~Η υγεία δεν είναι εμπόρευμα κι όμως στην Ελλάδα του 2025, έχει γίνει δυστυχώς πολυτέλεια. Ο Έλληνας πολίτης, ο οποίος μια ζωή πλήρωνε τα ασφάλιστρά του και στήριζε με φόρους και εισφορές ένα σύστημα υγείας που υποτίθεται πως τον προστατεύει, βρίσκεται τελικά αντιμέτωπος με τον πιο άρρωστο μηχανισμό: το “φακελάκι”.~
Ένα φαινόμενο που συνεχίζεται δεκαετίες τώρα, μετατρέποντας την ανάγκη για περίθαλψη σε παζάρι επιβίωσης. Όταν ο ασθενής, μέσα στον φόβο και τον πόνο του, αναγκάζεται να δώσει τις οικονομίες του για να εγχειριστεί ή να τύχει απλής φροντίδας, τότε δεν μιλάμε πλέον για δημόσια υγεία, μιλάμε για κοινωνική παρακμή!
Στα δημόσια νοσοκομεία της Ελλάδας, χιλιάδες ασθενείς και γιατροί εμπλέκονται σε μια πρακτική που παραμένει παράνομη αλλά ανθεκτική: τα γνωστά «φακελάκια». Πρόκειται για επιπλέον χρηματικά ποσά που δίνουν οι ασθενείς στους γιατρούς για να εξασφαλίσουν ταχύτερη ή καλύτερη φροντίδα, δημιουργώντας μια αθέατη παραοικονομία στο σύστημα υγείας. Οι χειρουργικές επεμβάσεις που πραγματοποιούνται στα δημόσια νοσοκομεία της χώρας ανέρχονται σε περίπου 478.000 ετησίως (ΕΣΥ, 2024). Αν υποθέσουμε ότι το 10% αυτών συνοδεύεται από «φακελάκι» ύψους 870 ευρώ κατά μέσο όρο, τότε η παραοικονομία φτάνει τα 41,6 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ποσό που αντιστοιχεί σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ ανά νοσοκομείο.
Με λίγα λόγια, 47.800 περιστατικά συνοδεύονται από παράνομες πληρωμές, με συνολικό ύψος 41.586.000 ευρώ τον χρόνο. Και αυτά είναι μόνο τα «μικρά» φακελάκια. Σύμφωνα με το Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας του ΕΚΠΑ, το συνολικό ύψος των παράνομων αμοιβών προς γιατρούς και άλλους λειτουργούς υγείας εκτιμάται σε πάνω από 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Παλαιότερη εκτίμηση ,του 2019, υπολόγιζε την παραοικονομία του τομέα της υγείας στα 1,5 δισ. ευρώ, με απώλεια φορολογικών εσόδων ύψους περίπου 500 εκατ. ευρώ.
Η κοινωνία πληρώνει διπλά, μία φορά μέσω φόρων και ασφαλιστικών εισφορών για τη δημόσια περίθαλψη και δεύτερη φορά «κάτω από το τραπέζι» για να έχει πρόσβαση σε αυτήν. Η πρακτική έχει παγιωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε πολλοί πολίτες να την θεωρούν αναγκαίο κακό. Ασθενείς περιμένουν μήνες για μια επέμβαση, οικογένειες «επισπεύδουν» μια θεραπεία με ένα «ευχαριστήριο φακελάκι», και γιατροί, όχι όλοι, αλλά αρκετοί, θεωρούν την συμπεριφορά αυτή «συνηθισμένη».
Η Transparency International καταγράφει ότι το 36% των Ελλήνων πολιτών έχει δώσει «φακελάκι» για υπηρεσίες υγείας, ποσοστό από τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Οι αιτίες αυτής της παθογένειας είναι πολλές: οι γιατροί του ΕΣΥ αισθάνονται υποαμοιβόμενοι και βλέπουν το «φακελάκι» ως αναγκαίο συμπλήρωμα εισοδήματος, οι ασθενείς απελπισμένοι από τις αναμονές θεωρούν ότι μόνο έτσι μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερη φροντίδα, ενώ η κοινωνική αποδοχή με τη λογική του «όλοι το κάνουν» ενισχύει τη νομιμοποίηση της πρακτικής.
Το VoiceNews στέκεται δίπλα στον πολίτη και ανοίγει ξανά τον φάκελο της ντροπής, το φακελάκι. Κάναμε την έρευνά μας, ακούσαμε συμπολίτες μας να μας αφηγούνται αλήθειες που πονάνε, αλήθειες που σε πληγώνουν.
Ένα πραγματικό περιστατικό που μας συντάραξε: Ένας ηλικιωμένος άνδρας, με σοβαρό καρδιολογικό πρόβλημα, έπρεπε να τοποθετήσει βηματοδότη. Όταν ο γιος του απευθύνθηκε σε δημόσιο νοσοκομείο, του είπαν πως η αναμονή είναι έξι μήνες. Έξι μήνες για μια επέμβαση που, αν καθυστερούσε, μπορούσε να αποβεί μοιραία. Μα όταν ο απελπισμένος συγγενής έβαλε «το γνωστό φακελάκι» στα χέρια του γιατρού, ξαφνικά όλα άλλαξαν. Ο ίδιος γιατρός, στο ίδιο δημόσιο νοσοκομείο, βρήκε “κενό” και έκανε την επέμβαση μέσα σε δύο μόλις μέρες.
Με λίγα λόγια, ένα φακελάκι και όλα εξαγοράζονται! Αξιοπρέπεια μηδέν! Δύο μέρες… όταν η ζωή εξαγοράζεται!
Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί το σύστημα καταρρέει και οι νέοι γιατροί φεύγουν στο εξωτερικό, γιατί οι ασθενείς δεν εμπιστεύονται πια τα νοσοκομεία τους, γιατί η λέξη «δημόσιο» προκαλεί μόνο δυσπιστία και θυμό. Αυτό δυστυχώς δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, είναι καθημερινότητα.
Από τις μαιευτικές κλινικές μέχρι τα χειρουργεία, από τις εξετάσεις μέχρι τα επείγοντα, οι ιστορίες των πολιτών επαναλαμβάνονται με τον ίδιο τραγικό ρυθμό. Όποιος πληρώσει, εξυπηρετείται. Όποιος δεν έχει, περιμένει.
Το 2024 η κυβέρνηση εισήγαγε τα απογευματινά χειρουργεία στα δημόσια νοσοκομεία, με στόχο να περιορίσει τα «φακελάκια» μέσω θεσμοθέτησης νόμιμων πληρωμών για ταχύτερη εξυπηρέτηση. Όμως, η ρύθμιση αυτή δεν εξαλείφει την παραοικονομία, αλλά νομιμοποιεί το «φακελάκι» που διαιωνίζει τις κοινωνικές ανισότητες.
Έτσι, η υγεία στην Ελλάδα χωρίζεται σε δύο ταχύτητες: των “τυχερών” και των “άλλων”. Αυτά όλα συμβαίνουν σε μια χώρα που καυχιέται για τον πολιτισμό της και το «φιλότιμο» του λαού της. Δεν φταίνε βέβαια όλοι οι γιατροί, υπάρχουν εκατοντάδες που παλεύουν με αυταπάρνηση, με εξαντλητικά ωράρια και πενιχρούς μισθούς.
Όμως το άρρωστο κομμάτι του συστήματος είναι αρκετό για να μολύνει όλο το σώμα της δημόσιας υγείας. Το VoiceNews θα συνεχίσει να τα φέρνει όλα στο φως. Θα συνεχίσουμε σταθερά και δεν φοβόμαστε κανέναν! Αν έχετε κάποια καταγγελία, στείλτε μας την!
Η Βουλή και οι βουλευτές ακούνε;
Γράφει ο μπιροκράτης.
Πηγή: VoiceNews.gr
