Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως κεντρικό στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, με βασικό εργαλείο την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1275 για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων (EPBD). Τα κράτη-μέλη υποχρεούνται να την ενσωματώσουν στην εθνική τους νομοθεσία έως τον Μάιο του 2026, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για τον κτιριακό τομέα.
Η Οδηγία δίνει τη δυνατότητα επιβολής ελάχιστων ενεργειακών προτύπων, ιδιαίτερα για τα πιο ενεργοβόρα ακίνητα, όπως αυτά χαμηλής ενεργειακής κατηγορίας (F και G). Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει απαγόρευση πώλησης ή εκμίσθωσης κατοικιών χωρίς προηγούμενη ενεργειακή αναβάθμιση.
Εδώ όμως ανακύπτει ένα σοβαρό κοινωνικό ζήτημα. Χιλιάδες ιδιοκτήτες παλαιών κατοικιών δεν διαθέτουν τα οικονομικά μέσα για ανακαινίσεις που κοστίζουν από 12.000 έως και 15.000 ευρώ. Αν δεν μπορέσουν να αναβαθμίσουν τα ακίνητά τους, κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν με περιουσίες που δεν θα μπορούν ούτε να πουλήσουν ούτε να νοικιάσουν.
Ταυτόχρονα, όταν πραγματοποιούνται αναβαθμίσεις χωρίς επαρκή κρατική στήριξη, το κόστος μετακυλίεται συχνά στα ενοίκια, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τη διαθεσιμότητα προσιτής κατοικίας. Έτσι, η ενεργειακή ένδεια μετατρέπεται εύκολα σε στεγαστική ένδεια, πλήττοντας κυρίως τα χαμηλά εισοδήματα.
Στην Ελλάδα, περίπου το 55% του κτιριακού αποθέματος βρίσκεται στις δύο χαμηλότερες ενεργειακές κλάσεις, με περισσότερα από 3,5 εκατομμύρια ακίνητα να έχουν κατασκευαστεί πριν το 1980. Με τους σημερινούς ρυθμούς αναβάθμισης, απαιτείται σχεδόν ένας αιώνας για την ολοκλήρωση της ενεργειακής ανακαίνισης, με σοβαρό κίνδυνο απαξίωσης αυτών των ακινήτων.
Η λύση δεν μπορεί παρά να είναι πολυπαραμετρική: γενναία αύξηση επιδοτήσεων, φορολογικά κίνητρα, μείωση φόρων στα ενεργειακά υλικά και κοινωνική προστασία για τους πιο ευάλωτους. Διαφορετικά, η πράσινη μετάβαση κινδυνεύει να αφήσει πίσω όσους έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη.
Πηγή: VoiceNews.gr
