές που θα διασφαλίσουν ισότιμο και ασφαλές περιβάλλον στη θάλασσα.
Σύμφωνα με την έρευνα του καθηγητή του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Γαβριήλ Αμίτση, που παρουσιάστηκε στην 3η Έκθεση του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου στη ΔΕΘ, η Ελλάδα κατέγραψε το 2024 ποσοστό 7,8% γυναικείας ναυτικής απασχόλησης. Συνολικά 2.048 γυναίκες ναυτικοί, σχεδόν όλες Ελληνίδες, δραστηριοποιούνται στον στόλο, με αύξηση 11,4% σε σχέση με το 2023 και 65,6% σε διάστημα πενταετίας.
Ενδεικτικά, τον Αύγουστο του 2024, λόγω της αυξημένης τουριστικής και ακτοπλοϊκής ζήτησης, οι γυναίκες ναυτικοί έφτασαν τις 1.415, αυξημένες κατά 11,8% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2023. Παράλληλα, οι γυναίκες σπουδάστριες στις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού ανέρχονται στο 11,8% των φοιτητών, με τα στοιχεία του Υπουργείου Ναυτιλίας να δείχνουν ότι από τους 1.523 νέους σπουδαστές, οι 240 είναι γυναίκες.
Τα μεγέθη αυτά επιβεβαιώνουν ότι η Ελλάδα σπάει τα στερεότυπα και αναδεικνύεται παγκόσμιος πρωταγωνιστής στη συμμετοχή των γυναικών στη ναυτιλία. Ωστόσο, η διεθνής εικόνα παραμένει άνιση. Η έκθεση της ΔΟΕ καταγράφει ότι η συμμετοχή των γυναικών στον παγκόσμιο ναυτιλιακό κλάδο φτάνει μόλις το 16%, έναντι 41% στο σύνολο της ναυτικής απασχόλησης. Η ανισορροπία γίνεται εμφανής και στους επιμέρους τομείς, με ποσοστά όπως 11% στην αλιεία, 12% στις θαλάσσιες μεταφορές και μόλις 9% στη ναυπήγηση.
Η ΔΟΕ επισημαίνει ότι οι γυναίκες στη ναυτιλία αντιμετωπίζουν άνιση μεταχείριση σε μισθούς και επιδόματα, δυσκολίες συνδυασμού οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, δύσκολες συνθήκες εν πλω, αλλά και φαινόμενα σεξουαλικής παρενόχλησης. Η ίδια υπογραμμίζει ότι η επίλυση αυτών των προβλημάτων είναι καθοριστική για να αυξηθεί η συμμετοχή τους στον κλάδο.
Η παγκόσμια έρευνα για τον Δείκτη Ευτυχίας των Ναυτικών το 2025 δείχνει επίσης το χάσμα, οι άνδρες αποτελούν το 83% των ναυτικών, έναντι 14% των γυναικών, με την κατηγορία «δεν δηλώνω φύλο» να φτάνει το 2,47%, λόγω ανησυχιών για διακρίσεις.
Παρά τις βελτιώσεις, η πρόοδος σε ηγετικούς ρόλους φαίνεται να έχει «παγώσει». Αν και οι γυναίκες σε ανώτερες διευθυντικές θέσεις ξεπερνούν το 30%, η εκπροσώπησή τους σε ηγετικές ομάδες μειώνεται, γεγονός που οι ειδικοί αποδίδουν στην έλλειψη στοχευμένων πολιτικών για την επαγγελματική τους εξέλιξη.
Η Ελλάδα απέδειξε ότι η γυναικεία παρουσία μπορεί να δώσει νέα δυναμική στη ναυτιλία. Το επόμενο στοίχημα είναι η κατοχύρωση της ισότητας στην πράξη, ώστε η ανοδική αυτή πορεία να μεταφραστεί σε πραγματική αλλαγή για τις γυναίκες στη θάλασσα.
Πηγή: VoiceNews.gr
