Και εγένετο φάτνη , αλλά τί φάτνη… συμπεριληπτική
Μια έντονη δημόσια διαμάχη έχει ξεσπάσει γύρω από τη χριστουγεννιάτικη φάτνη που τοποθετήθηκε στην πλατεία Γκραν Πλας των Βρυξελλών, με πολιτικούς, θρησκευόμενους και κατοίκους να απαιτούν να αποσυρθεί άμεσα.
Αντί της παραδοσιακής εικόνας της Γέννησης, παρουσιάζεται μια σύγχρονη, ημιδιάφανη εγκατάσταση φτιαγμένη αποκλειστικά από ανακυκλωμένα υλικά, δημιουργία της Βρυξελλιώτισσας interior designer Βικτόρια-Μαρία Γκέιερ.
Η πιο αμφιλεγόμενη αλλαγή αφορά τις ίδιες τις μορφές: η Παναγία, ο Ιωσήφ, το Βρέφος και τα υπόλοιπα πρόσωπα εμφανίζονται χωρίς χαρακτηριστικά. Εκεί όπου θα υπήρχαν πρόσωπα, οι δημιουργοί χρησιμοποίησαν μωσαϊκό από υφάσματα σε γήινους τόνους – μπεζ και καφέ. Όπως εξηγεί η ομάδα που υπογράφει το έργο, στόχος ήταν «ένας συνδυασμός που να ενσωματώνει κάθε πιθανή απόχρωση δέρματος, ώστε όλοι να μπορούν να βλέπουν κάτι από τον εαυτό τους στη σύνθεση».
Λίγο πριν τις γιορτές, οι Βρυξέλλες αποφασίζουν να ξηλώσουν ό,τι είχε απομείνει από την παραδοσιακή φάτνη και να τη αντικαταστήσουν με μια υφασμάτινη εγκατάσταση που μοιάζει περισσότερο με θεατρικό σκηνικό παρά με θρησκευτικό σύμβολο. Η κάποτε ξύλινη φάτνη στην Grand-Place μετατράπηκε σε μια «υφασμάτινη εμπειρία», όπως σημειώνουν SudInfo και BX1, θυμίζοντας περισσότερο installation gallery παρά Χριστούγεννα.
Το έργο, με τον πομπώδη τίτλο «Les Étoffes de la Nativité», (Τα Υφάσματα της Γέννησης) είναι δημιούργημα της εσωτερικής αρχιτέκτονος Βικτόρια-Μαρίας Γκέιερ, η οποία έκοψε κάθε δεσμό με την παράδοση. Διαφάνειες, λινό, σατέν, βελούδο, σε ένα υπερσύγχρονο concept με και φιγούρες χωρίς πρόσωπα, για να «αναγνωρίζονται όλοι». Σαν να προσπαθεί κανείς να χωρέσει έναν ολόκληρο πολιτισμικό διάλογο σε μια φάτνη.
Είναι άραγε ο ίδιος πολιτισμικός διάλογος με αυτόν που βλέπουμε εδώ; Αυτόν δηλαδή που έγινε στην Χριστουγεννιάτικη αγορά των Βρυξελλών πριν από λίγες ημέρες; Μάλλον μεταφράζει πολύ διαφορετικά την πραγματικότητα η καλλιτέχνης και δημιουργός
Η πόλη, που εδώ και χρόνια ψάχνει τρόπους να «εκσυγχρονίσει» τα Χριστούγεννα, καμαρώνει πως η νέα φάτνη δένει καλύτερα με τα Plaisirs d’Hiver (Χριστουγεννιάτικοι εορτασμοί) . Στην πράξη, όμως, το κοινό κοντοστέκεται άλλοτε από περιέργεια και άλλοτε από απορία. Στα social, η δυσαρέσκεια βράζει: από σχόλια που μιλούν για «προσβολή της παράδοσης» μέχρι ειρωνείες για το πώς οι Βρυξέλλες δεν έμαθαν τίποτα από το φιάσκο με το χριστουγεννιάτικο δέντρο-κύβο.
Μπροστά στο κύμα αντιδράσεων, η δημιουργός υπερασπίζεται το έργο της λέγοντας ότι όλα τα απαραίτητα στοιχεία της Γέννησης υπάρχουν , απλώς «ερμηνεύονται αλλιώς». Εμείς θα προσθέταμε ότι η πρόσθεση ισχύει αλλά δεν προσθέτεις ποτέ μήλα με πορτοκάλια …Με άλλα λόγια, η φάτνη είναι φάτνη… αρκεί να την κοιτάς αρκετή ώρα για να το θυμηθείς.
Και καθώς η Γκέιερ υπέγραψε συνεργασία για οκτώ ολόκληρους χειμώνες, φαίνεται πως η υφασμάτινη εκδοχή της Γέννησης θα είναι μαζί μας για πολύ καιρό ακόμη – είτε αρέσει είτε όχι.
Πηγές: Sudinfo , BX1, Brussels Today
