Στο 30% των ευρωπαϊκών πόλεων με τη μεγαλύτερη ατμοσφαιρική ρύπανση κατατάσσονται 14 ελληνικές πόλεις, μεταξύ των οποίων τα Ιωάννινα, η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA) για την περίοδο 2024–2025.
Οι ίδιες 14 πόλεις βρίσκονται επίσης στο 30% των ευρωπαϊκών πόλεων με τον υψηλότερο εκτιμώμενο κίνδυνο θνησιμότητας που συνδέεται με την ατμοσφαιρική ρύπανση. Η αξιολόγηση αφορά την έκθεση του πληθυσμού σε τρεις βασικούς ατμοσφαιρικούς ρύπους: τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια (PM₂.₅), το διοξείδιο του αζώτου (NO₂) και το όζον (O₃).
Τα Ιωάννινα κοντά στο τέλος της ευρωπαϊκής κατάταξης
Τα Ιωάννινα καταλαμβάνουν την 754η θέση μεταξύ 761 ευρωπαϊκών πόλεων, σύμφωνα με την κατάταξη που παρουσιάζεται στα στοιχεία. Ακολουθούν η Αθήνα στην 745η θέση, η Θεσσαλονίκη στην 729η, η Λάρισα στην 726η, τα Τρίκαλα στην 697η και ο Βόλος στην 654η.
Συνολικά, έξι ελληνικές πόλεις βρίσκονται στο χαμηλότερο 10% της ευρωπαϊκής κατάταξης, ενώ δέκα περιλαμβάνονται στο χαμηλότερο 20%. Ακόμη και τα Χανιά, τα οποία έχουν την υψηλότερη θέση μεταξύ των 14 ελληνικών πόλεων, κατατάσσονται στην 540ή θέση.
Ποιοι παράγοντες επιβαρύνουν την ποιότητα του αέρα
Τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM₂.₅ μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες και συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών και αναπνευστικών παθήσεων.
Το διοξείδιο του αζώτου προέρχεται κυρίως από διαδικασίες καύσης, με την οδική κυκλοφορία να αποτελεί σημαντική πηγή εκπομπών. Το όζον, αντίθετα, σχηματίζεται στην ατμόσφαιρα μέσω φωτοχημικών αντιδράσεων.
Σημαντική επιβάρυνση προκαλούν επίσης η οικιακή θέρμανση, ιδιαίτερα η καύση ξύλου, οι βιομηχανικές δραστηριότητες και η μεταφορά ρύπων από γειτονικές περιοχές.
Η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για τη δημόσια υγεία, με τις επιπτώσεις να εξαρτώνται από το είδος και τη συγκέντρωση των ρύπων, αλλά και τη διάρκεια έκθεσης του πληθυσμού.
Οι 14 ελληνικές πόλεις της κατάταξης
Στη λίστα περιλαμβάνονται οι εξής πόλεις:
- Ιωάννινα
- Αθήνα
- Θεσσαλονίκη
- Λάρισα
- Βόλος
- Τρίκαλα
- Σέρρες
- Ηράκλειο
- Πάτρα
- Ξάνθη
- Καβάλα
- Κατερίνη
- Καλαμάτα
- Χανιά
Τα στοιχεία αναδεικνύουν την έκταση του προβλήματος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην Ελλάδα, καθώς σημαντικός αριθμός αστικών κέντρων κατατάσσεται στις ευρωπαϊκές περιοχές με υψηλή επιβάρυνση και αυξημένο εκτιμώμενο κίνδυνο για την υγεία.
