Σχεδόν 4 εκατομμύρια φυσικά και νομικά πρόσωπα έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την Εφορία, μια εικόνα που αποτυπώνει με τον πλέον ηχηρό τρόπο το μέγεθος του ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα. Στο τέλος Ιουλίου, οι συνολικές οφειλές είχαν φτάσει τα 109,77 δισ. ευρώ, ενώ μέσα σε έναν μόλις χρόνο στη δεξαμενή των ληξιπρόθεσμων χρεών προστέθηκαν επιπλέον 9,86 δισ. ευρώ.
Τα στοιχεία προκύπτουν από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και περιλαμβάνονται στην τριμηνιαία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή. Οι αριθμοί καταγράφουν μια πραγματικότητα ιδιαίτερα πιεστική για χιλιάδες νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια εξακολουθεί να περιορίζει σημαντικά τα διαθέσιμα εισοδήματα.
Το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο διαμορφώθηκε στα 109,77 δισ. ευρώ, παρά το γεγονός ότι στο μεταξύ είχαν πραγματοποιηθεί εισπράξεις και διαγραφές συνολικού ύψους 14,52 δισ. ευρώ. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται και η διαγραφή οφειλών 5,51 δισ. ευρώ τον περασμένο Νοέμβριο, που αφορούσαν πρόστιμα του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων ενός οφειλέτη.
Ένα σημαντικό μέρος του συνολικού χρέους θεωρείται, πάντως, εξαιρετικά δύσκολο έως αδύνατο να εισπραχθεί. Τα ποσά που έχουν χαρακτηριστεί ανεπίδεκτα είσπραξης ανέρχονται σε 30,50 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 27,78% του συνόλου.
Αφαιρώντας αυτά τα ποσά, το θεωρητικά εισπράξιμο ληξιπρόθεσμο χρέος περιορίζεται στα 79,27 δισ. ευρώ. Ωστόσο, ακόμη και από αυτό το ποσό, μόλις 5,31 δισ. ευρώ, ή το 6,70%, έχουν ενταχθεί σε κάποια ρύθμιση. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι ένα πολύ μεγάλο τμήμα των οφειλών παραμένει εκτός οποιουδήποτε μηχανισμού σταδιακής αποπληρωμής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατανομή των εισπράξεων. Σχεδόν το 92% των εσόδων της Εφορίας από ληξιπρόθεσμα χρέη προέρχεται από οφειλές συνολικού ύψους περίπου 26,12 δισ. ευρώ, οι οποίες αντιστοιχούν μόλις στο 32,95% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.
Ο ΦΠΑ στην κορυφή των φορολογικών χρεών
Από τα 79,27 δισ. ευρώ του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου, τα 52,69 δισ. ευρώ, δηλαδή το 66,46%, αφορούν καθαρά φορολογικές υποχρεώσεις.
Τη μεγαλύτερη συμμετοχή έχει ο ΦΠΑ, με οφειλές που φτάνουν τα 24,86 δισ. ευρώ και αντιστοιχούν στο 47,18% των φορολογικών χρεών. Ακολουθούν οι φόροι εισοδήματος με ποσοστό 42,22%, ενώ οι φόροι περιουσίας αντιστοιχούν στο 5,23%, ή περίπου 2,76 δισ. ευρώ.
Στην ίδια δεξαμενή προστίθενται φορολογικά και μη φορολογικά πρόστιμα ύψους 17,31 δισ. ευρώ, καθώς και άλλες υποχρεώσεις, όπως δάνεια και δικαστικά έξοδα, συνολικού ύψους 9,27 δισ. ευρώ.
Σχεδόν 4 εκατομμύρια οφειλέτες στην Εφορία
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο αφορά, όμως, τον αριθμό των οφειλετών. Συνολικά 3.985.112 φυσικά και νομικά πρόσωπα εμφανίζονται με ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο. Με απλά λόγια, ο αριθμός αγγίζει πλέον τα 4 εκατομμύρια.
Σε ετήσια βάση καταγράφεται μικρή μείωση κατά 16.682 οφειλέτες, κυρίως στις χαμηλές κατηγορίες χρέους έως 3.000 ευρώ. Η εικόνα αλλάζει, όμως, εντυπωσιακά σε επίπεδο μήνα. Μόνο από τον Ιούνιο στον Ιούλιο προστέθηκαν 129.337 νέοι οφειλέτες, εξέλιξη που συνδέεται κυρίως με τη λήξη της πρώτης δόσης του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων.
Παράλληλα, τα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι ο τεράστιος αριθμός των πολιτών που χρωστούν δεν σημαίνει ότι τα 109,77 δισ. ευρώ είναι μοιρασμένα ομοιόμορφα.
Αντιθέτως, το 96,43% του συνολικού ληξιπρόθεσμου χρέους βρίσκεται σε οφειλέτες που χρωστούν πάνω από 10.000 ευρώ.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η συγκέντρωση στις πολύ μεγάλες οφειλές. Το 74,36% του συνολικού χρέους αφορά οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ, παρότι αυτή η κατηγορία αντιστοιχεί μόλις στο 0,26% των οφειλετών.
Το στοιχείο αυτό είναι κρίσιμο, καθώς δείχνει ότι άλλο πράγμα είναι τα σχεδόν 4 εκατομμύρια ΑΦΜ που εμφανίζονται χρεωμένα στην Εφορία και άλλο το ποιοι συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των συνολικών 109,77 δισ. ευρώ.
Τα νομικά πρόσωπα κατέχουν το μεγαλύτερο κομμάτι της συνολικής οφειλής, με χρέη 66,12 δισ. ευρώ, ή το 60,24% του συνόλου. Τα φυσικά πρόσωπα οφείλουν συνολικά 43,65 δισ. ευρώ, δηλαδή το 39,76%.
Στην κατηγορία των οφειλών άνω του 1 εκατ. ευρώ, οι επιχειρήσεις εμφανίζονται ακόμη πιο κυρίαρχες. Συνολικά 6.554 νομικά πρόσωπα οφείλουν 55,73 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 68,28% των χρεών αυτής της κατηγορίας.
Στον αντίποδα βρίσκονται οι μικροοφειλέτες. Περίπου 3,23 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα έχουν χρέη έως 10.000 ευρώ. Πρόκειται για το 89,77% του συνολικού αριθμού των οφειλετών, όμως όλοι μαζί αντιπροσωπεύουν μόλις το 3,57% του συνολικού ληξιπρόθεσμου χρέους.
Η εικόνα που σχηματίζεται είναι διπλή και εξαιρετικά αποκαλυπτική: από τη μία πλευρά, σχεδόν 4 εκατομμύρια οφειλέτες βρίσκονται αντιμέτωποι με την Εφορία, γεγονός που αποτυπώνει πόσο βαθιά έχει περάσει το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους στην κοινωνία. Από την άλλη, η συντριπτική πλειονότητα αυτών των πολιτών χρωστά σχετικά μικρά ποσά, την ώρα που το μεγαλύτερο μέρος των δισεκατομμυρίων συγκεντρώνεται σε έναν εξαιρετικά περιορισμένο αριθμό μεγάλων οφειλετών.
Τα σχεδόν 4 εκατομμύρια ΑΦΜ αποτυπώνουν το κοινωνικό εύρος του προβλήματος, ενώ τα 109,77 δισ. ευρώ αποκαλύπτουν την τεράστια συγκέντρωση του χρέους στην κορυφή.
