Σοκαριστικά στοιχεία για τις επιπτώσεις των μη ασφαλών τροφίμων στη δημόσια υγεία αποκαλύπτει η νέα, εκτενής έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας Ασφάλειας Τροφίμων, που είναι στις 7 Ιουνίου. Σύμφωνα με τα ευρήματα, 866 εκατομμύρια άνθρωποι νοσούν κάθε χρόνο παγκοσμίως, ενώ 1,5 εκατομμύριο χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας της κατανάλωσης ακατάλληλων τροφών.
Η έρευνα, η οποία αποτελεί την πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση που έχει γίνει ποτέ, κάλυψε 194 χώρες και εξέτασε 42 διαφορετικούς κινδύνους. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η κλιματική αλλαγή και η μικροβιακή αντοχή στα αντιβιοτικά επιδεινώνουν ραγδαία το πρόβλημα, καθιστώντας τις λοιμώξεις πιο συχνές και δύσκολες στη θεραπεία.
Τα παιδιά κάτω των 5 ετών η μεγαλύτερη ομάδα κινδύνου
Το πιο ανησυχητικό εύρημα της έκθεσης αφορά τα μικρά παιδιά, τα οποία υφίστανται το μεγαλύτερο πλήγμα από την έλλειψη ασφάλειας τροφίμων:
- Δυσανάλογη επιβάρυνση: Αν και τα παιδιά κάτω των πέντε ετών αποτελούν μόλις το 9% του παγκόσμιου πληθυσμού, συγκεντρώνουν σχεδόν το ένα τρίτο των συνολικών κρουσμάτων.
- Τριπλάσιος κίνδυνος: Η πιθανότητα να νοσήσει ένα μικρό παιδί από μολυσμένη τροφή είναι σχεδόν τριπλάσια σε σύγκριση με τις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.
- Μόνιμες βλάβες: Εκτός από τις σοβαρές διάρροιες που μπορεί να αποβούν μοιραίες, η έκθεσή τους σε βαρέα μέταλλα μέσω της διατροφής προκαλεί μόνιμες βλάβες στο νευρικό σύστημα και την εγκεφαλική ανάπτυξη.
Βιολογικοί κίνδυνοι vs Χημικές ουσίες
Ο ΠΟΥ διαχωρίζει τις αιτίες των τροφιμογενών νοσημάτων σε δύο βασικές κατηγορίες, αναδεικνύοντας μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στη συχνότητα των κρουσμάτων και τη θνησιμότητα:
- Βιολογικοί παράγοντες (Βακτήρια, ιοί, παράσιτα): Ευθύνονται για τη συντριπτική πλειονότητα των ασθενειών, προκαλώντας περίπου 860 εκατομμύρια κρούσματα (στοιχεία 2021).
- Χημικές προσμείξεις (Αρσενικό, μόλυβδος, υδράργυρος): Αν και προκαλούν λιγότερα κρούσματα, είναι εξαιρετικά θανατηφόρες. Το 73% των συνολικών θανάτων αποδίδεται σε αυτές τις ουσίες, οι οποίες συνδέονται άμεσα με την εμφάνιση καρκίνου και καρδιαγγειακών νοσημάτων, κοστίζοντας πάνω από ένα εκατομμύριο ζωές ετησίως.
Τεράστιο οικονομικό κόστος και παγκόσμιες ανισότητες
Η κρίση αυτή πέρα από την ανθρωπιστική της διάσταση έχει και τρομακτικό αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία. Η απώλεια της παραγωγικότητας λόγω των ασθενειών κοστίζει 310 δισεκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο, ενώ αν συνυπολογιστούν οι διαφορές στο κόστος ζωής μεταξύ των κρατών, η πραγματική οικονομική επιβάρυνση εκτιμάται ότι αγγίζει τα 647 δισεκατομμύρια δολάρια.
Παράλληλα, η έκθεση φέρνει στο φως βαθιές γεωγραφικές ανισότητες. Η Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος, καθώς εκεί καταγράφονται τα τρία τέταρτα των παγκόσμιων κρουσμάτων και το 60% των θανάτων.
Το μήνυμα του ΠΟΥ
Ο γενικός διευθυντής του Οργανισμού, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, τόνισε ότι η ασφάλεια των τροφίμων επηρεάζει κάθε οικογένεια καθημερινά. Με βάση τα νέα αναλυτικά στοιχεία, οι κυβερνήσεις οφείλουν να δράσουν άμεσα. Η βελτίωση της ποιότητας του νερού, η αυστηρή τήρηση των κανόνων υγιεινής στην παραγωγή και η περιβαλλοντική προστασία μπορούν να σώσουν εκατομμύρια ζωές.
