Για να βοηθήσει την οικονομία της να αντεπεξέλθει στον εμπορικό πόλεμο, η Κίνα θέλει οι καταναλωτές της να ξοδέψουν χρήματα. Η κυβέρνηση σχεδιάζει να επιδοτήσει τα καταναλωτικά δάνεια και οι τράπεζες έχουν λάβει άδεια να αυξήσουν τα όρια δανεισμού για τους πελάτες που είναι φερέγγυοι. Αλλά το ερώτημα του ποιος δανείζει σε ποιον στον κεντρικό δρόμο της Κίνας δεν είναι απλό. Στη Δύση, οι έμποροι λιανικής χορηγούν πιστώσεις στους πελάτες τους. Στην Κίνα συμβαίνει συχνά το αντίστροφο.
Λειτουργεί ως εξής. Όταν κουρεύεστε ή τρώτε σε ένα εστιατόριο, ο πωλητής σας ενθαρρύνει να πληρώσετε προκαταβολικά για πολλαπλές συναλλαγές. Μπορεί να πληρώσετε προκαταβολικά για δέκα κουρέματα ή να βάλετε 1.000 γουάν (140 δολάρια) σε μια προπληρωμένη κάρτα και η επιχείρηση θα σας δώσει, σε αντάλλαγμα, επιπλέον πίστωση για να ξοδέψετε. Η δυτική πιστωτική κουλτούρα ενθαρρύνει τους καταναλωτές να «αγοράζουν τώρα, πληρώνουν αργότερα». Στην Κίνα, ισχύει το «πληρώνω τώρα, αγοράζω αργότερα».
Τέτοια συστήματα δεν υπάρχουν μόνο στην Κίνα, αλλά είναι ασυνήθιστα συνηθισμένα. Μια έκθεση πέρυσι υπολόγισε ότι το 2023 θα εκδοθούν πάνω από 1,5 δισ. προπληρωμένες κάρτες, αξίας σχεδόν 740 δισ. γιουάν. Οι επιχειρήσεις κλειδώνουν μελλοντικές πωλήσεις και λαμβάνουν χρήματα προκαταβολικά για την επιχείρησή τους (για έναν τυπικό εκδότη, οι κάρτες αντιπροσωπεύουν πάνω από το 10% των εσόδων τους). Σε μια αντιστροφή της συνήθους χρηματοδότησης των προμηθευτών, ο πελάτης δανείζει στην πραγματικότητα την επιχείρηση.
Το μπόνους που προσθέτει η επιχείρηση στην κατάθεση του πελάτη αυξάνεται με το μέγεθος της αρχικής δαπάνης και μπορεί να είναι μεγάλο. Οι πελάτες που καταθέτουν 10.000 γουάν μπορούν να λάβουν επιπλέον 2.000 γουάν για να ξοδέψουν στο κατάστημα. Εάν χρησιμοποιήσουν τα χρήματα μέσα σε ένα χρόνο, αυτό ισοδυναμεί με ετήσιο «επιτόκιο» 20%, που καταβάλλεται σε είδος.
Τα προγράμματα επιβράβευσης είναι δημοφιλή στις περισσότερες χώρες. Οι πελάτες μπορεί να πάρουν δωρεάν τον δέκατο καφέ ή το δέκατο ψωμί τους, αφού πληρώσουν τα πρώτα εννέα. Το μοντέλο προπληρωμής είναι γνωστό στους πελάτες των γυμναστηρίων και των στούντιο γιόγκα. Αλλά αυτές οι πληρωμές αφορούν συνήθως ένα σταθερό πρόγραμμα συνεδριών και όχι έναν σταθερό αριθμό συνεδριών. Οι προπληρωμένες κάρτες της Κίνας είναι παρόμοιες με τις δωροκάρτες. Αλλά οι κάρτες αυτές συχνά δεν εξαργυρώνονται. Στην Κίνα, οι περισσότερες προπληρωμένες κάρτες δεν λήγουν.
Ο κίνδυνος είναι ότι η ίδια η επιχείρηση μπορεί να λήξει και να χάσετε οποιοδήποτε μη αναλωθέν μέρος του μεριδίου σας. Αυτό τώρα φαίνεται να συμβαίνει συχνά. Μια έρευνα του 2021 από την εφημερίδα China Youth Daily, διαπίστωσε ότι πάνω από το 80% των ερωτηθέντων είχαν αγοράσει προπληρωμένα προγράμματα και πάνω από το 45% από αυτούς είχαν καεί όταν οι έμποροι κατέρρευσαν. Πολλές πτωχεύσεις είναι γνήσιες, αλλά τώρα και κάποιοι απατεώνες στήνουν προπληρωμένα συστήματα.
Οτιδήποτε προκαλεί την οργή του κοινού θα τραβήξει πάντα την προσοχή του Κομμουνιστικού Κόμματος. Τον Μάρτιο το ανώτατο δικαστήριο ανακοίνωσε νέες οδηγίες για τη ρύθμιση των προπληρωμένων συμφωνιών. Από την 1η Μαΐου η ερμηνεία του δικαστηρίου της ισχύουσας νομοθεσίας σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να αποφύγουν τις υποχρεώσεις τους αλλάζοντας την επωνυμία ή την ιδιοκτησιακή τους δομή. Οι εμπορικοί ιδιοκτήτες είναι πλέον επίσης υπεύθυνοι για τον έλεγχο της αξιοπιστίας των ενοικιαστών τους. Ο ιδιοκτήτης ενός εμπορικού κέντρου μπορεί να είναι υπεύθυνος για έναν ενοικιαστή που αφήνει τους πελάτες του στην τύχη τους. Σε σχόλιο της Legal Daily, μιας εξέχουσας επίσημης εφημερίδας, σημειώνεται ότι οι νέες προστασίες γύρω από τα προπληρωμένα συστήματα θα «αφήσουν τους ανθρώπους να τολμήσουν να καταναλώσουν… δίνοντας έτσι διαρκή ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη».
Ορισμένοι έμποροι κάνουν τις προσφορές τους ακόμη πιο ελκυστικές. Την 1η Μαΐου ένα σπα ρεφλεξολογίας στο Πεκίνο παρουσίασε ένα νέο σχέδιο. Με μια κατάθεση 10.000 γιουάν θα κερδίσετε ένα μπόνους 7.200 γιουάν που θα δαπανηθούν για θεραπείες κατά του στρες. Πρόκειται για ένα εδραιωμένο, αξιόλογο μέρος. Ο αγχωμένος ανταποκριτής σας σχεδόν τόλμησε να καταναλώσει.
Πηγή: Τhe Economist
