Σε ένα διαρκές περιβαλλοντικό και κοινωνικό αδιέξοδο εξελίσσεται το ζήτημα της έντονης δυσοσμίας που ταλαιπωρεί τα τελευταία χρόνια τον Δήμο Κερατσινίου – Δραπετσώνας. Με νέες παρεμβάσεις του, ο Συνήγορος του Πολίτη (ΣτΠ) απευθύνει κατεπείγουσες επιστολές προς την Περιφέρεια Αττικής και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), υπογραμμίζοντας την επιτακτική ανάγκη για αυστηρότερη τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και διεξαγωγή στοχευμένων ελέγχων.
Η κραυγή απόγνωσης των κατοίκων και οι «ύποπτες» δραστηριότητες
Σύμφωνα με επίσημα έγγραφα του Δήμου Κερατσινίου – Δραπετσώνας, οι καταγγελίες των πολιτών περιγράφουν μια εφιαλτική καθημερινότητα. Κάνουν λόγο για μια αποπνικτική οσμή που προσομοάζει με πετρέλαιο, μαζούτ, γκάζι και κλούβιο αυγό, η οποία προκαλεί σωματικές ενοχλήσεις, όπως τσούξιμο στα μάτια και ερεθισμούς στο ανώτερο αναπνευστικό σύστημα. Τα φαινόμενα αυτά εντείνονται ιδιαίτερα κατά τους εαρινούς και καλοκαιρινούς μήνες.
Η ευρύτερη παράκτια ζώνη του Πειραιά, της Δραπετσώνας, του Κερατσινίου και του Περάματος φιλοξενεί πλήθος βαριών βιομηχανικών και λιμενικών δραστηριοτήτων, όπως ναυπηγεία, μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων πλοίων, εγκαταστάσεις καυσίμων και τις υποδομές επεξεργασίας λυμάτων στην Ψυττάλεια. Οι επιθεωρητές του ΥΠΕΝ επισημαίνουν ότι η άναρχη οικιστική δόμηση των προηγούμενων δεκαετιών δίπλα σε αυτές τις ζώνες, σε συνδυασμό με τη γεωμορφολογία της περιοχής, διογκώνει το πρόβλημα χωρίς ωστόσο να μπορεί εύκολα να ποσοτικοποιηθεί η ευθύνη μίας και μόνο εγκατάστασης.
Το νομοθετικό κενό και η αδυναμία των ελέγχων
Παρά τις συνεχείς διαμαρτυρίες, η Περιφέρεια Αττικής απάντησε ότι από τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν σε συγκεκριμένη βιομηχανική μονάδα της περιοχής δεν διαπιστώθηκαν παραβάσεις, καθώς οι εκπομπές ρύπων ήταν εντός των νόμιμων ορίων. Ωστόσο, η πλευρά του Συνηγόρου του Πολίτη αναδεικνύει σοβαρές ελλείψεις στη μεθοδολογία, καθώς οι μετρήσεις επικεντρώθηκαν στον αστικό ιστό και δεν περιλάμβαναν δειγματοληψίες απευθείας στην πηγή (στις εξόδους των απαγωγών), όπως ορίζει το κανονιστικό πλαίσιο.
Την ίδια ώρα, το ΥΠΕΝ παραδέχεται ότι στη χώρα μας δεν έχουν θεσπιστεί θεσμοθετημένες οριακές τιμές για τις οσμηρές χημικές ενώσεις, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να βεβαιωθεί εύκολα περιβαλλοντική παράβαση ακόμη κι αν εντοπιστεί η πηγή της μυρωδιάς, ενώ παλαιότερες εκθέσεις των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος αποκάλυπταν το παράδοξο ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν διέθεταν καν ειδικά όργανα μέτρησης οσμών.
Προς αναζήτηση επιστημονικής λύσης
Για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο, ο Δήμος Κερατσινίου – Δραπετσώνας βρίσκεται σε τροχιά υπογραφής προγραμματικής σύμβασης με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών για την αναβάθμιση των σταθμών μέτρησης και την εγκατάσταση δικτύου ανίχνευσης μικροσωματιδίων. Παράλληλα, επιστημονική μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) που είχε διεξαχθεί στο παρελθόν, είχε συσχετίσει την παρουσία ημιπτητικών οργανικών ενώσεων στην ατμόσφαιρα με τη δραστηριότητα επεξεργασίας θαλάσσιου έρματος στην περιοχή, γεγονός που καθιστά σαφές ότι απαιτείται άμεση, ολοκληρωμένη και μακροχρόνια επιστημονική παρακολούθηση για να επιστρέψει η ποιότητα ζωής στους κατοίκους.
