Η νέα εποχή της ψηφιοποιημένης γεωργίας φέρνει μαζί της και ένα κύμα γραφειοκρατικών υποχρεώσεων για χιλιάδες μικρούς και μεγάλους ελαιοπαραγωγούς σε όλη τη χώρα. Με βάση τη νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 77979/2025) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κάθε ιδιοκτήτης αγροτεμαχίου με πάνω από 20 ελαιόδεντρα υποχρεούται να εγγραφεί στο Ελαιοκομικό Μητρώο και να υποβάλλει ετήσια δήλωση συγκομιδής, ακόμη και αν δεν παρήγαγε ούτε μία σταγόνα λαδιού.
Η ρύθμιση, που ενεργοποιείται σταδιακά ως τον Μάρτιο του 2026, στοχεύει, σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, στη «διασφάλιση της ιχνηλασιμότητας και της ποιότητας του ελληνικού ελαιολάδου». Στην πράξη, όμως, προκαλεί έντονες αντιδράσεις σε όλη την ύπαιθρο, καθώς επιβάλλει διοικητικά πρόστιμα από 100 έως και 5.000 ευρώ σε περίπτωση καθυστέρησης, μη υποβολής ή ανακριβούς δήλωσης.
Ποιοι υποχρεούνται να δηλώσουν
Όλοι οι ιδιοκτήτες αγροτεμαχίων που διαθέτουν 21 ή περισσότερα ελαιόδεντρα οφείλουν έως τον Μάρτιο του 2026 να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία τους στο Ελαιοκομικό Μητρώο, μέσω της ειδικής πλατφόρμας του ΥΠΑΑΤ.
Από την 1η Οκτωβρίου 2026, η δήλωση συγκομιδής ελιάς και ελαιολάδου καθίσταται υποχρεωτική, ακόμη κι αν η παραγωγή είναι μηδενική.
Η δήλωση θα πρέπει να υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr, από 1 Οκτωβρίου έως 31 Μαΐου κάθε έτους, με χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet.
Στη φόρμα της δήλωσης περιλαμβάνονται τα εξής στοιχεία:
Ονοματεπώνυμο και ΑΦΜ του παραγωγού
Ποικιλία ελιάς
Ο δεκατριψήφιος κωδικός «ελαιοτεμαχίου»
Η ποσότητα του ελαιοκάρπου ανά αγροτεμάχιο
Η ημερομηνία συγκομιδής και παράδοσης στο ελαιοτριβείο
Τα πρόστιμα – Ποιοι κινδυνεύουν
Η ΚΥΑ προβλέπει αναλυτικά κλιμακωτά πρόστιμα ανάλογα με το μέγεθος της εκμετάλλευσης:
| Κατηγορία εκμετάλλευσης | Αριθμός δέντρων | Πρόστιμο (€) |
|---|---|---|
| Μικρή | 21–50 | 100 |
| Μεσαία | 51–100 | 500 |
| Μεγαλύτερη | 101–500 | 1.000 |
| Μεγάλη | 501–1.000 | 3.000 |
| Πολύ μεγάλη | 1.001+ | 5.000 |
Σε περίπτωση επανάληψης παράβασης, τα πρόστιμα προσαυξάνονται κατά 50%.
Επιπλέον, αν διαπιστωθεί ανακριβής δήλωση, προβλέπονται επιπλέον χρηματικές κυρώσεις:
60 ευρώ ανά 100 κιλά ελαιοκάρπου (για ελαιοποίηση)
150 ευρώ ανά 100 κιλά (για επιτραπέζιες ελιές)
Τι ισχύει για τους μικροϊδιοκτήτες
Η ρύθμιση εξαιρεί όσους διαθέτουν έως 20 δέντρα, κάτι που αντιστοιχεί σε μεγάλο αριθμό νοικοκυριών που διατηρούν μικρά κτήματα ή λίγες ελιές «του σπιτιού». Παρ’ όλα αυτά, οι αγρότες συνιστούν στους πολίτες να επιβεβαιώσουν την υποχρέωσή τους με τις τοπικές ΔΑΟΚ, καθώς δεν αποκλείεται η επέκταση της υποχρέωσης στο μέλλον.
Έλεγχοι, διορθώσεις και δηλώσεις στην Εφορία
Το ΥΠΑΑΤ ορίζει ετήσιους δειγματοληπτικούς ελέγχους σε τουλάχιστον 5% των δηλώσεων, με χρήση «ανάλυσης κινδύνου» για εντοπισμό παρατυπιών.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα διόρθωσης προφανών σφαλμάτων κατόπιν αίτησης του παραγωγού στις κατά τόπους ΔΑΟΚ.
Όσοι αποκτούν αγροτικό εισόδημα από την πώληση ελαιολάδου υποχρεούνται να το δηλώνουν στην Εφορία, ενώ οι συνταξιούχοι οφείλουν να το δηλώσουν και στον ΕΦΚΑ.
Οι αντιδράσεις των παραγωγών
Αγρότες και συνεταιρισμοί κάνουν λόγο για «νέο ψηφιακό χαράτσι» που τιμωρεί ακόμη και όσους δεν έχουν εμπορική δραστηριότητα.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά πρόεδρος συνεταιρισμού στη Μεσσηνία, «ο μικροπαραγωγός που έχει 25 δέντρα και μαζεύει λάδι μόνο για το σπίτι του, κινδυνεύει με πρόστιμο επειδή δεν μπήκε να κάνει μια δήλωση στο gov.gr».
Πολλοί ζητούν παράταση, κατάργηση των προστίμων για τους ερασιτέχνες παραγωγούς και ενημερωτικές εκστρατείες πριν την πλήρη εφαρμογή του μέτρου.
Πηγή: VoiceNews.gr
