Η εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης δίνει στο fracking μια δεύτερη πράξη, μια αναπάντεχη τροπή για μια βιομηχανία που, ακόμη και κατά τη διάρκεια των χρόνων άνθησης στις αρχές της δεκαετίας του 2010, κατηγορήθηκε από τους υποστηρικτές του κλίματος για δηλητηριασμένους υδροφόρους ορίζοντες, ανθρωπογενείς σεισμούς και την επίμονη επιμονή των ορυκτών καυσίμων.
Οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης κατασκευάζουν τεράστια κέντρα δεδομένων κοντά σε μεγάλες περιοχές παραγωγής φυσικού αερίου, συχνά παράγοντας τη δική τους ενέργεια με απευθείας σύνδεση με ορυκτά καύσιμα. Πρόκειται για μια τάση που έχει επισκιαστεί από τους τίτλους για τη διασταύρωση της ΤΝ και της υγειονομικής περίθαλψης (και την επίλυση της κλιματικής αλλαγής), αλλά είναι μια τάση που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει – και να εγείρει δύσκολα ερωτήματα για – τις κοινότητες που φιλοξενούν αυτές τις εγκαταστάσεις.
Πάρτε το πιο πρόσφατο παράδειγμα. Αυτή την εβδομάδα, η Wall Street Journal ανέφερε ότι η νεοφυής επιχείρηση βοηθού κωδικοποίησης AI Poolside κατασκευάζει ένα συγκρότημα κέντρων δεδομένων σε περισσότερα από 500 στρέμματα στο Δυτικό Τέξας – περίπου 300 μίλια δυτικά του Ντάλας – ένα χώρο που έχει μέγεθος δύο τρίτα του Central Park. Οι εγκαταστάσεις θα παράγουν τη δική τους ενέργεια αξιοποιώντας φυσικό αέριο από τη λεκάνη Permian, το πιο παραγωγικό πεδίο πετρελαίου και φυσικού αερίου της χώρας, όπου η υδραυλική ρωγμάτωση δεν είναι απλώς κοινή, αλλά πραγματικά το μοναδικό παιχνίδι στην πόλη.
Το έργο, με την ονομασία Horizon, θα παράγει δύο γιγαβάτ υπολογιστικής ισχύος. Αυτό ισοδυναμεί με ολόκληρη την ηλεκτρική ισχύ του φράγματος Χούβερ, μόνο που αντί να αξιοποιεί τον ποταμό Κολοράντο, καίει φυσικό αέριο που έχει υποστεί θραύση. Η Poolside αναπτύσσει την εγκατάσταση με την CoreWeave, μια εταιρεία υπολογιστικού νέφους που νοικιάζει πρόσβαση σε τσιπ τεχνητής νοημοσύνης της Nvidia και η οποία παρέχει πρόσβαση σε περισσότερα από 40.000 από αυτά. Η Journal το αποκαλεί «ενεργειακή Άγρια Δύση», κάτι που φαίνεται εύστοχο.
Ωστόσο, η Poolside δεν είναι καθόλου μόνη της. Σχεδόν όλοι οι μεγάλοι παίκτες AI ακολουθούν παρόμοιες στρατηγικές. Τον περασμένο μήνα, ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI Σαμ Άλτμαν ξεναγήθηκε στο εμβληματικό κέντρο δεδομένων Stargate της εταιρείας του στο Abilene του Τέξας – περίπου 200 μίλια από τη λεκάνη Permian – όπου ήταν ειλικρινής, λέγοντας: «Καίμε φυσικό αέριο για να λειτουργήσει αυτό το κέντρο δεδομένων».
Το συγκρότημα απαιτεί περίπου 900 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας σε οκτώ κτίρια και περιλαμβάνει μια νέα μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο φυσικό αέριο που χρησιμοποιεί τουρμπίνες παρόμοιες με αυτές που τροφοδοτούν πολεμικά πλοία, σύμφωνα με το Associated Press. Οι εταιρείες λένε ότι η μονάδα παρέχει μόνο εφεδρική ισχύ, ενώ η περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια προέρχεται από το τοπικό δίκτυο. Αυτό το δίκτυο, για την ιστορία, αντλεί από ένα μείγμα φυσικού αερίου και τα εκτεταμένα αιολικά και ηλιακά πάρκα στο Δυτικό Τέξας.
Αλλά οι άνθρωποι που ζουν κοντά σε αυτά τα έργα δεν είναι ακριβώς παρηγορημένοι. Η Arlene Mendler ζει απέναντι από την Stargate. Είπε στο AP ότι θα ήθελε κάποιος να είχε ρωτήσει τη γνώμη της πριν οι μπουλντόζες εξαφανίσουν μια τεράστια έκταση θαμνώνων μεσκιτών για να κάνουν χώρο για αυτό που θα χτιστεί στην κορυφή της.
«Έχει αλλάξει εντελώς τον τρόπο που ζούσαμε», δήλωσε η Mendler στο AP. Μετακόμισε στην περιοχή πριν από 33 χρόνια αναζητώντας «ειρήνη, ησυχία, ηρεμία». Τώρα η κατασκευή είναι το soundtrack στο παρασκήνιο και τα έντονα φώτα στη σκηνή έχουν χαλάσει τη νυχτερινή της θέα.
Έπειτα, υπάρχει και το νερό. Στο επιρρεπές στην ξηρασία Δυτικό Τέξας, οι ντόπιοι είναι ιδιαίτερα νευρικοί για το πώς τα νέα κέντρα δεδομένων θα επηρεάσουν την παροχή νερού. Οι δεξαμενές της πόλης ήταν περίπου στη μισή χωρητικότητα κατά τη διάρκεια της επίσκεψης της Altman, με τους κατοίκους να ακολουθούν πρόγραμμα εξωτερικού ποτίσματος δύο φορές την εβδομάδα. Η Oracle ισχυρίζεται ότι κάθε ένα από τα οκτώ κτίρια θα χρειάζεται μόλις 12.000 γαλόνια ετησίως μετά από ένα αρχικό γέμισμα εκατομμυρίων γαλονιών για τα συστήματα ψύξης κλειστού κυκλώματος. Αλλά ο Shaolei Ren, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Riverside, ο οποίος μελετά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της AI, δήλωσε στο AP ότι αυτό είναι παραπλανητικό. Αυτά τα συστήματα απαιτούν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια, πράγμα που σημαίνει μεγαλύτερη έμμεση κατανάλωση νερού στις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που παράγουν την ηλεκτρική ενέργεια.
Η Meta ακολουθεί παρόμοια στρατηγική. Στο Richland Parish, τη φτωχότερη περιοχή της Λουιζιάνα, η εταιρεία σχεδιάζει να κατασκευάσει ένα κέντρο δεδομένων αξίας 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων, μεγέθους 1.700 γηπέδων ποδοσφαίρου, το οποίο θα απαιτεί δύο γιγαβάτ ενέργειας μόνο για τους υπολογισμούς. Η εταιρεία κοινής ωφέλειας Entergy θα δαπανήσει 3,2 δισεκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή τριών μεγάλων μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο με δυναμικότητα 2,3 γιγαβάτ για την τροφοδοσία των εγκαταστάσεων με την καύση φυσικού αερίου που εξάγεται μέσω fracking στο κοντινό Haynesville Shale. Οι κάτοικοι της Λουιζιάνα, όπως και εκείνοι στο Abilene, δεν είναι ενθουσιασμένοι που περικυκλώνονται από μπουλντόζες όλο το εικοσιτετράωρο.
(Η Meta χτίζει επίσης στο Τέξας, αν και σε άλλο σημείο της πολιτείας. Αυτή την εβδομάδα η εταιρεία ανακοίνωσε ένα κέντρο δεδομένων αξίας 1,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Ελ Πάσο, κοντά στα σύνορα με το Νέο Μεξικό, με δυναμικότητα ενός γιγαβάτ που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2028. Το Ελ Πάσο δεν είναι κοντά στη λεκάνη Permian, και η Meta λέει ότι η εγκατάσταση θα συνδυαστεί με 100% καθαρή και ανανεώσιμη ενέργεια. Ένας πόντος για τη Meta).
Ακόμα και η xAI του Elon Musk, της οποίας η εγκατάσταση στο Μέμφις προκάλεσε σημαντική διαμάχη φέτος, έχει διασυνδέσεις με το fracking. Η εταιρεία Memphis Light, Gas and Water – η οποία επί του παρόντος πωλεί ενέργεια στην xAI, αλλά τελικά θα είναι ιδιοκτήτρια των υποσταθμών που κατασκευάζει η xAI – αγοράζει φυσικό αέριο στην αγορά spot και το διοχετεύει στο Μέμφις μέσω δύο εταιρειών: Texas Gas Transmission Corp. και Trunkline Gas Company.
Η Texas Gas Transmission είναι ένας αμφίδρομος αγωγός που μεταφέρει φυσικό αέριο από τις περιοχές εφοδιασμού της ακτής του Κόλπου και διάφορους σημαντικούς σχηματισμούς σχιστόλιθου με υδραυλική ρωγμάτωση μέσω του Αρκάνσας, του Μισισιπή, του Κεντάκι και του Τενεσί. Η Trunkline Gas Company, ο άλλος προμηθευτής του Μέμφις, μεταφέρει επίσης φυσικό αέριο από πηγές που έχουν υποστεί ρωγμάτωση.
Αν αναρωτιέστε γιατί οι εταιρείες AI ακολουθούν αυτόν τον δρόμο, θα σας πουν ότι δεν είναι μόνο για την ηλεκτρική ενέργεια- είναι επίσης για να νικήσουν την Κίνα.
Αυτό ήταν το επιχείρημα του Chris Lehane την περασμένη εβδομάδα. Ο Lehane, ένας βετεράνος πολιτικός πράκτορας που εντάχθηκε στην OpenAI ως αντιπρόεδρος των παγκόσμιων υποθέσεων το 2024, εξέθεσε την υπόθεση κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης επί σκηνής στο TechCrunch.
«Πιστεύουμε ότι στο όχι πολύ μακρινό μέλλον, τουλάχιστον στις ΗΠΑ και πραγματικά σε όλο τον κόσμο, θα χρειαστεί να παράγουμε περίπου ένα γιγαβάτ ενέργειας την εβδομάδα», δήλωσε ο Lehane. Επισήμανε τη μαζική ενεργειακή ανάπτυξη της Κίνας: 450 γιγαβάτ και 33 πυρηνικές εγκαταστάσεις που κατασκευάστηκαν μόνο τον τελευταίο χρόνο.
Όταν το TechCrunch ρώτησε για την απόφαση της Stargate να κατασκευάσει σε οικονομικά προβληματικές περιοχές όπως το Abilene ή το Lordstown του Οχάιο, όπου σχεδιάζονται περισσότερες μονάδες φυσικού αερίου, ο Lehane επέστρεψε στη γεωπολιτική. «Αν το κάνουμε [ως χώρα] σωστά, έχετε την ευκαιρία να επαναβιομηχανοποιήσετε χώρες, να επαναφέρετε τη μεταποίηση και επίσης να μετασχηματίσετε τα ενεργειακά μας συστήματα, ώστε να κάνουμε τον εκσυγχρονισμό που πρέπει να γίνει».
Η διοίκηση Τραμπ είναι σίγουρα στο πλευρό της. Το εκτελεστικό διάταγμα του Ιουλίου 2025 επισπεύδει τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης που λειτουργούν με φυσικό αέριο, απλοποιώντας τις περιβαλλοντικές άδειες, προσφέροντας οικονομικά κίνητρα και ανοίγοντας ομοσπονδιακές εκτάσεις για έργα που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο, άνθρακα ή πυρηνική ενέργεια – ενώ αποκλείει ρητά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας από την υποστήριξη.
Προς το παρόν, οι περισσότεροι χρήστες ΤΝ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανυποψίαστοι για το αποτύπωμα άνθρακα πίσω από τα εκθαμβωτικά νέα παιχνίδια και εργαλεία εργασίας τους. Επικεντρώνονται περισσότερο σε δυνατότητες όπως το Sora 2 – το υπερρεαλιστικό προϊόν δημιουργίας βίντεο της OpenAI που απαιτεί εκθετικά περισσότερη ενέργεια από ένα απλό chatbot – παρά στο από πού προέρχεται η ηλεκτρική ενέργεια.
Οι εταιρείες βασίζονται σε αυτό. Έχουν τοποθετήσει το φυσικό αέριο ως τη ρεαλιστική, αναπόφευκτη απάντηση στις εκρηκτικές απαιτήσεις ενέργειας της τεχνητής νοημοσύνης. Αλλά η ταχύτητα και η κλίμακα αυτής της ανάπτυξης των ορυκτών καυσίμων αξίζει περισσότερη προσοχή από αυτή που λαμβάνει.
Αν πρόκειται για φούσκα, δεν θα είναι όμορφη. Ο τομέας της τεχνητής νοημοσύνης έχει μετατραπεί σε ένα κυκλικό εκτελεστικό απόσπασμα εξαρτήσεων: Το OpenAI χρειάζεται τη Microsoft χρειάζεται τη Nvidia χρειάζεται τη Broadcom χρειάζεται την Oracle χρειάζεται τους φορείς εκμετάλλευσης κέντρων δεδομένων που χρειάζονται το OpenAI. Όλοι αγοράζουν και πωλούν ο ένας στον άλλο σε έναν αυτοτροφοδοτούμενο βρόχο. Οι Financial Times σημείωσαν αυτή την εβδομάδα ότι αν τα θεμέλια ραγίσουν, θα μείνουν πολλές ακριβές υποδομές να στέκονται, τόσο οι ψηφιακές όσο και αυτές που καίνε φυσικό αέριο.
Η ικανότητα της OpenAI να ανταποκριθεί μόνη της στις υποχρεώσεις της «προκαλεί όλο και περισσότερο ανησυχία για την ευρύτερη οικονομία», έγραψε το δημοσίευμα.
Ένα βασικό ερώτημα που απουσιάζει σε μεγάλο βαθμό από τη συζήτηση είναι αν όλη αυτή η νέα χωρητικότητα είναι καν απαραίτητη. Μια μελέτη του Πανεπιστημίου Duke διαπίστωσε ότι οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας χρησιμοποιούν συνήθως μόνο το 53% της διαθέσιμης χωρητικότητάς τους κατά τη διάρκεια του έτους. Αυτό υποδηλώνει σημαντικά περιθώρια για την κάλυψη της νέας ζήτησης χωρίς την κατασκευή νέων σταθμών παραγωγής ενέργειας, όπως ανέφερε το MIT Technology Review νωρίτερα φέτος.
Οι ερευνητές του Duke εκτιμούν ότι αν τα κέντρα δεδομένων μείωναν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά το ήμισυ περίπου για λίγες μόνο ώρες κατά τη διάρκεια των ετήσιων περιόδων αιχμής της ζήτησης, οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας θα μπορούσαν να διαχειριστούν επιπλέον 76 γιγαβάτ νέου φορτίου. Αυτό θα απορροφήσει αποτελεσματικά τα 65 γιγαβάτ που προβλέπεται να χρειαστούν τα κέντρα δεδομένων μέχρι το 2029.
Αυτού του είδους η ευελιξία θα επέτρεπε στις εταιρείες να εγκαινιάσουν γρηγορότερα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης. Το πιο σημαντικό είναι ότι θα μπορούσε να δώσει μια ανάσα από τη βιασύνη για την κατασκευή υποδομών φυσικού αερίου, δίνοντας στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας χρόνο για την ανάπτυξη καθαρότερων εναλλακτικών λύσεων.
Αλλά και πάλι, αυτό θα σήμαινε ότι θα χάναμε έδαφος από ένα αυταρχικό καθεστώς, σύμφωνα με τον Lehane και πολλούς άλλους στον κλάδο, οπότε, αντί γι’ αυτό, η έξαρση της οικοδόμησης φυσικού αερίου φαίνεται πιθανό να επιβαρύνει τις περιοχές με περισσότερες μονάδες ορυκτών καυσίμων και να αφήσει τους κατοίκους με δυσθεώρητους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος για τη χρηματοδότηση των σημερινών επενδύσεων, ακόμη και πολύ μετά τη λήξη των συμβάσεων των εταιρειών τεχνολογίας.
Η Meta, για παράδειγμα, έχει εγγυηθεί ότι θα καλύψει το κόστος της Entergy για τη νέα παραγωγή στη Λουιζιάνα για 15 χρόνια. Η μίσθωση της Poolside με την CoreWeave διαρκεί 15 χρόνια. Το τι θα συμβεί στους πελάτες όταν λήξουν αυτά τα συμβόλαια παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα.
Τα πράγματα μπορεί τελικά να αλλάξουν. Πολλά ιδιωτικά χρήματα διοχετεύονται σε μικρούς σπονδυλωτούς αντιδραστήρες και ηλιακές εγκαταστάσεις με την προσδοκία ότι αυτές οι καθαρότερες ενεργειακές εναλλακτικές λύσεις θα γίνουν πιο κεντρικές πηγές ενέργειας για αυτά τα κέντρα δεδομένων. Οι νεοσύστατες επιχειρήσεις σύντηξης, όπως η Helion και η Commonwealth Fusion Systems, έχουν ομοίως συγκεντρώσει σημαντική χρηματοδότηση από εκείνους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ΤΝ, συμπεριλαμβανομένων των Nvidia και Altman.
Αυτή η αισιοδοξία δεν περιορίζεται στους ιδιωτικούς επενδυτικούς κύκλους. Ο ενθουσιασμός έχει διαχυθεί και στις δημόσιες αγορές, όπου αρκετές «μη κερδοφόρες» ενεργειακές εταιρείες που έχουν καταφέρει να εισαχθούν στο χρηματιστήριο έχουν πραγματικά αναμενόμενα χρηματιστηριακά κέρδη, με βάση την προσδοκία ότι μια μέρα θα τροφοδοτήσουν αυτά τα κέντρα δεδομένων.
Εν τω μεταξύ – που μπορεί να διαρκέσει ακόμη δεκαετίες – η πιο πιεστική ανησυχία είναι ότι οι άνθρωποι που θα μείνουν με το σάκο στο χέρι, οικονομικά και περιβαλλοντικά, δεν ζήτησαν ποτέ κάτι τέτοιο εξ αρχής.
Πηγή: TechCrunch
