Οι ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις παραμένουν ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία του ελληνικού σιδηροδρόμου, με τη χώρα να καταγράφει ανησυχητικά υψηλά ποσοστά ατυχημάτων σε σύγκριση με άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, λειτουργούν σήμερα περίπου 345 ενεργές διαβάσεις, εκ των οποίων οι 150 είναι αφύλακτες, δηλαδή χωρίς προσωπικό, μπάρες ή ενεργή ειδοποίηση.
Η γεωγραφική κατανομή αναδεικνύει ότι το πρόβλημα είναι διάσπαρτο σε ολόκληρη την Ελλάδα:
- Κεντρική & Νότια Ελλάδα: 269 αφύλακτες διαβάσεις
- Βόρεια Ελλάδα: 283
Συνολικά, στο ενεργό δίκτυο 552 διαβάσεις δεν διαθέτουν προσωπικό φύλαξης, παρότι πολλές φέρουν αυτόματα σήματα και μπάρες.
Ανησυχητικά τα στοιχεία των ατυχημάτων
Η Ελλάδα κατατάσσεται 2η στην ΕΕ – μετά την Εσθονία – σε αριθμό ατυχημάτων σε σιδηροδρομικές διαβάσεις αναλογικά με τη διανυόμενη απόσταση των συρμών. Τα ατυχήματα σε ισόπεδες διαβάσεις αποτελούν τη 2η μεγαλύτερη αιτία σιδηροδρομικών συμβάντων, με περίπου 30 περιστατικά ετησίως, εκ των οποίων 12 οδηγούν σε θανάτους και 16 σε τραυματισμούς.
Παρά τη λογική υπόθεση ότι οι αφύλακτες διαβάσεις είναι πιο επικίνδυνες, τα στοιχεία δείχνουν ότι το 78% των ατυχημάτων μεταξύ 2013-2019 συνέβησαν σε φυλασσόμενες διαβάσεις, που βρίσκονται σε δρόμους αυξημένης κυκλοφορίας. Ωστόσο, το 65% των ατυχημάτων με εμπλοκή Ι.Χ. οχημάτων σημειώθηκαν σε αφύλακτες διαβάσεις.
Τα αίτια πίσω από τα ατυχήματα
- Παραβάσεις από οδηγούς που αγνοούν προειδοποιήσεις ή μπάρες
- Τεχνικές ελλείψεις, όπως ημι-μπάρες που δεν καλύπτουν το οδόστρωμα
- Πεπαλαιωμένος εξοπλισμός και συχνές δυσλειτουργίες
- Έλλειψη προσωπικού, με ad-hoc λύσεις τύπου security
- Περιορισμένα κονδύλια για συντήρηση και εκσυγχρονισμό
Χαρακτηριστικό παράδειγμα κινδύνου
Πρόσφατο ατύχημα στην Πάτρα απέδειξε τους κινδύνους από την ανεπαρκή κάλυψη με μπάρες: οδηγός (γιατρός) παραβίασε κατεβασμένη μπάρα που δεν έκλεινε πλήρως τη λωρίδα της, συγκρούστηκε με τον προαστιακό και τραυματίστηκε.
Η ανάγκη για αλλαγή
Η Πολιτεία έχει ανακοινώσει μέτρα, όπως εκσυγχρονισμό διαβάσεων, απομάκρυνση επικίνδυνων σημείων, και προσλήψεις μέσω εργολάβων. Ωστόσο, χωρίς συστηματική επένδυση σε τεχνολογικά συστήματα προειδοποίησης και αλλαγή στην οδηγική κουλτούρα, ο κίνδυνος τραγωδιών θα παραμένει.
Η Ελλάδα χρειάζεται επειγόντως να εγκαταλείψει τη θλιβερή πρωτιά στις σιδηροδρομικές διαβάσεις. Οι ανθρώπινες ζωές που χάνονται σε αυτές τις «παγίδες θανάτου» δεν είναι απλώς αριθμοί – είναι το τίμημα της αμέλειας.
Πηγή: [Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), ΟΣΕ, Eurostat]
