Σύμφωνα με έρευνα, που διεξήχθη από ένα ινστιτούτο με έδρα την Ολλανδία διαπίστωσε ότι σχεδόν το 70% των Ιρανών θα ψήφιζε είτε για αλλαγή καθεστώτος είτε για μια διαρθρωτική μετάβαση μακριά από την Ισλαμική Δημοκρατία, υπογραμμίζοντας τις αυξανόμενες απαιτήσεις για πολιτική αλλαγή σε ολόκληρο το Ιράν.
Η Ομάδα Ανάλυσης και Μέτρησης Στάσεις στο Ιράν (GAMAAN), η οποία διεξήγαγε την έρευνα τον Ιούνιο του 2024, δήλωσε ότι διεξήγαγε δημοσκόπηση σε περισσότερους από 77.000 ερωτηθέντες εντός του Ιράν, σταθμίζοντας τα αποτελέσματα ώστε να αντιπροσωπεύουν τον εγγράμματο ενήλικο πληθυσμό. «Η πλειοψηφία του πληθυσμού αντιτίθεται στην Ισλαμική Δημοκρατία και υποστηρίζει την αλλαγή ή τον μετασχηματισμό του πολιτικού συστήματος», δήλωσε ο συντάκτης της έκθεσης, Ammar Maleki.
Μόνο περίπου το 20% των ερωτηθέντων θέλει η Ισλαμική Δημοκρατία να παραμείνει στην εξουσία, σύμφωνα με την έρευνα. Η υποστήριξη για τις αρχές της επανάστασης του 1979 και τον Ανώτατο Ηγέτη μειώθηκε στο 11%, από 18% το 2022. Αντίθετα, περίπου το 40% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι η αλλαγή καθεστώτος ήταν προϋπόθεση για μεταρρύθμιση, ενώ ένα άλλο 24% τάχθηκε υπέρ μιας διαρθρωτικής μετάβασης μακριά από το τρέχον σύστημα. Η αντίθεση είναι ισχυρότερη μεταξύ των νέων, μορφωμένων και αστικών Ιρανών. Περισσότερο από το 74% των αποφοίτων πανεπιστημίου απέρριψαν την Ισλαμική Δημοκρατία, σε σύγκριση με το 66% μεταξύ εκείνων χωρίς τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Στις αγροτικές περιοχές, ωστόσο, η υποστήριξη για το τρέχον σύστημα έφτασε το 28% – σχεδόν το διπλάσιο επίπεδο από αυτό που παρατηρείται στις πόλεις. Όταν ρωτήθηκαν για τις μορφές διακυβέρνησης, το 89% των Ιρανών δήλωσαν ότι υποστηρίζουν τη δημοκρατία. Ωστόσο, η έρευνα έδειξε επίσης ότι το 43% των ερωτηθέντων ήταν ανοιχτό στην ιδέα της διακυβέρνησης υπό έναν ισχυρό ηγέτη, μια άποψη πιο κοινή μεταξύ των αγροτικών και λιγότερο μορφωμένων πολιτών.
Εν τω μεταξύ, η θρησκευτική διακυβέρνηση και η στρατιωτική διακυβέρνηση απορρίφθηκαν αποφασιστικά, με τα δύο τρίτα να αντιτίθενται στην κληρική διακυβέρνηση και περισσότερο από το 70% να αντιτίθενται στον στρατιωτικό έλεγχο. Η έρευνα δεν διαπίστωσε ενιαία συναίνεση σχετικά με το ποιο σύστημα θα έπρεπε να αντικαταστήσει την τρέχουσα τάξη. Μια κοσμική δημοκρατία υποστηρίχθηκε από το 26% των ερωτηθέντων, ενώ το 21% υποστήριξε μια μοναρχία. Ένα άλλο 22% δήλωσε ότι δεν είχε αρκετές πληροφορίες για να αποφασίσει και το 11% δήλωσε ότι η μορφή ενός εναλλακτικού συστήματος δεν ήταν σημαντική εφόσον επέλθει αλλαγή.
Η υποστήριξη για μια ομοσπονδιακή δομή επικεντρώθηκε στις μειονοτικές περιοχές, με το 15% σε εθνικό επίπεδο να υποστηρίζει είτε μια ομοσπονδιακή δημοκρατία είτε μια ομοσπονδιακή μοναρχία. Αυτές οι προτιμήσεις αντανακλούσαν τις περιφερειακές απαιτήσεις για αποκέντρωση, ιδιαίτερα στο Κορδεστάν, το Δυτικό Αζερμπαϊτζάν και το Σιστάν και Μπαλουχεστάν. Ερωτηθείς για τα πολιτικά κόμματα, το 37% των Ιρανών προτίμησε πλατφόρμες που έδιναν προτεραιότητα στις ατομικές ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η κοινωνική δικαιοσύνη και τα δικαιώματα των εργαζομένων συγκέντρωσαν υποστήριξη 33%, ενώ το 26% ευνόησε τα εθνικιστικά κόμματα.
Μόνο το 5% υποστήριξε ομάδες που έδιναν έμφαση στις παραδοσιακές και θρησκευτικές αξίες. Οι νεότεροι και πιο μορφωμένοι Ιρανοί έστρεψαν σε μεγάλο βαθμό προς τις πλατφόρμες ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιβαλλοντικών και οικονομικών φιλελευθεροποιήσεων.
Αντίθετα, οι εθνικιστικοί προσανατολισμοί ήταν ισχυρότεροι μεταξύ των υποστηρικτών της μοναρχίας.
Μεταξύ των προσωπικοτήτων που συνδέονται με την Ισλαμική Δημοκρατία, ο Ανώτατος Ηγέτης Αλί Χαμενεΐ και ο πρώην πρόεδρος Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ συγκέντρωσαν έκαστος 9% στις δημοσκοπήσεις. Μεταξύ των προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης, ο εξόριστος πρίγκιπας Ρεζά Παχλαβί ήταν ο πιο δημοφιλής με 31%, ακολουθούμενος από τον ράπερ Τουμάζ Σαλεχί με 6% και τη φυλακισμένη νομπελίστα Νάργκες Μοχαμάντι με 5%. Η υποστήριξη του Παχλεβί ήταν υψηλότερη μεταξύ των ανδρών και των ηλικιωμένων, λιγότερο μορφωμένων Ιρανών, με αποκορύφωμα την επαρχία Γκιλάν στο 42%.
Αλλά στις κουρδικές και αζερικές περιοχές, η υποστήριξή του έπεσε κάτω από το 20%. Ενώ οι περισσότεροι Ιρανοί απορρίπτουν τη θρησκευτική και στρατιωτική διακυβέρνηση, κανένα μεμονωμένο κίνημα ή προσωπικότητα δεν αντιπροσωπεύει ακόμη την ποικιλομορφία της χώρας, κατέληξε η έρευνα. «Η απαίτηση για μια δημοκρατική κυβέρνηση είναι ευρέως διαδεδομένη μεταξύ των Ιρανών, αν και ταυτόχρονα, ένα αξιοσημείωτο μέρος της κοινωνίας δείχνει μια τάση προς τον ατομικό αυταρχισμό», δήλωσε ο Μαλεκί.
«Καμία πολιτική ή πολιτική προσωπικότητα δεν απολαμβάνει επί του παρόντος την υποστήριξη της πλειοψηφίας στην κοινωνία. Κάθε πολιτική ομάδα αντιπροσωπεύει μόνο ένα μέρος (μεταξύ 5% και 35%) του πληθυσμού και καμία μεμονωμένη δύναμη της αντιπολίτευσης δεν είναι ικανή να εκπροσωπήσει την πλήρη ποικιλομορφία που υπάρχει στη χώρα».
Τα ευρήματα αναδεικνύουν μια κοινωνία κατακερματισμένη στα οράματά της για το μέλλον, αλλά σε γενικές γραμμές ενωμένη στην αναζήτηση ενός τερματισμού του τρέχοντος συστήματος διακυβέρνησης.
Πηγή: https://www.iranintl.com/en/202508212335
