Η δημογραφική συρρίκνωση της Ελλάδας δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή απειλή. Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην έρευνα του καθηγητή Δημογραφίας Βύρωνα Κοτζαμάνη αποτυπώνουν μια βαθιά και μακροχρόνια μεταβολή του πληθυσμού, με τις γεννήσεις να υποχωρούν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και τους θανάτους να υπερτερούν πλέον σταθερά.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο αφορά την τελευταία πενταετία: την περίοδο 2021-2025 καταγράφηκαν περίπου 290.000 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις. Πρόκειται για ένα φυσικό έλλειμμα που δείχνει πόσο γρήγορα αλλάζει η δημογραφική πυραμίδα της χώρας.
Από τις 148.000 γεννήσεις στις 67.000
Η αλλαγή μέσα σε λίγες δεκαετίες είναι τεράστια. Την περίοδο 1979-1980 καταγράφονταν κατά μέσο όρο περίπου 148.000 γεννήσεις τον χρόνο, ενώ το 2024-2025 ο αριθμός έχει περιοριστεί περίπου στις 67.000.
Την ίδια στιγμή, η μέση ηλικία απόκτησης παιδιού ανέβηκε από τα 26,2 στα 32,2 χρόνια, ενώ ο δείκτης γονιμότητας μειώθηκε από περίπου 2,2 παιδιά ανά γυναίκα σε περίπου 1,24.
Η εικόνα επιβαρύνεται και από έναν δεύτερο παράγοντα: λιγοστεύουν πλέον και οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Ο αριθμός των γυναικών ηλικίας 25-44 ετών έχει μειωθεί κατά σχεδόν 480.000 ή 28%.
Η μεγάλη ανατροπή μετά το 2010
Για δεκαετίες οι γεννήσεις στην Ελλάδα ήταν περισσότερες από τους θανάτους. Η κατάσταση όμως αντιστράφηκε μετά το 2010.
Την περίοδο 1971-1980 υπήρχαν 638.000 περισσότερες γεννήσεις από θανάτους. Τη δεκαετία 2011-2020 συνέβη το ακριβώς αντίθετο: οι θάνατοι ξεπέρασαν τις γεννήσεις κατά 267.000.
Και μέσα στην πενταετία 2021-2025 το αρνητικό ισοζύγιο έφτασε ήδη τις 290.000.
Η ταχύτητα της μεταβολής είναι ίσως το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία.
184 θάνατοι για κάθε 100 γεννήσεις
Το 2009 στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν 92 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις. Το 2024 η αναλογία σχεδόν διπλασιάστηκε, φτάνοντας τους 184 θανάτους ανά 100 γεννήσεις.
Και η Ελλάδα δεν γερνά παντού με τον ίδιο ρυθμό. Σε αρκετές περιοχές της ηπειρωτικής χώρας η εικόνα είναι πολύ βαρύτερη, με ορισμένους νομούς να καταγράφουν δύο ή και περισσότερους θανάτους για κάθε γέννηση.
Αντίθετα, τα Δωδεκάνησα, η Ξάνθη και τρεις νομοί της Κρήτης εξακολουθούν να εμφανίζουν περισσότερες γεννήσεις από θανάτους.
Το δημογραφικό χτυπά ήδη και την πόρτα των σχολείων
Η δημογραφική κρίση δεν αφορά μόνο τις μελλοντικές συντάξεις ή την αγορά εργασίας. Η μείωση των γεννήσεων μεταφέρεται με χρονική καθυστέρηση κατευθείαν στις σχολικές αίθουσες.
Λιγότερες γεννήσεις σημαίνουν μικρότερες μαθητικές γενιές, λιγότερες εγγραφές στην Α΄ Δημοτικού και αυξανόμενες πιέσεις σε σχολικές μονάδες περιοχών που ήδη χάνουν πληθυσμό.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ηχηρό μήνυμα των αριθμών: η δημογραφική κρίση δεν είναι κάτι που έρχεται. Έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει την Ελλάδα.
Πηγή: https://voicenews.gr/dimografikos-synagermos-stin-ellada-290-000-perissoteroi-thanatoi-apo-genniseis-mesa-se-molis-pente-chronia/
