Οι Νότιες Ταυρίδες κορυφώνουν τη δραστηριότητά τους σήμερα, Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, με τις φωτεινές βολίδες τους να αποτελούν το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό του φαινομένου – Ακολουθούν οι Βόρειες Ταυρίδες και οι Λεοντίδες.
Ένα εντυπωσιακό θέαμα προσφέρει ο νυχτερινός ουρανός του Νοεμβρίου, καθώς τρεις διαφορετικές βροχές μετεώρων κορυφώνουν τη δραστηριότητά τους μέσα στον μήνα. Οι φίλοι της αστρονομίας έχουν την ευκαιρία να παρατηρήσουν φωτεινές τροχιές να διασχίζουν τον ουρανό, χωρίς να χρειάζονται ειδικό εξοπλισμό.
Η αρχή γίνεται σήμερα, Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, με τις Νότιες Ταυρίδες, ενώ ακολουθούν οι Βόρειες Ταυρίδες στις 12 Νοεμβρίου και οι Λεοντίδες στις 18 Νοεμβρίου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι Νότιες Ταυρίδες, καθώς, παρά τον σχετικά μικρό αριθμό μετεώρων που παράγουν, είναι γνωστές για τις εντυπωσιακές φωτεινές βολίδες τους, οι οποίες μπορούν να ξεχωρίσουν ακόμη και σε περιοχές με σχετικά φωτεινό ουρανό.
Παράλληλα, ο Κρόνος κυριαρχεί στον νυχτερινό ουρανό μετά τη δύση του Ηλίου, ενώ ο Δίας και ο Άρης εμφανίζονται μετά τα μεσάνυχτα. Στις 24 Νοεμβρίου θα σημειωθεί και η Πανσέληνος του μήνα.
Τα αστρονομικά φαινόμενα περιλαμβάνονται στο ημερολόγιο που δημοσίευσε το Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Νότιες Ταυρίδες: Η βροχή μετεώρων με τις φωτεινές βολίδες
Το πρώτο σημαντικό αστρονομικό φαινόμενο του μήνα είναι η βροχή μετεώρων των Νότιων Ταυρίδων, η οποία κορυφώνει τη δραστηριότητά της σήμερα, Πέμπτη 5 Νοεμβρίου. Σύμφωνα με το ημερολόγιο του ΙΑΑΔΕΤ, η κορύφωση τοποθετείται στις 21:00 ώρα Ελλάδας, ενώ οι καλύτερες ώρες παρατήρησης είναι οι βραδινές και νυχτερινές.
Οι Νότιες Ταυρίδες αποτελούν ετήσια βροχή μετεώρων και συνδέονται με τα υπολείμματα του κομήτη 2P/Encke. Ο συγκεκριμένος κομήτης έχει μία από τις συντομότερες γνωστές τροχιακές περιόδους, ολοκληρώνοντας μία περιφορά γύρω από τον Ήλιο σε περίπου 3,3 χρόνια.
Καθώς η Γη περνά μέσα από το νέφος σκόνης και μικρών θραυσμάτων που έχει αφήσει πίσω του ο κομήτης, τα σωματίδια εισέρχονται στην ατμόσφαιρα με μεγάλη ταχύτητα, θερμαίνονται και καίγονται, δημιουργώντας τις φωτεινές γραμμές που αποκαλούμε «πεφταστέρια».
Αυτό που κάνει τις Ταυρίδες ξεχωριστές είναι η δυνατότητά τους να δημιουργούν ιδιαίτερα φωτεινές βολίδες, δηλαδή μετέωρα που λάμπουν πολύ περισσότερο από τα συνηθισμένα.
Σύμφωνα με τον Μπιλ Κουκ, επικεφαλής του Γραφείου Περιβάλλοντος Μετεωροειδών της NASA, οι Ταυρίδες δεν παράγουν μεγάλο αριθμό μετεώρων, ωστόσο οι φωτεινές βολίδες τους μπορούν να αφήσουν εντυπωσιακές ουρές στον ουρανό.
Κατά μέσο όρο, οι Νότιες Ταυρίδες παράγουν περίπου πέντε μετέωρα την ώρα, ενώ η ταχύτητά τους φτάνει τα 104.600 χιλιόμετρα την ώρα. Σε σύγκριση με άλλες βροχές μετεώρων κινούνται σχετικά πιο αργά, με αποτέλεσμα οι φωτεινές τροχιές τους να μπορούν να παραμείνουν ορατές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι βολίδες είναι τόσο φωτεινές ώστε να ξεπερνούν σε λαμπρότητα ακόμη και την Αφροδίτη. Κάποιες αφήνουν πίσω τους φωτεινά ίχνη ιονισμένων μορίων του αέρα, τα οποία εξαφανίζονται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ενώ άλλες δημιουργούν νέφη καπνού που μπορεί να παραμείνουν ορατά για αρκετά λεπτά.
Πώς θα παρατηρήσετε τις Ταυρίδες από την Ελλάδα
Η παρατήρηση των βροχών μετεώρων δεν απαιτεί ειδικό εξοπλισμό. Δεν χρειάζεται τηλεσκόπιο ή κιάλια, καθώς τα μετέωρα είναι ορατά με γυμνό μάτι.
Οι Νότιες Ταυρίδες μπορούν να παρατηρηθούν από σχεδόν κάθε σημείο του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, εφόσον ο ουρανός είναι καθαρός και οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν.
Για καλύτερη θέαση, οι ειδικοί προτείνουν:
- Επιλέξτε σκοτεινό σημείο: Απομακρυνθείτε όσο μπορείτε από τα έντονα φώτα των πόλεων. Ένα σημείο με περιορισμένη φωτορύπανση θα σας βοηθήσει να διακρίνετε περισσότερα μετέωρα.
- Παρατηρήστε με γυμνό μάτι: Δεν χρειάζεται τηλεσκόπιο. Τα μετέωρα εμφανίζονται σε διαφορετικά σημεία του ουρανού, επομένως ένα ευρύ οπτικό πεδίο είναι προτιμότερο.
- Εντοπίστε τον Ωρίωνα: Μπορείτε να προσανατολιστείτε εντοπίζοντας τον αστερισμό του Ωρίωνα και τη χαρακτηριστική ζώνη του. Κοντά του βρίσκεται ο αστερισμός του Ταύρου, από τον οποίο φαίνεται να προέρχονται τα μετέωρα.
- Δώστε χρόνο στα μάτια σας: Αφιερώστε τουλάχιστον 30 λεπτά στην παρατήρηση και αποφύγετε να κοιτάζετε την οθόνη του κινητού. Τα μάτια χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν στο σκοτάδι.
Δεν χρειάζεται, πάντως, να κοιτάζετε αποκλειστικά προς τον αστερισμό του Ταύρου. Τα μετέωρα μπορούν να διασχίσουν μεγάλο μέρος του ουρανού, γι’ αυτό είναι προτιμότερο να έχετε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο οπτικό πεδίο.
