Διευκρινιστική εγκύκλιο σχετικά με το πειθαρχικό δίκαιο των φοιτητών των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων εξέδωσε το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, στο πλαίσιο εφαρμογής του Νόμου 5224/2025 (ΦΕΚ Α’ 142/05.08.2025).
Η εγκύκλιος στοχεύει να αποσαφηνίσει κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τα πειθαρχικά παραπτώματα, τις ποινές, τη διαδικασία εξέτασης υποθέσεων, αλλά και τη διασύνδεση του πειθαρχικού δικαίου με τη διαγραφή φοιτητών λόγω υπέρβασης της ανώτατης διάρκειας φοίτησης.
Τα βασικά σημεία του νέου πλαισίου
Πειθαρχικά παραπτώματα και κυρώσεις
Η εγκύκλιος επαναλαμβάνει και εξειδικεύει τις προβλέψεις του νόμου αναφορικά με τα παραπτώματα των φοιτητών, τα οποία κατηγοριοποιούνται ανάλογα με τη βαρύτητα:
Ελαφρύτερα παραπτώματα: όπως η χρήση πανεπιστημιακών εγκαταστάσεων για μη ακαδημαϊκούς σκοπούς, ρύπανση ή πρόκληση ηχορύπανσης.
Σοβαρότερα παραπτώματα: όσα σχετίζονται με παραβίαση της δημόσιας τάξης, βία, βανδαλισμούς ή πράξεις που συνδέονται με ποινικές διώξεις.
Ανάλογα με τη βαρύτητα, προβλέπονται ποινές που ξεκινούν από έγγραφη επίπληξη, προχωρούν σε προσωρινή αναστολή φοιτητικής ιδιότητας, και φτάνουν έως την οριστική διαγραφή από το Ίδρυμα.
Η τελευταία εφαρμόζεται υποχρεωτικά σε περιπτώσεις αμετάκλητης καταδίκης για σοβαρά αδικήματα.
Διαγραφή φοιτητών και παράταση φοίτησης
Ο νόμος προβλέπει ότι οι φοιτητές που υπερβαίνουν την ανώτατη διάρκεια φοίτησης διαγράφονται αυτοδικαίως δύο μήνες μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της επαναληπτικής εξεταστικής του Σεπτεμβρίου.
Ωστόσο, δίνεται η δυνατότητα παράτασης φοίτησης έως δύο ακαδημαϊκά εξάμηνα, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια:
Ο φοιτητής έχει ολοκληρώσει τουλάχιστον το 70 % των απαιτούμενων ECTS του προγράμματος σπουδών.
Έχει συμμετάσχει σε δύο εξεταστικές περιόδους (τουλάχιστον σε μία επιτυχώς) μέσα στα τελευταία τέσσερα εξάμηνα.
Η εγκύκλιος επισημαίνει ότι σε περίπτωση αναστολής φοιτητικής ιδιότητας για πειθαρχικούς λόγους, ο χρόνος αυτός δεν υπολογίζεται στην ανώτατη διάρκεια φοίτησης.
Οργάνωση και λειτουργία των Πειθαρχικών Οργάνων
Στα ΑΕΙ συστήνεται Πειθαρχικό Συμβούλιο Φοιτητών, το οποίο συγκροτείται με ευθύνη του Πρύτανη και έχει αρμοδιότητα την εξέταση των υποθέσεων.
Αν δεν υπάρχει εκπρόσωπος φοιτητών, το συμβούλιο μπορεί να συνεδριάζει κανονικά, ενώ χρέη γραμματέα αναλαμβάνει μόνιμος διοικητικός υπάλληλος του Ιδρύματος.
Οι Πρόεδροι Τμημάτων και οι Κοσμήτορες αναλαμβάνουν τον εποπτικό ρόλο για τη σωστή εφαρμογή των διατάξεων, ενώ υπενθυμίζεται ότι παράλειψη εφαρμογής του νόμου μπορεί να επιφέρει συνέπειες και στην κρατική χρηματοδότηση των Ιδρυμάτων.
Πειθαρχική και ποινική διαδικασία
Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι η πειθαρχική διαδικασία μπορεί να συντρέχει με την ποινική, χωρίς να απαιτείται η αναμονή τελεσιδικίας.
Σε περίπτωση που υπάρξει οριστική ποινική καταδίκη, το πειθαρχικό όργανο είναι υποχρεωμένο να επιβάλει την ποινή της οριστικής διαγραφής.
Αντιθέτως, εάν ο φοιτητής έχει ήδη απωλέσει τη φοιτητική του ιδιότητα (λόγω διαγραφής ή ολοκλήρωσης σπουδών), η πειθαρχική ευθύνη παύει αυτοδικαίως.
Τι αλλάζει στην πράξη
Η εγκύκλιος βάζει τέλος στις ασάφειες που υπήρχαν σχετικά με τα όρια πειθαρχικών παραπτωμάτων, τον χρόνο παραγραφής τους και τη διαδικασία επιβολής κυρώσεων.
Για πρώτη φορά, δημιουργείται ενιαίο πλαίσιο κανόνων για όλα τα Πανεπιστήμια, ώστε να υπάρχει συνέπεια και διαφάνεια στην αντιμετώπιση των υποθέσεων.
Παράλληλα, θεσπίζεται σαφής σύνδεση του πειθαρχικού δικαίου με τη διάρκεια φοίτησης, ενισχύοντας τη λογοδοσία και την ευθύνη κάθε φοιτητή απέναντι στο ίδρυμα στο οποίο ανήκει.
Αντιδράσεις και προβληματισμοί
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία ΔΕΠ (ΠΟΣΔΕΠ) έχει εκφράσει επιφυλάξεις για ορισμένες διατάξεις, υποστηρίζοντας ότι ενδέχεται να προκαλέσουν ένταση στην ακαδημαϊκή κοινότητα και να πλήξουν την αυτονομία των ΑΕΙ.
Από την άλλη, πανεπιστημιακές αρχές και φοιτητές που βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση των σπουδών τους βλέπουν τις ρυθμίσεις για παράταση φοίτησης ως «τελευταία ευκαιρία» να αποφύγουν τη διαγραφή.
Η νέα εγκύκλιος αποτελεί κομβικό εργαλείο για την εφαρμογή του Νόμου 5224/2025, εισάγοντας ένα πιο σαφές και αυστηρό πλαίσιο για τα πειθαρχικά ζητήματα στα Πανεπιστήμια.
Η επιτυχία της, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη — με σεβασμό στα δικαιώματα των φοιτητών, αλλά και με συνέπεια στην τήρηση των κανόνων που διασφαλίζουν το κύρος και τη λειτουργία των ΑΕΙ.
Πηγές: Υπουργείο Παιδείας, ΦΕΚ Α΄ 142/05.08.2025, esos.gr, forin.gr, especial.gr, alfavita.gr, uoa.gr, Διευκρινιστική Εγκύκλιος ΥΠΑΙΘ.
Πηγή: VoiceNews.gr
