Στοιχεία για την κατάρρευση της παγκόσμιας βιοποικιλότητας φέρνει στο φως η νέα έκθεση «Ζωντανός Πλανήτης 2026» (Living Planet Report) του WWF. Σύμφωνα με τη 16η έκδοση της έρευνας, η οποία πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τη Ζωολογική Εταιρεία του Λονδίνου αναλύοντας 35.803 πληθυσμούς από 5.790 είδη, το μέσο μέγεθος των παρακολουθούμενων πληθυσμών άγριας ζωής σημείωσε κατακόρυφη πτώση 73% την περίοδο 1970 – 2022.
Εξαφανίζονται τα οικοσυστήματα γλυκού νερού
Η πλέον δραματική υποχώρηση εντοπίζεται στα οικοσυστήματα γλυκού νερού, όπου η μείωση αγγίζει το εκκωφαντικό 85%. Παράλληλα, τα χερσαία οικοσυστήματα καταγράφουν απώλειες της τάξης του 69%, ενώ στα θαλάσσια οικοσυστήματα η πτώση φτάνει το 59%.
Στην κορυφή των αιτιών για αυτή τη συνεχιζόμενη καταστροφή βρίσκονται η αλλοίωση των φυσικών οικοτόπων, η υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων, η κλιματική αλλαγή, η ευρεία ρύπανση και η εισβολή ξενικών ειδών.
Η ημαχτίδα ελπίδας και τα παραδείγματα ολικής επαναφοράς
Παρά την ανησυχητική εικόνα, η επιστημονική έκθεση αναδεικνύει μια σημαντική αλήθεια: σχεδόν οι μισοί από τους πληθυσμούς που παρακολουθούνται παραμένουν σταθεροί ή αυξάνονται, αποδεικνύοντας ότι οι συντονισμένες πολιτικές προστασίας αποδίδουν καρπούς.
- Ο παγκόσμιος πληθυσμός της τίγρης σημείωσε εντυπωσιακή αύξηση 70% από το 2010 έως το 2025.
- Ο ερυθρός τόνος σε Ατλαντικό και Ειρηνικό παρουσιάζει θεαματική ανάκαμψη.
- Οι πληθυσμοί των ελεφάντων στη νότια Αφρική καταγράφουν θετική πορεία.
- Η πράσινη θαλάσσια χελώνα υποβιβάστηκε το 2025 στην κατηγορία «Χαμηλού Κινδύνου», έπειτα από πέντε δεκαετίες συστηματικών δράσεων.
Τα θετικά μηνύματα από την Ελλάδα
Σημαντικά παραδείγματα ανάκαμψης καταγράφονται και στην ελληνική επικράτεια. Οι φωλιές της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta παρουσιάζουν σταθερά ανοδική τροχιά σε κρίσιμες περιοχές ωοτοκίας, όπως ο Κυπαρισσιακός Κόλπος και ο Κόλπος του Λαγανά στη Ζάκυνθο. Παράλληλα, η ανάκαμψη του ερυθρού τόνου στη Μεσόγειο επιβεβαιώνει την αποτελεσματικότητα των αυστηρότερων κανόνων αλιείας.
Οι τρεις πυλώνες για να ανατραπεί η καταστροφή
Για την ουσιαστική αντιστροφή της σημερινής πορείας, το WWF υπογραμμίζει ότι δεν αρκεί η προστασία μεμονωμένων ειδών, αλλά απαιτείται ριζικός μετασχηματισμός στο αγροδιατροφικό, το ενεργειακό και το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η μετάβαση σε βιώσιμες πρακτικές παραγωγής, η ταχεία ανάπτυξη καθαρών μορφών ενέργειας και ο περιορισμός των καταστροφικών χρηματοδοτήσεων αποτελούν απαράβατους όρους. Όπως επισημαίνει η Παναγιώτα Μαραγκού, επικεφαλής προγραμμάτων του WWF Ελλάς, η αποκατάσταση της φύσης παραμένει απολύτως εφικτή, εφόσον οι κυβερνήσεις και οι κοινωνίες επιταχύνουν άμεσα τις αναγκαίες αλλαγές.
