Τους τελευταίους δύο αιώνες, οι άνθρωποι βίωσαν μια επανάσταση στη μακροζωία. Το 1824, το μέσο προσδόκιμο ζωής για τους πολίτες των ΗΠΑ κυμαινόταν γύρω στα 40 έτη- σήμερα, ο αριθμός αυτός έχει σχεδόν διπλασιαστεί, κυρίως λόγω της δραματικής βελτίωσης του ποσοστού βρεφικής θνησιμότητας. Χάρη στη σύγχρονη ιατρική, αυτή η αύξηση της παιδικής επιβιωσιμότητας, σε συνδυασμό με το αυξημένο προσδόκιμο ζωής, σημαίνει ότι οι περισσότεροι από εμάς θα περιπλανηθούμε στη Γη για διπλάσιο χρονικό διάστημα από ό,τι οι προ-προ-προ-προ-προ-παππούδες μας.
Φυσικά, αυτή η καταπληκτική βιολογική μεταμόρφωση συνέβη ως επί το πλείστον χωρίς ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία στο σύγχρονο οπλοστάσιο της ιατρικής έρευνας: την τεχνητή νοημοσύνη. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι η ικανότητά της να επεξεργάζεται απροσμέτρητες ποσότητες δεδομένων για να βρίσκει νέες λύσεις, θεραπείες ή ίσως ακόμη και θεραπείες που τα πιο λαμπρά επιστημονικά μυαλά δεν θα μπορούσαν ποτέ να επινοήσουν. Είτε μελετάμε την κυτταρική γήρανση, τη μείωση των τελομερών, τον καρκίνο, τη μιτοχονδριακή δυσλειτουργία, τη γονιδιωματική αστάθεια ή άλλες αιτίες γήρανσης και θανάτου, η έρευνα έχει δείξει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσει πιθανότατα ένα ανεκτίμητο εργαλείο.
Τι θα γινόταν όμως αν η ΤΝ ήταν κάτι περισσότερο από ένα απλό εργαλείο; Τι θα γινόταν αν, αντίθετα, ήταν ο κύριος συγγραφέας του επόμενου κεφαλαίου της ανθρώπινης μακροζωίας; Αυτή η ιδέα έχει οδηγήσει ορισμένους τεχνολόγους -κυρίως τον Dario Amodei, διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης Anthropic με έδρα το Σαν Φρανσίσκο της Καλιφόρνια- στο αμφιλεγόμενο, και κάποιοι θα έλεγαν «ξεκαρδιστικό», συμπέρασμα ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα συνεχίσει απλώς την επανάσταση της μακροζωίας – θα την υπερφορτώσει.
«Αυτό μπορεί να φαίνεται ριζοσπαστικό, αλλά το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε σχεδόν 2 φορές τον 20ό αιώνα (από ~40 χρόνια σε ~75), οπότε είναι »στην τάση« ότι το »συμπιεσμένο 21ο« θα το διπλασιάσει ξανά στα 150», έγραψε ο Amodei σε μια ανάρτηση στο blog του Οκτωβρίου 2024. “Υπάρχουν ήδη φάρμακα που αυξάνουν τη μέγιστη διάρκεια ζωής σε αρουραίους κατά 25-50% με περιορισμένες παρενέργειες. Και ορισμένα ζώα (π.χ. ορισμένα είδη χελώνας) ζουν ήδη 200 χρόνια, οπότε οι άνθρωποι προφανώς δεν βρίσκονται σε κάποιο θεωρητικό ανώτατο όριο”, συνέχισε.
Μέχρι τον Ιανουάριο του 2025, ο Αμοντέι είχε διπλασιάσει τις προσπάθειές του. Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, υποστήριξε ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να διπλασιάσει τη διάρκεια ζωής των ανθρώπων σε μόλις πέντε χρόνια, ένα χρονοδιάγραμμα που απλώς προκαλεί το μυαλό, αλλά που, όπως λέει, συμβαδίζει σε μεγάλο βαθμό με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Όπως αναφέρει λεπτομερώς ο Amodei στην ανάρτησή του στο ιστολόγιό του, μόλις οι άνθρωποι φτάσουν τα 150 χρόνια, το είδος μας θα μπορούσε να φτάσει σε «ταχύτητα διαφυγής», πράγμα που σημαίνει ότι οι άνθρωποι θα μπορούσαν ουσιαστικά να επιλέξουν πόσο καιρό θα ήθελαν να ζήσουν (αν και παραδέχεται ότι αυτό μπορεί να μην είναι «βιολογικά δυνατό»).
Ο Amodei δεν είναι ο μόνος με αυτή την τολμηρή πρόβλεψη. Ο μελλοντολόγος Ray Kurzweil, ο οποίος είναι γνωστός για τις προβλέψεις του σχετικά με την επερχόμενη μοναδικότητα, έχει δηλώσει ομοίως ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να πατήσει το κουμπί παύσης της γήρανσης ήδη από το 2032 με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι μέσω της χρήσης ιατρικών νανορομπότ με δυνατότητα ΤΝ που μπορούν να επιδιορθώνουν κατεστραμμένα κύτταρα και να παραδίδουν φάρμακα απευθείας στην πληγείσα περιοχή. Ο δεύτερος είναι η δυνατότητα δημιουργίας αντιγράφων ασφαλείας του εγκεφάλου μας στο cloud μέσω της ΤΝ -κάτι που ίσως να μην είναι καν εφικτό, αν αναλογιστεί κανείς ότι έχουμε ακόμη πολλά ερωτήματα σχετικά με τον ανθρώπινο εγκέφαλο και τον τρόπο λειτουργίας του.
Οι λέξεις «επανάσταση» και «τεχνητή νοημοσύνη» είναι συνηθισμένοι σύντροφοι όταν μιλάμε για ιατρική έρευνα. Ένα άρθρο του Μαρτίου 2025 στην εφημερίδα Harvard Gazette παρομοίαζε την άφιξη της τεχνητής νοημοσύνης στην ιατρική με την αυγή του διαδικτύου ή την ολοκλήρωση του ανθρώπινου γονιδιώματος. Με άλλα λόγια, μια μεγάλη υπόθεση.
Αλλά η χρήση της ΤΝ για τον έλεγχο του καρκίνου, τη θεραπεία ασθενειών ή την ανάπτυξη νέων θεραπειών για τη βελτίωση της ανθρώπινης διάρκειας ζωής -δηλαδή την αύξηση των ετών που θεωρείται κανείς υγιής- δεν σημαίνει απαραίτητα ότι παρατείνει τη βιολογική διάρκεια ζωής του είδους. Ο S. Jay Olshansky, καθηγητής επιδημιολογίας και βιοστατιστικής στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στο Σικάγο, λέει ότι απλώς δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι ικανή να διαμορφώσει τη βιολογική διαδικασία της γήρανσης. Περίπου την ίδια εποχή που ο Amodei δημοσίευσε την ανάρτησή του στο ιστολόγιό του, ο Olshansky δημοσίευσε μια μελέτη στο Nature Aging που περιγράφει αποτελεσματικά την απίθανη ύπαρξη μιας επανάστασης στη μακροζωία.
“Το παιχνίδι της μακροζωίας που παίζουμε σήμερα είναι αρκετά διαφορετικό από αυτό που παίζαμε πριν από έναν αιώνα. Τώρα η γήρανση μπαίνει στη μέση, και αυτή η διαδικασία είναι προς το παρόν αμετάβλητη – αν και οι επιστήμονες εργάζονται σκληρά για να βρουν έναν τρόπο να διαμορφώσουν την ίδια τη γήρανση”, αναφέρει ο Olshansky σε ένα email. “Το βάρος της απόδειξης πέφτει στους επιστήμονες της Τεχνητής Νοημοσύνης για να αποδείξουν ότι μπορούν να διαμορφώσουν το ανθρώπινο σώμα και τον τρόπο λειτουργίας του. Θα μπορούσα να ισχυριστώ ότι πίνοντας νερό με λεμόνι δύο φορές την ημέρα θα σας κάνει να ζήσετε μέχρι τα 150 και δεν θα μπορούσατε να μου αποδείξετε ότι κάνω λάθος”.
Με απλά λόγια, ακόμη και αν η τεχνητή νοημοσύνη αυξήσει ως εκ θαύματος τη διάρκεια ζωής του ανθρώπου σε πέντε χρόνια – πώς ακριβώς θα το ξέρουμε; Πιθανότατα θα χρειαστεί ένας αιώνας επαληθεύσεων και δοκιμών για να δούμε αν αυτοί οι ισχυρισμοί επαληθεύτηκαν ποτέ, και οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης δεν έχουν ακόμη δείξει αν μπορούν να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής με οποιονδήποτε μετρήσιμο τρόπο. Σήμερα, οι άνθρωποι ζουν περισσότερο απ’ ό,τι σε οποιοδήποτε άλλο σημείο της 300.000χρονης ιστορίας μας, αλλά η επέκταση πέρα από αυτό το όριο θα απαιτήσει πολύ περισσότερα από προβλέψεις και ατεκμηρίωτες υποσχέσεις.
«Προς το παρόν, η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι απλώς ένας όρος που ακούγεται χωρίς καμία απόδειξη ότι θα επιφέρει ριζική αύξηση της ανθρώπινης μακροζωίας», λέει ο Olshansky. «Είτε κάνουμε επιστήμη είτε όχι – δυστυχώς αυτός ο τομέας φαίνεται να συγκεντρώνει το μερίδιό του από κομπογιαννίτες».
Πηγή: Popular Mechanics
