Ο Κηφισός αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της κυκλοφοριακής ασφυξίας που αντιμετωπίζει η Αθήνα, με τον συγκοινωνιολόγο Σταύρο Κωνσταντινίδη να προειδοποιεί ότι το πρόβλημα κινδυνεύει να επεκταθεί και σε άλλους κεντρικούς οδικούς άξονες, εάν δεν ληφθούν ουσιαστικά μέτρα.
Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Κωνσταντινίδης επισημαίνει ότι η αυξημένη χρήση Ι.Χ., οι περιορισμένες δυνατότητες του οδικού δικτύου και η ανεπαρκής δημόσια συγκοινωνία συνθέτουν μια κατάσταση που επιβαρύνεται διαρκώς.
Ιδιαίτερα προβληματικές είναι οι συνδέσεις του Κηφισού με την Αττική Οδό και την έξοδο προς Λαμία. Παράλληλα, σημαντική πίεση δέχονται η Λεωφόρος Κηφισίας, η Μεσογείων, η Κατεχάκη, η Βασιλίσσης Σοφίας, η Συγγρού και οι βασικοί δρόμοι προς τα νότια προάστια.
Ο Κηφισός στα όρια της χωρητικότητάς του
Σύμφωνα με τον συγκοινωνιολόγο, η συμφόρηση στον Κηφισό δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα. Τα φορτηγά επιβαρύνουν την κυκλοφορία, ιδιαίτερα τις ώρες αιχμής, ωστόσο συνυπάρχουν η μεγάλη καθημερινή ζήτηση μετακινήσεων, η διαμπερής κυκλοφορία και οι περιορισμένες εναλλακτικές διαδρομές.
Πρόσθετη επιβάρυνση προκαλούν οι συνδέσεις με άλλες αρτηρίες, οι μεταβολές στο πλάτος του δρόμου και οι δραστηριότητες που αναπτύσσονται στην ευρύτερη περιοχή, όπως τα κέντρα logistics, τα εμπορευματικά κέντρα και οι εγκαταστάσεις των ΚΤΕΛ.
Όπως αναφέρει, μεγάλος αριθμός υπεραστικών λεωφορείων διέρχεται καθημερινά από τον συγκεκριμένο άξονα. Όταν ο δρόμος λειτουργεί κοντά στη μέγιστη χωρητικότητά του, ακόμη και ένα μικρό ατύχημα ή ένα ακινητοποιημένο όχημα μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένες καθυστερήσεις.
Οι παρεμβάσεις που προτείνονται για τον Κηφισό
Ο κ. Κωνσταντινίδης υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει μία μεμονωμένη παρέμβαση που μπορεί να δώσει οριστική λύση. Μεταξύ των μέτρων που προτείνει είναι η χρονική διαχείριση της κυκλοφορίας των φορτηγών, κυρίως τις πρωινές ώρες αιχμής, η καλύτερη οργάνωση των εμπορευματικών μεταφορών και η κατασκευαστική αναβάθμιση του οδικού άξονα.
Παράλληλα, θεωρεί αναγκαία τη βελτίωση της διαχείρισης της κυκλοφορίας, ώστε να περιορίζεται ο χρόνος απομάκρυνσης οχημάτων μετά από ατυχήματα ή άλλες διαταραχές.
Σε επίπεδο μεγαλύτερων έργων, αναφέρεται στον τριπλό κόμβο Σκαραμαγκά και στον οδικό άξονα Ελευσίνα – Οινόφυτα, οι οποίοι θα μπορούσαν να απορροφήσουν μέρος της διαμπερούς κυκλοφορίας. Ωστόσο, εκτιμά ότι τέτοιες παρεμβάσεις δεν αρκούν από μόνες τους, εάν δεν περιοριστεί η εξάρτηση από το Ι.Χ.
«Η Αθήνα χρειάζεται περίπου 3.000 λεωφορεία»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο συγκοινωνιολόγος στην ενίσχυση των μέσων μαζικής μεταφοράς, τα οποία, όπως υποστηρίζει, δεν προσφέρουν σήμερα επαρκή εναλλακτική για μεγάλο μέρος των καθημερινών μετακινήσεων.
Η πρότασή του περιλαμβάνει την ενίσχυση του στόλου ώστε η Αθήνα να διαθέτει περίπου 3.000 λεωφορεία, την αύξηση της συχνότητας των δρομολογίων και τη δημιουργία εκτεταμένου δικτύου πραγματικά λειτουργικών λεωφορειολωρίδων.
Παράλληλα, θέτει ως προτεραιότητες την ταχύτερη επέκταση του μετρό και την αναβάθμιση του τραμ και του προαστιακού, με καλύτερες ανταποκρίσεις μεταξύ των μέσων.
Όπως επισημαίνει, μέχρι να αναπτυχθεί πυκνότερο δίκτυο σταθερής τροχιάς, τα λεωφορεία μπορούν να αποτελέσουν βασικό εργαλείο για την άμεση ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών.
Η πρόταση για αναπληρωτή υπουργό και μητροπολιτικό σχεδιασμό
Στις προτάσεις του περιλαμβάνεται η δημιουργία θέσης αναπληρωτή υπουργού Βιώσιμης Κινητικότητας, με αρμοδιότητες που θα συνδέουν τα υπουργεία Υποδομών και Μεταφορών και Προστασίας του Πολίτη. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πρόταση αυτή έχει κατατεθεί στον δημόσιο διάλογο, χωρίς να έχει προκαλέσει την απαιτούμενη κινητοποίηση.
Επιπλέον, ζητά τη σύσταση μητροπολιτικών φορέων συγκοινωνιακού σχεδιασμού στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, καθώς και συνολικό επανασχεδιασμό του οδικού δικτύου, των πεζοδρομίων, των διασταυρώσεων και των κόμβων.
Στις άμεσες παρεμβάσεις που προτείνει περιλαμβάνονται επίσης η καλύτερη ρύθμιση των φωτεινών σηματοδοτών, ο έλεγχος της παράνομης στάθμευσης, η οργάνωση των φορτοεκφορτώσεων και η βελτίωση της οριζόντιας και κατακόρυφης σήμανσης στους δρόμους.
«Πράσινος» Δακτύλιος με κίνητρα για περισσότερους επιβάτες
Ο συγκοινωνιολόγος προτείνει, ακόμη, νέο σχεδιασμό του Δακτυλίου, με στόχο τη δημιουργία ενός «πράσινου Δακτυλίου» που θα ευνοεί τα οχήματα χαμηλών εκπομπών και θα παρέχει κίνητρα για μετακινήσεις με περισσότερους επιβάτες ανά αυτοκίνητο.
Όπως εξηγεί, η χαμηλή μέση πληρότητα των Ι.Χ. σημαίνει ότι σημαντικό μέρος του διαθέσιμου οδικού χώρου χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ενός μόνο ανθρώπου.
Κατά την εκτίμησή του, η αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού απαιτεί συνολική αλλαγή στον τρόπο οργάνωσης των μετακινήσεων και ουσιαστική αναβάθμιση των δημόσιων συγκοινωνιών. Διαφορετικά, η αύξηση της οδικής υποδομής χωρίς αλλαγή στις καθημερινές συνήθειες μετακίνησης κινδυνεύει απλώς να μεταθέσει το πρόβλημα.
Το βασικό ερώτημα, όπως αναδεικνύεται από τις προτάσεις του, είναι κατά πόσο θα υπάρξει ένας ενιαίος σχεδιασμός που θα αντιμετωπίζει το κυκλοφοριακό ως συνολικό πρόβλημα της καθημερινότητας και όχι ως μια σειρά από μεμονωμένες εστίες συμφόρησης.
