Η ενδεχόμενη αύξηση της τιμής του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα αποτελεί πλέον ένα πολύ πιθανό σενάριο για τις αγορές. Καθώς ο ολλανδικός δείκτης TTF έχει ήδη ξεπεράσει τα 90 ευρώ, σκαρφαλώνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από το τέλος του 2022, η Ευρώπη βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με μια οξεία ενεργειακή κρίση. Το ενδιαφέρον των αναλυτών δεν επικεντρώνεται μόνο στο αν θα σπάσει αυτό το φράγμα, αλλά στο πόσο γρήγορα θα συμβεί και για πόσο διάστημα θα διατηρηθούν οι τιμές σε αυτά τα επίπεδα. Μια κίνηση προς τα 95 ευρώ θεωρείται άμεσα αναμενόμενη, ενώ η υπέρβαση των 100 ευρώ εντός του Νοεμβρίου αποτελεί έναν απολύτως ρεαλιστικό υπολογισμό.
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις στην προσφορά
Ο βασικότερος καταλύτης για τη διαμόρφωση των τιμών παραμένει η ένταση στη Μέση Ανατολή και ο κίνδυνος για σοβαρή κλιμάκωση. Η αγορά έχει ενσωματώσει ένα υψηλό ασφάλιστρο κινδύνου, καθώς τυχόν προβλήματα στη ναυσιπλοΐα και στα Στενά του Ορμούζ θα επηρέαζαν άμεσα τις μεταφορές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
- Οξυμένος ανταγωνισμός: Τυχόν καθυστερήσεις στα φορτία LNG θα αναγκάσουν την Ευρώπη να ανταγωνιστεί σκληρά τις ασιατικές αγορές για την εξασφάλιση ποσοτήτων.
- Μακροπρόθεσμη πίεση: Ακόμη και σε σενάριο αποκλιμάκωσης, οι τιμές δύσκολα θα υποχωρήσουν άμεσα, αφού οι εισαγωγές θα πρέπει να καλύψουν τόσο την τρέχουσα ζήτηση όσο και τη μελλοντική αναπλήρωση των αποθεμάτων.
Τα χαμηλά αποθέματα και η απειλή του χειμερινού ψύχους
Η δεύτερη μεγάλη πρόκληση συνδέεται με τη χαμηλή πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών, η οποία κυμαίνεται μεταξύ 72% και 75% κατά την έναρξη του χειμώνα, περιορίζοντας τα περιθώρια ασφαλείας. Σε ακραία σενάρια αυξημένης ζήτησης, τα αποθέματα θα μπορούσαν να υποχωρήσουν ακόμη και κοντά στο 11% στα τέλη Μαρτίου, ενώ μια πτώση στο 55% μέχρι τα Χριστούγεννα θα πυροδοτούσε έντονες ανησυχίες για την επάρκεια της αγοράς.
Παράλληλα, οι καιρικές συνθήκες παίζουν καθοριστικό ρόλο. Ακόμη κι αν ο χειμώνας προβλέπεται ήπιος συνολικά, λίγες εβδομάδες έντονου ψύχους αρκούν για να εκτινάξουν τη ζήτηση. Εάν το ψύχος συνδυαστεί με χαμηλή παραγωγή από ΑΠΕ και απρόβλεπτες διακοπές στη ροή αερίου από τη Νορβηγία, η πίεση στο σύστημα θα γίνει εξαιρετικά έντονη.
Οι επιπτώσεις στη βιομηχανία και το σενάριο των 200 ευρώ
Αν και το βασικό σενάριο εστιάζει στα 100 ευρώ, υπάρχουν και ακραίες αναλύσεις που δεν αποκλείουν επιστροφή ακόμα και στα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξουν παρατεταμένες διαταραχές στην προσφορά και βαρύς χειμώνας. Ωστόσο, η τρέχουσα επιβάρυνση αποτυπώνεται ήδη στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και στη βιομηχανική παραγωγή.
- Πίεση στα συμβόλαια: Στην Πολωνία καταγράφεται υποχώρηση στις μακροπρόθεσμες συναλλαγές, καθώς οι βιομηχανίες διστάζουν να δεσμευτούν σε υψηλές τιμές.
- Αύξηση στο ρεύμα: Στην Ισπανία, οι προθεσμιακές τιμές ηλεκτρισμού αυξήθηκαν αισθητά μέσα σε μόλις έναν μήνα.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία εντοπίζεται στην πιθανή παγίωση ενός νέου καθεστώτος υψηλού ενεργειακού κόστους. Μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε τις πληθωριστικές πιέσεις και θα περιόριζε την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και των στρατηγικών εφεδρειών της Ευρώπης.
