Οι αναπτυσσόμενες χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας, συμπεριλαμβανομένης της εμπόλεμης και σεισμόπληκτης Μιανμάρ, και αρκετές αφρικανικές χώρες συγκαταλέγονται μεταξύ των εμπορικών εταίρων που αντιμετωπίζουν τους υψηλότερους δασμούς που έθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ.
Ανατρέποντας δεκαετίες εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ και απειλώντας να εξαπολύσει έναν παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε την Τετάρτη μια σειρά από δασμούς που, όπως είπε, είχαν σχεδιαστεί για να σταματήσουν την «εξαπάτηση» της αμερικανικής οικονομίας.
«Αυτή είναι μια από τις πιο σημαντικές ημέρες, κατά τη γνώμη μου, στην αμερικανική ιστορία», δήλωσε ο Τραμπ την Τετάρτη. «Είναι η διακήρυξη της οικονομικής μας ανεξαρτησίας».
Χαιρέτισε τη στιγμή ως «ημέρα απελευθέρωσης», αλλά οι δασμοί είναι πιθανό να συναντήσουν ηχηρές διαμαρτυρίες από ορισμένες από τις πιο αδύναμες οικονομίες του κόσμου. Ένας εμπειρογνώμονας δήλωσε ότι ο Τραμπ είναι πιθανό να στοχεύει τις χώρες που δέχονται επενδύσεις από την Κίνα, ανεξάρτητα από την κατάσταση στη χώρα αυτή. Οι κινέζοι κατασκευαστές έχουν στο παρελθόν μετεγκατασταθεί σε χώρες όπως το Βιετνάμ και η Καμπότζη όχι μόνο λόγω του χαμηλότερου κόστους λειτουργίας, αλλά και για να αποφύγουν τους δασμούς.
Οι δασμοί έρχονται καθώς πολλές χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας αντιμετωπίζουν ήδη τις επιπτώσεις από τις περικοπές στην USAID, η οποία παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια σε μια περιοχή ευάλωτη σε φυσικές καταστροφές και υποστήριξη σε ακτιβιστές υπέρ της δημοκρατίας που μάχονται κατά των καταπιεστικών καθεστώτων.
Η Καμπότζη, μια αναπτυσσόμενη οικονομία όπου το 17,8% του πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, σύμφωνα με την Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης (ADB), είναι η χώρα που έχει πληγεί περισσότερο στην περιοχή με δασμολογικό συντελεστή 49%. Περισσότερα από τα μισά εργοστάσια της χώρας φέρονται να ανήκουν στην Κίνα, με τις εξαγωγές της χώρας να κυριαρχούνται από ενδύματα και υποδήματα.
Αμέσως μετά ακολουθεί το κλειστό έθνος της νοτιοανατολικής Ασίας Λάος, μια χώρα που βομβαρδίστηκε έντονα από τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου, με 48%. Σύμφωνα με την ADB, το Λάος έχει ποσοστό φτώχειας 18,3%.
Δεν απέχει πολύ το Βιετνάμ με 46% και η Μιανμάρ, ένα έθνος που ταλανίζεται από έναν καταστροφικό σεισμό την Παρασκευή και χρόνια εμφυλίου πολέμου μετά από ένα στρατιωτικό πραξικόπημα του 2021, με 44%.
Η Ινδονησία, η μεγαλύτερη οικονομία της νοτιοανατολικής Ασίας, αντιμετωπίζει δασμολογικό συντελεστή 32%, ενώ η Ταϊλάνδη, η δεύτερη μεγαλύτερη, έχει πληγεί με συντελεστή 36%.
Ο μεγάλος αντίπαλος των ΗΠΑ και εμπορικός εταίρος Κίνα έχει πληγεί με αμοιβαίο δασμό 34%, επιπλέον της εισφοράς 20% που έχει ήδη επιβληθεί.
Ο Δρ Siwage Dharma Negara, ανώτερος συνεργάτης του Ινστιτούτου ISEAS-Yusof Ishak στη Σιγκαπούρη, δήλωσε ότι οι δασμοί στις χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας είχαν ως στόχο να πλήξουν την Κίνα.
«Η κυβέρνηση πιστεύει ότι με τη στόχευση αυτών των χωρών μπορεί να στοχεύσει τις κινεζικές επενδύσεις σε χώρες όπως η Καμπότζη, το Λάος, η Μιανμάρ, η Ινδονησία. Στοχεύοντας τα προϊόντα τους ίσως επηρεάσει τις κινεζικές εξαγωγές και την οικονομία», δήλωσε.
«Ο πραγματικός στόχος είναι η Κίνα, αλλά ο πραγματικός αντίκτυπος σε αυτές τις χώρες θα είναι αρκετά σημαντικός, επειδή οι επενδύσεις αυτές δημιουργούν θέσεις εργασίας και έσοδα από τις εξαγωγές».
Οι δασμοί σε χώρες όπως η Ινδονησία, είπε, θα ήταν αντιπαραγωγικοί για τις ΗΠΑ και οι λεπτομέρειες για το πώς θα εφαρμοστούν παραμένουν ασαφείς.
«Ορισμένες εταιρείες ενδυμάτων και υποδημάτων [είναι] αμερικανικές μάρκες όπως η Nike, ή η Adidas, αμερικανικές εταιρείες που έχουν εργοστάσια στην Ινδονησία. Θα αντιμετωπίσουν και αυτές τους ίδιους δασμούς;» είπε.
Ο Stephen Olson, πρώην διαπραγματευτής των ΗΠΑ για το εμπόριο, δήλωσε ότι οι χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας θα αναγκαστούν να επανεξετάσουν τις σχέσεις τους με την Ουάσινγκτον. «Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι μια στενότερη κλίση προς την Κίνα. Είναι δύσκολο να έχεις εποικοδομητικές, παραγωγικές σχέσεις με μια χώρα που μόλις σου έριξε έναν τόνο τούβλα στο κεφάλι», δήλωσε ο Olson, επισκέπτης ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο ISEAS – Yusof Ishak.
«Ο μεγαλύτερος εισαγωγέας στον κόσμο έχει πλέον ουσιαστικά κρεμάσει μια πινακίδα στα σύνορά του που λέει «κλειστό για δουλειές»», πρόσθεσε. «Είμαστε τώρα αντιμέτωποι με δύο πιθανά σενάρια: Είτε οι επηρεαζόμενοι εμπορικοί εταίροι θα παραμείνουν σταθεροί και θα προβούν σε αντίποινα με την ελπίδα ότι ο Τραμπ θα αναγκαστεί να υποχωρήσει, είτε θα επιδιώξουν να συνάψουν συμφωνίες με τον Τραμπ προκειμένου να αποφύγουν τους δασμούς. Είναι απίθανο ότι οποιοδήποτε από τα δύο σενάρια θα έχει καλή κατάληξη».
Άλλα έθνη που συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που έχουν πληγεί περισσότερο είναι αρκετά έθνη της Αφρικής, συμπεριλαμβανομένου του Λεσότο -μια χώρα για την οποία ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι «κανείς δεν έχει ακούσει ποτέ»- με 50%, της Μαδαγασκάρης με 47% και της Μποτσουάνα με 37%. Το Λεσότο, ένα μικρό ορεινό βασίλειο που περιβάλλεται από τη Νότια Αφρική, έχει το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο μόλυνσης από τον ιό HIV στον κόσμο, με σχεδόν έναν στους τέσσερις ενήλικες να είναι οροθετικός.
Στη νότια Ασία, η Σρι Λάνκα αντιμετωπίζει ποσοστό 44%. Στην Ευρώπη, η Σερβία αντιμετωπίζει ένα ποσοστό 37%.
Εκτός από τους αμοιβαίους δασμούς σε μερικές δεκάδες χώρες, ο Τραμπ θα επιβάλει έναν καθολικό δασμό 10% σε όλα τα εισαγόμενα αγαθά. Αυτός ο δασμός θα τεθεί σε ισχύ στις 5 Απριλίου, ενώ οι αμοιβαίοι δασμοί θα αρχίσουν στις 9 Απριλίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δικαιολόγησε τις αλλαγές λέγοντας ότι αποτελούν αντίποινα για χώρες που επί μακρόν «κορόιδευαν» την Αμερική και ότι οι εισφορές θα φέρουν θέσεις εργασίας πίσω στις ΗΠΑ.
Όμως οι οικονομολόγοι έχουν προειδοποιήσει ότι οι σαρωτικές αλλαγές θα αυξήσουν το κόστος, θα απειλήσουν τις θέσεις εργασίας, θα επιβραδύνουν την ανάπτυξη και θα απομονώσουν τις ΗΠΑ από ένα σύστημα παγκόσμιου εμπορίου στο οποίο πρωτοστάτησαν και το οποίο προώθησαν επί πολλές δεκαετίες.
«Έτσι σαμποτάρεις την παγκόσμια οικονομική μηχανή, ενώ ισχυρίζεσαι ότι την υπερτροφοδοτείς», δήλωσε ο Nigel Green, διευθύνων σύμβουλος της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής συμβουλευτικής εταιρείας deVere Group.
«Η πραγματικότητα είναι σκληρή: αυτοί οι δασμοί θα ωθήσουν τις τιμές σε χιλιάδες καθημερινά αγαθά – από τηλέφωνα μέχρι τρόφιμα – και αυτό θα τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό σε μια εποχή που είναι ήδη δυσάρεστα επίμονος».
Πηγή: The Guardian
