Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και οι σύμβουλοί του υποσχέθηκαν έναν αστραπιαίο γύρο παγκόσμιων εμπορικών διαπραγματεύσεων με δεκάδες χώρες τον Απρίλιο.
Ο εμπορικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου Πίτερ Ναβάρο προέβλεψε «90 συμφωνίες σε 90 ημέρες». Αξιωματούχοι της κυβέρνησης δήλωσαν ότι άλλες χώρες ήταν απελπισμένες να κάνουν παραχωρήσεις για να αποφύγουν τους τεράστιους εισαγωγικούς φόρους – δασμούς – που ο Τραμπ απειλούσε να επιρρίψει στα προϊόντα τους από τις 9 Ιουλίου.
Αλλά οι 90 ημέρες πέρασαν και πέρασαν. Και ο απολογισμός των εμπορικών συμφωνιών ανέρχεται σε δύο – μία με το Ηνωμένο Βασίλειο και μία με το Βιετνάμ. Ο Τραμπ ανακοίνωσε επίσης το πλαίσιο για μια συμφωνία με την Κίνα, οι λεπτομέρειες της οποίας παραμένουν ασαφείς.
Ο Τραμπ έχει πλέον παρατείνει την προθεσμία για τις διαπραγματεύσεις έως την 1η Αυγούστου και έχει πειράξει τους απειλούμενους δασμούς του, αφήνοντας το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα λίγο πολύ εκεί που βρισκόταν πριν από τρεις μήνες – σε μια κατάσταση αβεβαιότητας, καθώς οι επιχειρήσεις καθυστερούν τις αποφάσεις για επενδύσεις, συμβάσεις και προσλήψεις επειδή δεν γνωρίζουν ποιοι θα είναι οι κανόνες.
«Πρόκειται ουσιαστικά για μια επανάληψη», δήλωσε ο William Reinsch, πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού εμπορίου, ο οποίος τώρα είναι σύμβουλος της δεξαμενής σκέψης Center for Strategic and International Studies. Ο Τραμπ και η ομάδα του “δεν έχουν τις συμφωνίες που θέλουν. Έτσι, συσσωρεύουν τις απειλές”.Το μοτίβο έχει επαναληφθεί αρκετές φορές ώστε να κερδίσει ο Τραμπ την ετικέτα TACO – ένα ακρωνύμιο που επινόησε ο Robert Armstrong των Financial Times και σημαίνει «Trump Always Chickens Out».
Το μοτίβο έχει επαναληφθεί αρκετές φορές ώστε να κερδίσει ο Τραμπ την ετικέτα TACO – ένα ακρωνύμιο που επινόησε ο Robert Armstrong των Financial Times και σημαίνει «Trump Always Chickens Out».
“Αυτό είναι κλασικό Τραμπ: Απειλεί, απειλεί περισσότερο, αλλά στη συνέχεια παρατείνει την προθεσμία”, δήλωσε ο Reinsch. «Φτάνει η 30η Ιουλίου, το ξανακάνει αν δεν έχει ακόμα τις συμφωνίες;». (Ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι δεν θα υπάρξουν άλλες παρατάσεις).
Η ξηρασία των συμφωνιών αντιπροσωπεύει μια σύγκρουση με την πραγματικότητα.
Η ταυτόχρονη διαπραγμάτευση με κάθε χώρα του πλανήτη ήταν πάντα ένα αδύνατο εγχείρημα, όπως παραδέχθηκε καθυστερημένα ο ίδιος ο Τραμπ τον περασμένο μήνα σε συνέντευξή του στο κανάλι Fox News Channel. («Υπάρχουν 200 χώρες», είπε ο πρόεδρος. «Δεν μπορείς να μιλήσεις σε όλες»). Και πολλοί εμπορικοί εταίροι -όπως η Ιαπωνία και η Ευρωπαϊκή Ένωση- ήταν πάντα πιθανό να αποφύγουν τις απαιτήσεις του Τραμπ, τουλάχιστον χωρίς να πάρουν κάτι σε αντάλλαγμα.
«Είναι πολύ, πολύ δύσκολο να διαπραγματευτεί κανείς εμπορικές συμφωνίες», οι οποίες συνήθως διαρκούν αρκετούς μήνες, ακόμη και όταν αφορούν μόνο μία χώρα ή μία μικρή περιφερειακή ομάδα, δήλωσε ο Τσαντ Μπάουν, οικονομικός σύμβουλος στον Λευκό Οίκο του Ομπάμα και τώρα ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Peterson για τα Διεθνή Οικονομικά. «Αυτό που κάνει η κυβέρνηση είναι να διαπραγματεύεται ένα σωρό από αυτές ταυτόχρονα».
Το δράμα ξεκίνησε στις 2 Απριλίου – «Ημέρα Απελευθέρωσης», όπως την αποκάλεσε ο Τραμπ- όταν ο πρόεδρος που αγαπά τους δασμούς ανακοίνωσε έναν λεγόμενο βασικό εισαγωγικό φόρο 10% για όλους και αυτό που αποκάλεσε «αμοιβαίες» εισφορές έως και 50% σε χώρες με τις οποίες οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εμπορικά ελλείμματα.
Οι βασικοί δασμοί του 10% φαίνεται ότι ήρθαν για να μείνουν. Ο Τραμπ τους χρειάζεται για να συγκεντρώσει χρήματα για να μπαλώσει την τρύπα που ανοίγει στο ομοσπονδιακό δημοσιονομικό έλλειμμα το τεράστιο νομοσχέδιό του για τη μείωση της φορολογίας.
Από μόνοι τους, οι βασικοί δασμοί αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή στην αμερικανική εμπορική πολιτική: Οι δασμοί ήταν κατά μέσο όρο περίπου 2,5% όταν ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο και ήταν ακόμη χαμηλότεροι πριν αρχίσει να τους αυξάνει κατά την πρώτη του θητεία.
Αλλά οι αμοιβαίοι δασμοί είναι ακόμη μεγαλύτερη υπόθεση.
Με την ανακοίνωσή τους, ο Τραμπ ανατίναξε ουσιαστικά τους κανόνες που διέπουν το παγκόσμιο εμπόριο. Για δεκαετίες, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι περισσότερες άλλες χώρες τηρούσαν τους δασμούς που καθορίστηκαν μέσω μιας σειράς πολύπλοκων διαπραγματεύσεων, γνωστής ως γύρος της Ουρουγουάης. Οι χώρες μπορούσαν να καθορίζουν τους δικούς τους δασμούς – αλλά σύμφωνα με την προσέγγιση του «πλέον ευνοούμενου κράτους», δεν μπορούσαν να χρεώνουν μια χώρα περισσότερο από ό,τι χρεώνουν μια άλλη.
Τώρα ο Τραμπ καθορίζει ο ίδιος τους δασμολογικούς συντελεστές, δημιουργώντας «εμπορικά σχέδια κομμένα και ραμμένα στα μέτρα κάθε χώρας σε αυτόν τον πλανήτη», σύμφωνα με τα λόγια της εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ.
Όμως οι επενδυτές έχουν αποκρούσει το τολμηρό σχέδιο, φοβούμενοι ότι θα διαταράξει το εμπόριο και θα βλάψει την παγκόσμια οικονομία. Οι δασμοί του Τραμπ την Ημέρα της Απελευθέρωσης, για παράδειγμα, προκάλεσαν τετραήμερη πτώση στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές. Ο Τραμπ ανοιγόκλεισε τα μάτια. Λιγότερο από 13 ώρες αφότου τέθηκαν σε ισχύ οι αμοιβαίοι δασμοί στις 9 Απριλίου, τους ανέστειλε αιφνιδιαστικά για 90 ημέρες, δίνοντας στις χώρες χρόνο να διαπραγματευτούν με την εμπορική του ομάδα.
Παρά τις εκφράσεις εμπιστοσύνης της κυβέρνησης Τραμπ, οι συνομιλίες εξελίχθηκαν σε μια δύσκολη διαδικασία.
«Οι χώρες έχουν τη δική τους πολιτική, τη δική τους εσωτερική πολιτική», δήλωσε ο Reinsch. «Ο Τραμπ το σχεδίασε ιδανικά έτσι ώστε όλες οι παραχωρήσεις να γίνονται από τους άλλους και η μόνη παραχώρηση των ΗΠΑ να είναι: Δεν επιβάλλουμε τους δασμούς».
Αλλά χώρες όπως η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία έπρεπε «να απαντήσουν με κάτι», είπε. Το σκεπτικό τους: «Πρέπει να πάρουμε κάποιες παραχωρήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες για να φανεί ότι πρόκειται για μια συμφωνία με την οποία κερδίζουν όλοι και όχι για μια συμφωνία που παραδινόμαστε και παραδινόμαστε». “
Η Ιαπωνία, για παράδειγμα, ήθελε ανακούφιση από έναν άλλο δασμό του Τραμπ – εισφορές 50% στον χάλυβα και το αλουμίνιο.
Οι χώρες μπορεί επίσης να διστάζουν να καταλήξουν σε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες ενώ η διοίκηση Τραμπ διεξάγει έρευνες που μπορεί να οδηγήσουν σε νέους δασμούς σε μια σειρά προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των φαρμακευτικών προϊόντων και των ημιαγωγών.
Απογοητευμένος από την έλλειψη προόδου, ο Τραμπ έστειλε τη Δευτέρα επιστολές στην Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και άλλες 12 χώρες, λέγοντας ότι θα τις πλήξει με δασμούς την 1η Αυγούστου, αν δεν μπορέσουν να καταλήξουν σε συμφωνία. Οι επιβαρύνσεις ήταν κοντά σε αυτές που είχε ανακοινώσει στις 2 Απριλίου- της Ιαπωνίας, για παράδειγμα, θα ήταν 25%, σε σύγκριση με το 24% που παρουσιάστηκε στις 2 Απριλίου.
Ο Τραμπ υπέγραψε τον περασμένο μήνα μια συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο που, μεταξύ άλλων διατάξεων, μείωσε τους αμερικανικούς δασμούς στα βρετανικά προϊόντα αυτοκινητοβιομηχανίας και αεροδιαστημικής, ενώ άνοιξε την αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου για το αμερικανικό βόειο κρέας και την αιθανόλη. Αλλά το σύμφωνο διατήρησε ως επί το πλείστον τον βασικό δασμό στα βρετανικά προϊόντα, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση του Τραμπ στον φόρο του 10% παρά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζουν εμπορικό πλεόνασμα -και όχι έλλειμμα- με το Ηνωμένο Βασίλειο για 19 συνεχόμενα χρόνια, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου.
Στις 2 Ιουλίου ο Τραμπ ανακοίνωσε μια συμφωνία με το Βιετνάμ. Οι Βιετναμέζοι συμφώνησαν να αφήσουν τα αμερικανικά προϊόντα να εισέλθουν στη χώρα αφορολόγητα, αποδεχόμενοι παράλληλα φόρο 20% στις εξαγωγές τους προς τις ΗΠΑ, δήλωσε ο Τραμπ, αν και οι λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα.
Η μονόπλευρη συμφωνία με το Βιετνάμ υποδηλώνει ότι ο Τραμπ μπορεί να χρησιμοποιήσει με επιτυχία την απειλή δασμών για να εκφοβίσει παραχωρήσεις από μικρότερες οικονομίες.
«Απλώς δεν μπορούν πραγματικά να διαπραγματευτούν με τον ίδιο τρόπο που η (Ευρωπαϊκή Ένωση) ή η Κορέα ή η Ιαπωνία (ή) ο Καναδάς μπορούν να διαπραγματευτούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Dan McCarthy, επικεφαλής της McCarthy Consulting και πρώην αξιωματούχος του Γραφείου του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ στην κυβέρνηση Μπάιντεν. «Πολλές (μικρότερες) χώρες θέλουν απλώς να βγουν από αυτό και είναι πρόθυμες να μειώσουν τις απώλειές τους».
Όμως, η επίτευξη μιας συμφωνίας με τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους είναι πιθανό να παραμείνει πιο δύσκολη.
«Οι ΗΠΑ τζογάρουν ότι αυτές οι χώρες τελικά θα εκφοβιστούν και θα υποχωρήσουν», δήλωσε ο Reinsch. “Και οι χώρες τζογάρουν ότι όσο περισσότερο διαρκεί αυτό και όσο περισσότερο διαρκεί χωρίς ο Τραμπ να παράγει περισσότερες συμφωνίες, τόσο πιο απελπισμένος γίνεται- και χαμηλώνει τα στάνταρ του.
«Είναι κάτι σαν ένα γιγαντιαίο παιχνίδι του κοτόπουλου».
Πηγή: AP News
