Η Ελλάδα του 2025 δείχνει να βαδίζει σταθερά προς ένα μοντέλο αγοράς εργασίας που θυμίζει περισσότερο τριτοκοσμική οικονομία παρά ευρωπαϊκό κράτος. Οι αριθμοί το επιβεβαιώνουν, καθως οι περισσότεροι νέοι εργαζόμενοι που προσλήφθηκαν τον τελευταίο χρόνο είναι ανειδίκευτοι, χειρώνακτες και εργάτες χαμηλής εξειδίκευσης. Η διαπίστωση αυτή δεν προέρχεται από πολιτικούς αντιπάλους ή συνδικαλιστές, αλλά από τη νέα μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), που καταγράφει την ποιοτική υποβάθμιση της απασχόλησης στην χώρα.
Ανειδίκευτοι μέσα, εξειδικευμένοι έξω
Όπως σημειώνει ο ερευνητής του ΚΕΠΕ Ιωάννης Χολέζας, η ελληνική αγορά εργασίας «απορροφά σχεδόν αποκλειστικά ανειδίκευτους». Οι εξειδικευμένοι και πτυχιούχοι, αντί να αξιοποιούνται, επιλέγουν τη φυγή στο εξωτερικό. Και δεν φεύγουν επειδή «αναζητούν περιπέτειες», αλλά επειδή αρνούνται να εργαστούν για μισθούς πείνας και με συνθήκες απασχόλησης που προσβάλλουν τα προσόντα τους. Το ίδιο επισημαίνουν και οι πρόσφατες μελέτες της Manpower, που δείχνουν ότι οι Έλληνες εργοδότες αδυνατούν, ή απλώς δεν επιθυμούν, να ανταμείψουν την εξειδίκευση.
Η αγορά ζητά φθηνά χέρια, όχι μυαλά
Η μελέτη του ΚΕΠΕ αποκαλύπτει πως, τον τελευταίο χρόνο, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 59.000 άτομα, όμως σχεδόν 49.000 από αυτούς είναι ανειδίκευτοι εργάτες, χειρώνακτες και μικροεπαγγελματίες. Άλλες 30.000 θέσεις αφορούσαν υπαλλήλους γραφείου και συναφή επαγγέλματα, ενώ 21.000 καταγράφηκαν στους χειριστές βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Με απλά λόγια, η οικονομία δημιουργεί θέσεις χαμηλής ειδίκευσης, με περιορισμένο εισόδημα και μηδενική προοπτική εξέλιξης.
Στον αντίποδα, μόλις 20.000 νέοι εργαζόμενοι εντάχθηκαν σε θέσεις υψηλής εξειδίκευσης όπως επιστημονικά, καλλιτεχνικά ή συναφή επαγγέλματα. Κι αυτή η ισχνή αύξηση δεν αναιρεί την πραγματικότητα στην οποία η Ελλάδα επενδύει στη φτηνή εργασία, και όχι στη γνώση.
Ο πρωτογενής τομέας στο ναδίρ
Η μελέτη καταγράφει μια ακόμα θλιβερή πτυχή που δεν ειναι άλλη απο την ραγδαία μείωση κατά 64.000 ειδικευμένων γεωργών, κτηνοτρόφων, δασοκόμων και αλιέων. Ολόκληρος ο πρωτογενής τομέας συρρικνώνεται, απογυμνώνοντας την περιφέρεια από ανθρώπινο κεφάλαιο και παραγωγική δύναμη. Και ενώ η κυβέρνηση εξαγγέλλει «αγροτική αναγέννηση» και «πράσινη μετάβαση», η ύπαιθρος αδειάζει από ανθρώπους που ήξεραν να παράγουν.
Η εξαφάνιση της μεσαίας τάξης
Η μελέτη του ΚΕΠΕ αποτυπώνει με μαθηματική ακρίβεια τη διάλυση της μεσαίας επαγγελματικής τάξης. Οι εργαζόμενοι με πτυχία ανώτερης τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, τα λεγόμενα «μεσαία στελέχη», μειώθηκαν και αυτά κατά 43.000 μέσα σε ένα έτος, καταγράφοντας πτώση σχεδόν 5%. Ακόμη και οι απόφοιτοι δημοτικού ή με μικρότερη εκπαίδευση είδαν μείωση στις θέσεις τους, έστω μικρότερη (0,7%).
Αντίθετα, οι απόφοιτοι λυκείου αυξήθηκαν κατά 73.000 και οι απόφοιτοι γυμνασίου κατά 18.000, επιβεβαιώνοντας πως η νέα εργασία που παράγεται είναι βασισμένη στην χαμηλή εκπαίδευση. Οι πτυχιούχοι πανεπιστημίων έμειναν ουσιαστικά στάσιμοι, με μια αμελητέα αύξηση μόλις 0,3%, δηλαδή μόλις 2.400 άτομα.
Κάποια μικρή νότα αισιοδοξίας προκύπτει μόνο στους κατόχους μεταπτυχιακών ή διδακτορικών τίτλων, που αυξήθηκαν κατά 11.000 άτομα (3,1%). Όμως ακόμη κι αυτοί, σε μεγάλο ποσοστό, απασχολούνται σε κατώτερες θέσεις από τις σπουδές τους…, μια σιωπηρή υποαπασχόληση της γνώσης που γίνεται κανόνας.
Μια χώρα που «εξάγει» μυαλά και «εισάγει» φθηνή εργασία
Η Ελλάδα μετατρέπεται σε εργασιακό προτεκτοράτο χαμηλών δεξιοτήτων, σε μια οικονομία όπου η παραγωγή φτηνής εργασίας αντικαθιστά την δημιουργία ποιοτικής απασχόλησης. Οι εξειδικευμένοι νέοι εγκαταλείπουν τη χώρα, ενώ η αγορά παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα μοντέλο που επιβραβεύει το φθηνό και το προσωρινό.
Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για «μείωση της ανεργίας», χωρίς να λέει την αλήθεια για το τι δουλειές δημιουργούνται. Τι νόημα έχει η «ανάπτυξη» όταν οι νέες θέσεις εργασίας αφορούν σε κακοπληρωμένους ανειδίκευτους, ενώ οι πτυχιούχοι ετοιμάζουν βαλίτσες για το εξωτερικό;
Πηγή: VoiceNews.gr
