Αποκαλυπτική εικόνα από τις Πανελλαδικές 2026: Σχεδόν 10.000 θέσεις έμειναν κενές στα ΑΕΙ για τους υποψηφίους των ΓΕΛ, ενώ ορισμένα πανεπιστημιακά τμήματα κατέγραψαν μόλις έναν, δύο ή τέσσερις επιτυχόντες. Τα στοιχεία επαναφέρουν τη συζήτηση για την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής, τις περιφερειακές σχολές και το μέλλον της ανώτατης εκπαίδευσης.
Μια εντυπωσιακή αντίφαση αποκαλύπτουν τα στοιχεία των Βάσεων Εισαγωγής 2026. Την ώρα που χιλιάδες υποψήφιοι αγωνίζονται για μια θέση στα πανεπιστήμια, δεκάδες τμήματα αδυνατούν να καλύψουν τις διαθέσιμες θέσεις τους.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, ο αριθμός των επιτυχόντων είναι τόσο μικρός ώστε δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία των συγκεκριμένων τμημάτων.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα εντοπίζεται στην Αθήνα: Στο Τμήμα Ιερατικών Σπουδών, από τις 39 διαθέσιμες θέσεις, καλύφθηκε μόλις μία!
Τα τμήματα με έναν, δύο και τέσσερις επιτυχόντες
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύει το alfavita.gr, εννέα πανεπιστημιακά τμήματα κατέγραψαν μονοψήφιο αριθμό επιτυχόντων.
Η εικόνα είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική:
| Πανεπιστημιακό τμήμα | Θέσεις | Επιτυχόντες | Κενές |
| Ιερατικών Σπουδών – Αθήνα | 39 | 1 | 38 |
| Αειφορικής Γεωργίας – Αγρίνιο | 113 | 2 | 111 |
| Μαθηματικών – Σάμος | 150 | 4 | 146 |
| Θεολογίας – Μουσουλμανικών Σπουδών – Θεσσαλονίκη | 49 | 5 | 44 |
| Φυσικής – Καβάλα | 93 | 5 | 88 |
| Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανθεκτικότητας – Δράμα | 137 | 5 | 132 |
| Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας – Αθήνα | 58 | 6 | 52 |
| Γεωπονίας – Μεσολόγγι | 134 | 6 | 128 |
| Ιστορίας και Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών – Κέρκυρα | 109 | 9 | 100 |
Η περίπτωση του Τμήματος Μαθηματικών στη Σάμο είναι ενδεικτική: Από τις 150 διαθέσιμες θέσεις καλύφθηκαν μόλις τέσσερις, αφήνοντας 146 κενές.
Αντίστοιχα, στο Τμήμα Αειφορικής Γεωργίας στο Αγρίνιο καταγράφηκαν μόλις δύο επιτυχόντες για 113 θέσεις.
9.739 κενές θέσεις: Οι αριθμοί που προβληματίζουν
Από τις 62.329 διαθέσιμες θέσεις για υποψηφίους των Γενικών Λυκείων στη γενική σειρά, καλύφθηκαν 52.590.
Αυτό σημαίνει ότι 9.739 θέσεις παρέμειναν κενές, δηλαδή περίπου το 15,6% των προσφερόμενων θέσεων της συγκεκριμένης κατηγορίας.
Πρόκειται για έναν αριθμό που αναδεικνύει τις μεγάλες ανισορροπίες ανάμεσα στις επιλογές των υποψηφίων και στις θέσεις που προσφέρουν τα πανεπιστημιακά τμήματα.
Οι σχολές με τις μεγαλύτερες απώλειες θέσεων
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα τμήματα με μονοψήφιο αριθμό επιτυχόντων.
Μεγάλος αριθμός κενών θέσεων καταγράφεται και σε άλλα τμήματα:
- Διοίκησης Τουρισμού – ΠΑΔΑ: 238 κενές θέσεις.
- Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής – Ιωάννινα: 174 κενές θέσεις.
- Αμπελουργίας και Οινολογίας – Δράμα: 164 κενές θέσεις.
- Οικονομικών Επιστημών – Ρέθυμνο: 164 κενές θέσεις.
- Γεωπονίας – Φλώρινα: 156 κενές θέσεις.
- Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής – Πάτρα: 156 κενές θέσεις.
Στο δημοσίευμα αναφέρονται επίσης 372 κενές θέσεις στη Σχολή Μηχανικών των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού, η οποία όμως δεν αποτελεί πανεπιστημιακό τμήμα ΑΕΙ.
Ο ρόλος της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής
Σημαντικός παράγοντας για τις κενές θέσεις είναι η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ).
Το σύστημα προβλέπει συγκεκριμένες βαθμολογικές προϋποθέσεις για την εισαγωγή σε κάθε τμήμα. Έτσι, ακόμη και όταν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις, αυτές δεν καλύπτονται εάν οι υποψήφιοι δεν πληρούν τα απαιτούμενα κριτήρια.
Παράλληλα, η γεωγραφική θέση ενός πανεπιστημίου, το κόστος σπουδών και διαβίωσης, καθώς και οι επαγγελματικές προοπτικές των αποφοίτων επηρεάζουν τις επιλογές των υποψηφίων.
Η χαμηλή κάλυψη θέσεων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα τμήμα δεν έχει επιστημονική αξία. Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη να εξεταστούν οι λόγοι για τους οποίους δεν προσελκύει αρκετούς εισακτέους.
Τι θα γίνει με τα τμήματα που έχουν ελάχιστους πρωτοετείς;
Τα στοιχεία των Βάσεων 2026 ανοίγουν ξανά τη συζήτηση για τον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας.
Πώς μπορεί να οργανωθεί ένα πρόγραμμα σπουδών όταν ένα τμήμα υποδέχεται μόλις έναν ή δύο νέους επιτυχόντες; Πώς θα στηριχθούν τα περιφερειακά πανεπιστήμια και τι παρεμβάσεις χρειάζονται ώστε οι σπουδές τους να γίνουν ελκυστικότερες;
Τα ερωτήματα αφορούν τόσο την ΕΒΕ όσο και τη φοιτητική μέριμνα, τη στέγαση, τη χρηματοδότηση και τη σύνδεση των σπουδών με την αγορά εργασίας.
Το βέβαιο είναι ότι οι 9.739 κενές θέσεις δεν αποτελούν απλώς έναν αριθμό. Αποτυπώνουν μια σοβαρή πρόκληση για τον σχεδιασμό της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα.
