Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, οι ουκρανικές αρχές φοβούνται ότι το Τσερνόμπιλ, τόπος του χειρότερου πυρηνικού ατυχήματος του 1986, κινδυνεύει ξανά από ένα νέο συμβάν. Τον Φεβρουάριο ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone, δηλαδή τηλεκατευθυνόμενο αεροόχημα) χτύπησε τον Νέο Ασφαλή Περιορισμό (NSC), τον εξωτερικό θόλο-κέλυφος που έχει σχεδιαστεί για να «σφραγίζει» τα ερείπια του σταθμού και να συγκρατεί ραδιενεργά υλικά. Ο NSC είναι η σύγχρονη, υψηλής τεχνολογίας «αντικατάσταση» της εσωτερικής δομής από χάλυβα και σκυρόδεμα που είναι γνωστή ως Σαρκοφάγος, ένα πρόχειρα κατασκευασμένο προστατευτικό περίβλημα μετά την τήξη του 1986 (τήξη: υπερθέρμανση του πυρήνα του αντιδραστήρα που οδηγεί σε λιώσιμο καυσίμου και καταστροφή).
Δέκα μήνες μετά το πλήγμα, οι επισκευές συνεχίζονται: ο διευθυντής του εργοστασίου Sergiy Tarakanov εκτιμά ότι θα χρειαστούν ακόμη τρία έως τέσσερα χρόνια για να ανακτήσει ο εξωτερικός θόλος τις βασικές λειτουργίες ασφαλείας του. Όπως προειδοποιεί και η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA), ο NSC αυτή τη στιγμή δεν επιτελεί πλήρως τη λειτουργία της συγκράτησης ραδιενεργών ουσιών (δηλαδή του να εμποδίζει τη διαρροή επικίνδυνων σωματιδίων/σκόνης προς το περιβάλλον). Το χτύπημα άφησε αβεβαιότητα και για το αν η κατασκευή θα αντέξει τον ορίζοντα 100 ετών για τον οποίο είχε σχεδιαστεί. Ο μεγάλος κρατήρας έχει καλυφθεί προσωρινά με προστατευτικό παραβάν, όμως εκατοντάδες μικρότερες τρύπες —που άνοιξαν οι πυροσβέστες κατά την κατάσβεση— χρειάζονται επίσης αποκατάσταση, ενώ στο εσωτερικό δεσπόζουν σκαλωσιές και παραμένουν ίχνη από απανθρακωμένα συντρίμμια.
Το 2022 ο ρωσικός στρατός κατέλαβε το Τσερνόμπιλ την πρώτη μέρα της εισβολής και αποσύρθηκε λίγες εβδομάδες αργότερα, αλλά η Ουκρανία υποστηρίζει ότι ρωσικά πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές αυξάνουν τον κίνδυνο πυρηνικού επεισοδίου. Τον Οκτώβριο, χτύπημα σε υποσταθμό κοντά στο Τσερνόμπιλ διέκοψε την παροχή ρεύματος προς τη δομή περιορισμού. Ο Tarakanov δηλώνει ότι τα επίπεδα ραδιενέργειας παραμένουν «σταθερά και εντός φυσιολογικών ορίων».
Στη σύγχρονη αίθουσα ελέγχου, ο μηχανικός Ιβάν Τικχονένκο παρακολουθεί αισθητήρες και μονάδες ανίχνευσης (συστήματα μέτρησης που ελέγχουν συνεχώς ακτινοβολία και κατάσταση εγκατάστασης). Υπενθυμίζει ότι μέρος από τους περίπου 190 τόνους ουρανίου του 1986 έχει λιώσει και παραμένει εγκλωβισμένο σε εσωτερικούς χώρους του αντιδραστήρα. Ο Tarakanov προειδοποιεί ότι ένα νέο άμεσο ή κοντινό πλήγμα θα μπορούσε να προκαλέσει δονήσεις σαν «μίνι-σεισμό» και να οδηγήσει ακόμη και σε κατάρρευση του εσωτερικού κελύφους, με βασικό φόβο ότι κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί πως η κατασκευή θα μείνει όρθια μετά από ένα τέτοιο σοκ.
Πηγή: VoiceNews.gr
