Σε κλίμα έντονης ανησυχίας και αβεβαιότητας, η συζήτηση για την οικονομική πορεία της Ελλάδας επανέρχεται με σενάρια που θυμίζουν τις πιο σκοτεινές ημέρες των Μνημονίων.
Σύμφωνα με νεότερα στοιχεία, το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών φέρεται να έχει εκτοξευθεί στο 8% για το 2025, προκαλώντας ήδη φήμες στις Βρυξέλλες περί επιβολής νέου προγράμματος επιτήρησης στη χώρα. Παρά τις ελληνικές διαβεβαιώσεις ότι το έλλειμμα δεν ξεπερνά το 6%, η εικόνα που σχηματίζεται στο εξωτερικό είναι διαφορετική – και μάλλον πιο ζοφερή.
Η πραγματικότητα είναι πως η Ελλάδα συνεχίζει να καταναλώνει πολύ περισσότερα απ’ όσα παράγει. Το 2024 το έλλειμμα αυξήθηκε στα 15,1 δισ. ευρώ, από 13,9 δισ. το 2023, και η τάση δείχνει να εντείνεται. Κι όμως, την ίδια στιγμή που οι Έλληνες παλεύουν να επιβιώσουν με μισθούς της τάξης των 1.000 ευρώ, ζητείται από αυτούς… να αποταμιεύουν.
Μέσα σε αυτό το παράδοξο σκηνικό, τίθεται το ερώτημα: πώς να αποταμιεύσει κάποιος που ήδη ξοδεύει τα πάντα για να καλύψει απλώς τα βασικά του; Η απάντηση, προφανής και οδυνηρή: δεν αποταμιεύει κανείς. Αντίθετα, καταναλώνει για να ζήσει «όσο είναι ζωντανός», πολλές φορές αγοράζοντας φθηνά προϊόντα από την Κίνα μέσω ψηφιακών πλατφορμών, υποκαθιστώντας την εγχώρια αγορά που αδυνατεί να ανταγωνιστεί.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο στις Βρυξέλλες εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο επιβολής δασμών ειδικά για την Ελλάδα στα εισαγόμενα κινεζικά προϊόντα, με στόχο να περιοριστεί η «ανεξέλεγκτη» κατανάλωση.
Όχι επειδή η Ελλάδα παράγει κάτι αξιόλογο που πρέπει να προστατευθεί, αλλά επειδή τα δημοσιονομικά της μεγέθη χειροτερεύουν και ο λογαριασμός δεν βγαίνει.
Πρωτογενές πλεόνασμα: ένα τεχνητό δημιούργημα της φορολογίας
Παρά τις αναφορές της κυβέρνησης σε πρωτογενή πλεονάσματα, η σύνθεση των εσόδων δείχνει ότι αυτά δεν είναι αποτέλεσμα ανάπτυξης ή εξαγωγών. Με παραγωγή και εξαγωγές σε αναιμικά επίπεδα, το πλεόνασμα προέρχεται σχεδόν αποκλειστικά από υπερφορολόγηση, ιδίως μέσω του ΦΠΑ και της ακρίβειας.
Η άνοδος των τιμών οδηγεί σε αύξηση των φορολογικών εσόδων, και αυτό χρησιμοποιείται λογιστικά για να εμφανιστεί το κράτος ως πλεονασματικό. Η αντίφαση είναι κραυγαλέα: η ίδια η ακρίβεια που εξαντλεί τους πολίτες, είναι αυτή που «σώζει» τα δημόσια οικονομικά.
Η ουσία του προβλήματος: δεν παράγουμε
Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, δηλαδή η διαφορά μεταξύ εισαγωγών και εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών, παραμένει ελλειμματικό, γιατί η Ελλάδα δεν παράγει σχεδόν τίποτα. Ο τουρισμός και η εστίαση δεν αρκούν για να αντισταθμίσουν τις εισαγωγές, ενώ προϊόντα ακόμα και βασικής ανάγκης –από είδη υγιεινής μέχρι ρουχισμό και τρόφιμα– προέρχονται σχεδόν αποκλειστικά από το εξωτερικό.
Και μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αντί να τεθεί ως προτεραιότητα ένα εθνικό σχέδιο βιομηχανικής ανάπτυξης και αύξησης της παραγωγικής βάσης, εξετάζονται μέτρα που θα περιορίζουν ακόμα περισσότερο την αγοραστική δυνατότητα των πολιτών, χωρίς να προσφέρουν καμία διέξοδο.
Ο φαύλος κύκλος της οικονομίας χωρίς παραγωγή
Ο φαύλος κύκλος είναι σαφής: χωρίς παραγωγή, οι πολίτες αναγκάζονται να εισάγουν ό,τι χρειάζονται. Για να καλυφθούν οι αυξημένες ανάγκες εισαγωγών, απαιτούνται φόροι. Οι φόροι στραγγαλίζουν το εισόδημα, και η κατανάλωση στρέφεται εκεί όπου υπάρχει φθηνότερη πρόσβαση – στην Κίνα. Η αντίδραση; Δασμοί, περισσότεροι φόροι, μεγαλύτερη πίεση.
Αν δεν υπάρξει σύντομα εθνικό σχέδιο για παραγωγική ανασυγκρότηση, η χώρα δεν θα αποφύγει έναν νέο γύρο δημοσιονομικής εποπτείας, είτε ονομαστεί «Μνημόνιο» είτε κάπως αλλιώς.
Από το ανησυχητικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών μέχρι την παράλογη απαίτηση για αποταμίευση εν μέσω κρίσης, αυτό που λείπει δεν είναι οι αριθμοί, αλλά το όραμα. Ένα όραμα για παραγωγή, βιομηχανία και ουσιαστική αυτάρκεια. Μέχρι τότε, οι αριθμοί θα συνεχίζουν να μας οδηγούν εκεί που πάντα μας οδηγούσαν: στην επόμενη κρίση.
Πηγή: VoiceNews.gr
