Η κρατική ενίσχυση προς την Aegean το 2020, στο αποκορύφωμα της πανδημίας, παρουσιάστηκε τότε ως αναγκαία παρέμβαση για τη διατήρηση της αεροπορικής συνδεσιμότητας της χώρας. Πέντε χρόνια αργότερα, όμως, τα ευρήματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου αποκαλύπτουν μια πολύ διαφορετική εικόνα: ένα σχήμα στήριξης που σχεδιάστηκε έτσι ώστε το Δημόσιο να αναλάβει το κόστος, ενώ οι ιδιώτες μέτοχοι διατήρησαν τον πλήρη έλεγχο και το μεγαλύτερο μέρος της μεταγενέστερης υπεραξίας.
Ένα deal με προδιαγεγραμμένη ζημία
Το κράτος χορήγησε 120 εκατ. ευρώ ως έκτακτη ενίσχυση. Ήδη από τη στιγμή της έγκρισης ήταν γνωστό ότι η επιστροφή δεν θα ξεπερνούσε τα 85 εκατ. ευρώ. Με άλλα λόγια, η ζημία των περίπου 35 εκατ. ευρώ ήταν ενσωματωμένη στο ίδιο το σχήμα διάσωσης.
Η κυβέρνηση επέλεξε ένα μοντέλο «στήριξης χωρίς συμμετοχή»: το Δημόσιο δεν απέκτησε ουσιαστικό λόγο στη διοίκηση της εταιρείας, ούτε εξασφάλισε μηχανισμό ώστε να επωφεληθεί αναλογικά από την εντυπωσιακή ανάκαμψη που ακολούθησε. Την ίδια περίοδο που η Aegean εμφάνιζε εκρηκτική κερδοφορία , με καθαρά κέρδη άνω των 170 εκατ. ευρώ, το κράτος παρέμενε θεατής.
Τα warrants και το επιπλέον κόστος των €4,26 εκατ.
Το πιο προβληματικό σημείο αφορά τα warrants, δηλαδή τα δικαιώματα του Δημοσίου να αποκτήσει μετοχές της Aegean σε προνομιακή τιμή έως το 2026. Αντί να περιμένει μέχρι τη λήξη τους, το υπουργείο Οικονομικών τα άσκησε πρόωρα τον Οκτώβριο του 2023.
Σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο, ο υπολογισμός της αγοραίας αξίας των warrants δεν έγινε βάσει της περιόδου που ορίζει ο νόμος (οι τελευταίες 60 ημέρες πριν από τις 23/10/2023). Αντίθετα, χρησιμοποιήθηκε μεταγενέστερο χρονικό διάστημα, το οποίο οδήγησε σε χαμηλότερη αποτίμηση.
Το αποτέλεσμα ήταν απώλεια επιπλέον 4,26 εκατ. ευρώ για το Δημόσιο , πέραν της αρχικής «δομικής» ζημίας των 35 εκατ. ευρώ. Το Δικαστήριο χαρακτηρίζει τον χειρισμό μη σύννομο, όχι απλώς τεχνικό λάθος.
Γιατί επιλέχθηκε αυτό το μοντέλο;
Η Aegean δεν είναι μια οποιαδήποτε εταιρεία. Κεντρικοί μέτοχοί της είναι ο Ευτύχης Βασιλάκης και η εφοπλιστική οικογένεια Λασκαρίδη. Στο δημόσιο διάλογο έχει καταγραφεί ένα πλέγμα σχέσεων ανάμεσα σε αυτούς τους επιχειρηματικούς κύκλους και πολιτικά πρόσωπα, ενώ παλαιότερες αποκαλύψεις έχουν συνδέσει offshore εταιρείες σχετιζόμενες με τον όμιλο Λασκαρίδη με χρηματοδοτήσεις προς επιχειρήσεις που σχετίζονται με τη σύζυγο του πρωθυπουργού.
Αυτές οι διασυνδέσεις δεν αποδεικνύουν αυτομάτως παράνομη συμπεριφορά. Θέτουν όμως ένα κρίσιμο ερώτημα: γιατί το κράτος αποδέχθηκε ένα σχήμα διάσωσης που το άφηνε εξ αρχής ζημιωμένο, χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα;
Η υπόθεση Aegean αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα: αυστηρότητα απέναντι στους πολίτες και ελαστικότητα απέναντι σε ισχυρά οικονομικά συμφέροντα. Ενώ το Δημόσιο επιδεικνύει μηδενική ανοχή σε μικρές παρατυπίες πολιτών ή επιχειρήσεων, εδώ αποδέχθηκε χειρισμούς που το ζημίωσαν δεκάδες εκατομμύρια.
Η παρέμβαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου λειτουργεί ως καθυστερημένο αλλά ισχυρό καμπανάκι. Δεν πρόκειται απλώς για μια τεχνική διαφωνία λογιστικής αποτίμησης, αλλά για θεσμική κριτική σε έναν μηχανισμό κρατικής ενίσχυσης που ευνόησε δυσανάλογα ιδιωτικά συμφέροντα.
Το κεντρικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό: αν το Δημόσιο καλείται να σηκώνει το βάρος σε κρίσεις, γιατί να μην έχει και τον ανάλογο έλεγχο ή τουλάχιστον τη βεβαιότητα ότι δεν θα βγαίνει συστηματικά χαμένο;
Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα της υπόθεσης Aegean.
Το επόμενο εύλογο ερώτημα είναι εάν η κρατική “γεννειαοδωρία” προς την Aegean θα μπορούε να σώσει την “Ολυμπιακή Αεροπορία” το 2008.
Το σενάριο περιλαμβάνει δύο σκέλη: ένα γενναίο βοήθημα για να ξεπεραστούν οι τρέχουσες υποχρεώσεις και φυσικά την απαιτούμενη αναδιάρθρωση
1. Χρηματοοικονομική ενίσχυση
- Αν το Δημόσιο είχε χορηγήσει ένα γενναίο κεφάλαιο, π.χ. 500–700 εκατ. €, θα μπορούσε να καλύψει:
- Τρέχουσες ζημιές και λειτουργικά έξοδα για 2–3 χρόνια.
- Αποπληρωμή κρίσιμων χρεών προς τράπεζες και προμηθευτές.
- Επενδύσεις σε σύγχρονο στόλο και ανανέωση υποδομών.
2. Αναδιάρθρωση
Μια σωστή αναδιάρθρωση θα περιλάμβανε:
- Μείωση προσωπικού ή αναδιάρθρωση μισθολογικών όρων.
- Ανασχεδιασμό δρομολογίων και αποδοτικότερη εκμετάλλευση στόλου.
- Πώληση μη στρατηγικών περιουσιακών στοιχείων (π.χ. κτίρια, μηχανές).
- Συμφωνίες με πιστωτές για επιμήκυνση ή διαγραφή χρεών.
3. Πιθανά αποτελέσματα
| Παράμετρος | Υποθετικό αποτέλεσμα |
|---|---|
| Κόστος Δημοσίου | 500–700 εκατ. €, πιθανή μερική ανάκτηση μέσω warrants/μετοχών |
| Έλεγχος Δημόσιου | Μέρος συμμετοχής στο κεφάλαιο, δυνατότητα εποπτείας στρατηγικών αποφάσεων |
| Βιωσιμότητα εταιρείας | Υψηλή, αν εφαρμοστούν αναδιαρθρώσεις σωστά |
| Κερδοφορία | Μέσα σε 3–5 χρόνια πιθανή επιστροφή σε θετικά EBITDA και καθαρά κέρδη |
| Ανάκτηση δημόσιου χρήματος | Μέσω warrants, μετοχών ή πώλησης εταιρείας σε ιδιώτες μετά σταθεροποίηση |
Επομένως :
Η Ολυμπιακή θα μπορούσε να επιβιώσει και να γίνει βιώσιμη, σε αντίθεση με την περίπτωση διάσωσης τύπου Aegean χωρίς αναδιάρθρωση.
Το Δημόσιο θα αναλάμβανε μεγάλο ρίσκο, αλλά με:
Εποπτεία και συμμετοχή στο κεφάλαιο,
- Σωστή αναδιάρθρωση,
- Προσεκτικό σχέδιο επενδύσεων,
η πιθανότητα επιτυχίας αυξάνεται σημαντικά. - Σε αυτή την περίπτωση, η διάσωση δεν θα ήταν μόνο «σωτηρία» της εταιρείας, αλλά και ευκαιρία για μελλοντική ανάκτηση δημόσιου κεφαλαίου.
Για άλλη μια φορά λοιπόν διαπιστώνουμε ότι πολλά δεινά σε αυτόν τον τόπο προέρχονται από την πολιτική βούληση και την πολιτική τόλμη ..,
Πηγή: VoiceNews.gr
