Οι δάσκαλοι ψάχνουν χρόνο… μέσα στον χρόνο — τα μαθήματα μπλέκουν, οι εγκύκλιοι αυξάνονται και το Υπουργείο μιλά για “ευελιξία”.
Η νέα σχολική χρονιά βρήκε τους εκπαιδευτικούς αντιμέτωπους με ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο: το ωρολόγιο πρόγραμμα να θυμίζει περισσότερο πάζλ παρά οργανωμένο σχέδιο διδασκαλίας. Οι οδηγίες του Υπουργείου Παιδείας και του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) ζητούν την ταυτόχρονη εφαρμογή πολλών Προγραμμάτων Σπουδών, τα οποία όμως δεν έχουν προβλεφθεί χρονικά στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα.
Έτσι, ο εκπαιδευτικός καλείται να διδάξει π.χ. Γλώσσα — αλλά ταυτόχρονα να “ενσωματώσει” και δράσεις Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ή “Ενεργού Πολίτη”. Η πράξη αυτή μπορεί να μοιάζει δημιουργική στα χαρτιά, στην πράξη όμως παράγει χάος.
«Μας ζητούν να κάνουμε τέσσερα μαθήματα μέσα σε ένα», αναφέρει δασκάλα Δημοτικού στη Δυτική Αττική. «Δεν υπάρχει σαφής χρόνος, ούτε σαφής οδηγία. Στο τέλος, όλοι κάνουμε πρόχειρα λίγο απ’ όλα».
Το “παράλληλο” σχολείο
Από τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων έως τις δράσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη, ο κάθε μαθητής συμμετέχει πλέον σε μια σειρά από επιμέρους θεματικά προγράμματα. Το πρόβλημα είναι ότι το Υπουργείο δεν έχει αναπροσαρμόσει το βασικό ωρολόγιο πρόγραμμα για να ενσωματώσει αυτά τα νέα γνωστικά αντικείμενα.
Σύμφωνα με τις οδηγίες του ΙΕΠ, τα προγράμματα πρέπει να “διαχέονται” στα υπόλοιπα μαθήματα, χωρίς να αφαιρούν διδακτικές ώρες. Όμως, στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος για τη Γλώσσα, τα Μαθηματικά ή τις Φυσικές Επιστήμες μειώνεται σιωπηρά.
Όταν το “ευέλικτο” γίνεται απροσδιόριστο
Η φιλοσοφία της διαθεματικότητας — η ιδέα ότι οι μαθητές πρέπει να βλέπουν τη γνώση ως ενιαίο πεδίο — είναι παιδαγωγικά σωστή. Όμως, όπως λένε οι εκπαιδευτικοί, έχει επιβληθεί χωρίς επιμόρφωση και χωρίς εργαλεία.
«Το ΙΕΠ έχει καλές προθέσεις, αλλά δεν μπορείς να ζητάς από έναν δάσκαλο να γίνει ταυτόχρονα περιβαλλοντολόγος, κοινωνιολόγος και οικονομολόγος χωρίς στήριξη και χρόνο», σημειώνει σχολικός σύμβουλος.
Τα μαθησιακά κενά μεγαλώνουν
Το αποτέλεσμα είναι ένα σχολείο όπου οι εκπαιδευτικοί παλεύουν να τηρήσουν οδηγίες που συγκρούονται μεταξύ τους. Και οι μαθητές; Συχνά βιώνουν ένα πρόγραμμα χωρίς συνέπεια, όπου οι δραστηριότητες αντικαθιστούν τη διδασκαλία, αλλά χωρίς σαφή μαθησιακά αποτελέσματα.
Η πίεση για επιτυχία στις εξετάσεις PISA και στις εθνικές αξιολογήσεις αυξάνει ακόμη περισσότερο την ένταση. «Ζητούν από εμάς να προετοιμάσουμε τα παιδιά για διεθνείς εξετάσεις, ενώ αφαιρούν ώρες από τα βασικά μαθήματα. Είναι ο ορισμός της αντίφασης», αναφέρει εκπαιδευτικός Γυμνασίου.
Το ζητούμενο: συντονισμός, όχι σωρευτικές εγκύκλιοι
Το συμπέρασμα είναι σαφές: η παιδαγωγική καινοτομία χρειάζεται σχέδιο, χρόνο και επιμόρφωση — όχι συνεχή προσθήκη υποχρεώσεων. Το ωρολόγιο πρόγραμμα του 2025-26 ίσως αποδειχθεί το πιο δύσκολο των τελευταίων ετών, όχι λόγω ύλης, αλλά λόγω έλλειψης σαφήνειας.
«Ένα σχολείο δεν μπορεί να λειτουργεί με μαγικά. Χρειάζεται πρόγραμμα, όχι παζλ», λέει χαρακτηριστικά ένας διευθυντής Δημοτικού.
Πηγή: VoiceNews.gr
