Σε μια κίνηση που προκαλεί τριγμούς στα θεμέλια της αμερικανικής επιστημονικής κοινότητας, ο Λευκός Οίκος προχώρησε την Παρασκευή, 24 Απριλίου 2026, στην άμεση απομάκρυνση και των 24 μελών του Εθνικού Επιστημονικού Συμβουλίου (NSB). Η απόφαση αυτή αφήνει το κορυφαίο διοικητικό όργανο του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών (NSF) ακέφαλο, λίγες μόλις ημέρες πριν από την προγραμματισμένη συνεδρίασή του στις 5 Μαΐου.
Ένας θεσμός πάνω από κόμματα
Αν και το ευρύ κοινό μπορεί να μην γνωρίζει το NSB, ο ρόλος του είναι κομβικός. Από την ίδρυσή του το 1950, το Συμβούλιο αποτελεί τον «φύλακα» της επιστημονικής στρατηγικής των ΗΠΑ, διαχειριζόμενο κονδύλια ύψους 9 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως. Τα μέλη του —κορυφαίοι επιστήμονες, μηχανικοί και ακαδημαϊκοί— επιλέγονται με αυστηρά κριτήρια αριστείας και υπηρετούν σε κλιμακωτές εξαετείς θητείες.
Ο σχεδιασμός αυτός δεν ήταν τυχαίος: σκοπός ήταν οι επιστημονικές προτεραιότητες να παραμένουν ανεπηρέαστες από τις πολιτικές αλλαγές και τους εκλογικούς κύκλους της Ουάσιγκτον.
Το τέλος της θεσμικής ανεξαρτησίας;
Η μαζική αυτή απόλυση ανατρέπει μια παράδοση δεκαετιών που ήθελε την επιστήμη να λειτουργεί ως ένα «ατελείωτο σύνορο» (Science, the Endless Frontier), μακριά από πολιτικές πιέσεις.
Η αξιοκρατία στο στόχαστρο: Ενώ ο νόμος ορίζει ότι η επιλογή των μελών γίνεται αποκλειστικά βάσει διακεκριμένης υπηρεσίας, η τρέχουσα παρέμβαση υποδηλώνει μια στροφή προς τον άμεσο πολιτικό έλεγχο.
Το κενό εξουσίας: Προς το παρόν, δεν υπάρχει ημερήσια διάταξη για την επόμενη συνεδρίαση, καθώς δεν υπάρχει… συμβούλιο για να συνεδριάσει.
Το μέλλον της αμερικανικής υπεροχής
Η επιστημονική υπεροχή των ΗΠΑ βασίστηκε στη σταθερότητα και την ανεξαρτησία των θεσμών της. Η εξομοίωση του NSF με άλλες ομοσπονδιακές υπηρεσίες, των οποίων οι ηγεσίες αλλάζουν ανάλογα με τον εκάστοτε Πρόεδρο, θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί η επιστημονική πρόοδος να επιβιώσει σε ένα περιβάλλον έντονης πολιτικοποίησης;
Η 5η Μαΐου θα αποτελέσει ορόσημο, όχι μόνο για το ποιοι θα στελεχώσουν το νέο σώμα, αλλά για το αν ο θεσμός, όπως τον γνωρίζαμε από το 1950, υφίσταται πλέον στην πράξη.
Πηγή: VoiceNews.gr
