Εκπνέει σήμερα, Δευτέρα, η διορία των 60 ημερών που είχαν συμφωνήσει ΗΠΑ και Ιράν για την επίτευξη μιας οριστικής συμφωνίας, η οποία θα περιελάμβανε και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, με την εξέλιξη να σηματοδοτεί ουσιαστικά την πλήρη κατάρρευση της εκεχειρίας του Ιουνίου.
Χωρίς να έχει διαμορφωθεί μέχρι στιγμής ένα σαφές σημείο επαφής μεταξύ των δύο πλευρών, ο Περσικός Κόλπος βρίσκεται αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο ενός παρατεταμένου οικονομικού και στρατιωτικού πολέμου φθοράς.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στην προσπάθειά του να τερματίσει τη σύγκρουση και να πιέσει την Τεχεράνη να περιορίσει τις πυρηνικές της φιλοδοξίες.
Καταρρέει το Μνημόνιο Συναντίληψης
Πριν από δύο μήνες, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ανακοινώσει με ιδιαίτερη έμφαση το λεγόμενο Μνημόνιο Συναντίληψης (MoU) μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν.
Η ενδιάμεση συμφωνία, ωστόσο, δεν κατάφερε να οδηγήσει σε ουσιαστική αποκλιμάκωση.
Δεν αποκαταστάθηκε η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν είχε ουσιαστικά αποκλείσει μετά τις επιθέσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ στα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ ούτε η ευρύτερη σύγκρουση τερματίστηκε.
Ο πόλεμος εισέρχεται πλέον στον έκτο μήνα, με τις εξελίξεις στον κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο να εξακολουθούν να επηρεάζουν τις διεθνείς αγορές και τη ναυτιλία.
Η Τεχεράνη δεν έχει αποφασίσει για νέες συνομιλίες
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε το Σάββατο ότι η Τεχεράνη δεν έχει λάβει ακόμη απόφαση για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με την Ουάσινγκτον.
Την ίδια στιγμή, μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν συνεχίζουν να μεταφέρουν μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών, σε μια προσπάθεια να παραμείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας.
Ο Αραγτσί ανέφερε επίσης ότι το Ιράν εξετάζει ξεχωριστή συμφωνία με το Ομάν για τη διαμόρφωση νέων ναυτιλιακών διαδρομών στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε τέτοια προσπάθεια θα μπορούσε να προχωρήσει μόνο εφόσον υπάρξει πολιτική λύση.
Ο Τραμπ επιμένει για το Ορμούζ
Από την αμερικανική πλευρά, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή, μιλώντας σε υποστηρικτές του στη Νέα Υόρκη, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διεκδικήσουν σύντομα τον έλεγχο της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως, γεγονός που καθιστά την κατάσταση ιδιαίτερα κρίσιμη για τις διεθνείς αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η παρατεταμένη διαταραχή της ναυσιπλοΐας έχει ήδη προκαλέσει σημαντικές επιπτώσεις στις μεταφορές και έχει αυξήσει την αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας.
Ένα συμβολικό αλλά κρίσιμο ορόσημο
Η εκπνοή της διορίας των 60 ημερών θεωρείται σε μεγάλο βαθμό συμβολική, καθώς τόσο ο Τραμπ όσο και η ιρανική ηγεσία έχουν αφήσει να εννοηθεί τις τελευταίες εβδομάδες ότι η συμφωνία βρίσκεται ουσιαστικά σε αδιέξοδο.
Παρά ταύτα, το συγκεκριμένο ορόσημο αποτυπώνει τις δυσκολίες της αμερικανικής στρατηγικής απέναντι στην Τεχεράνη.
Το βασικό ζητούμενο για την Ουάσινγκτον παραμένει η επίτευξη συμφωνίας που θα περιορίζει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ενώ για την Τεχεράνη προτεραιότητα αποτελεί η διασφάλιση των δικών της στρατηγικών και οικονομικών συμφερόντων.
Με τις συνομιλίες να παραμένουν στον αέρα και τα Στενά του Ορμούζ να εξακολουθούν να αποτελούν σημείο αντιπαράθεσης, ο Περσικός Κόλπος εισέρχεται σε μια νέα, ιδιαίτερα κρίσιμη φάση.
