Παρά την ταχύτατη ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ο άνθρακας εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη μεμονωμένη πηγή ηλεκτροπαραγωγής παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα αναμένεται να παράγουν το 2026 περίπου 10.974 TWh, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία υπολογίζεται σε 33.313 TWh.
Το φυσικό αέριο ακολουθεί με 6.976 TWh, η υδροηλεκτρική ενέργεια με 4.536 TWh, η ηλιακή ενέργεια με 3.289 TWh, η αιολική με 2.898 TWh και η πυρηνική ενέργεια με 2.871 TWh.
Με βάση τα συγκεκριμένα στοιχεία, ο άνθρακας αναμένεται να παράγει σχεδόν όσο το φυσικό αέριο και η υδροηλεκτρική ενέργεια μαζί, ενώ η παραγωγή του θα είναι περίπου 77% υψηλότερη από την αντίστοιχη της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας αθροιστικά.
Η ενεργειακή μετάβαση με διαφορετικούς ρυθμούς
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα σημαντικό παράδοξο για την παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση.
Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αναπτύσσονται με πρωτοφανείς ρυθμούς και ο IEA εκτιμά ότι, εάν υπολογιστούν συνολικά η υδροηλεκτρική, η αιολική, η ηλιακή, η βιοενέργεια, η γεωθερμία και οι υπόλοιπες ανανεώσιμες πηγές, θα ξεπεράσουν τον άνθρακα ως σύνολο το 2026.
Ωστόσο, καμία μεμονωμένη ανανεώσιμη πηγή δεν βρίσκεται κοντά στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας του άνθρακα.
Η αυξημένη ζήτηση διατηρεί τον άνθρακα ισχυρό
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι η ταχεία αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Παρότι η παραγωγή από ΑΠΕ αυξάνεται σημαντικά, η συνολική ζήτηση μεγαλώνει επίσης, περιορίζοντας τον ρυθμό με τον οποίο οι νέες καθαρές πηγές μπορούν να αντικαταστήσουν τα ορυκτά καύσιμα.
Παράλληλα, οι διαταραχές στις προμήθειες LNG και οι υψηλότερες τιμές του φυσικού αερίου ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα του άνθρακα σε ορισμένες αγορές, ιδιαίτερα στην Ευρώπη και την Ασία.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν προσθέσει ακόμη μεγαλύτερη αβεβαιότητα στις ενεργειακές αγορές, επηρεάζοντας τις τιμές και τις ροές φυσικού αερίου.
Ο άνθρακας παραμένει ισχυρός έως το 2030
Παρά τις επενδύσεις δισεκατομμυρίων στις ανανεώσιμες πηγές, ο IEA εκτιμά ότι ο άνθρακας θα παραμείνει η μεγαλύτερη μεμονωμένη πηγή ηλεκτροπαραγωγής τουλάχιστον έως το 2030.
Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν εξελίσσεται με την ίδια ταχύτητα σε όλες τις τεχνολογίες και όλες τις περιοχές του πλανήτη.
Οι ΑΠΕ αυξάνουν συνεχώς το μερίδιό τους, όμως η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, οι γεωπολιτικές αναταράξεις και οι τιμές των ορυκτών καυσίμων εξακολουθούν να διατηρούν τον άνθρακα σε πρωταγωνιστικό ρόλο στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα.
