Ισχυρό μέτωπο αντίστασης έχει δημιουργηθεί στην περιοχή της Επανομής, καθώς πολίτες, τοπικοί φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις ενώνονται ενάντια σε μια από τις πιο προκλητικές και καταστροφικές παρεμβάσεις που έχει αποφασίσει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας τα τελευταία χρόνια.
Με μια απόφαση που προκαλεί έντονη περιβαλλοντική ανησυχία και εγείρει σοβαρά νομικά ερωτήματα, το ΥΠΕΝ δίνει το «πράσινο φως» για την εξόρυξη 4 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων άμμου από τον θαλάσσιο πυθμένα στο Ακρωτήρι Επανομής για τις ανάγκες του έργου της επέκτασης της 6ης προβλήτας του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για μια φαραωνική ποσότητα που αντιστοιχεί σε 1.600 Ολυμπιακές πισίνες ή σε ένα στρώμα πάχους 4 μέτρων πάνω σε ένα τετραγωνικό χιλιόμετρο. Η εξόρυξη θα γίνει σε δύο θαλάσσιες περιοχές, με τη μεγαλύτερη (3.000 στρέμματα) να βρίσκεται σε μεγαλύτερα βάθη και πιο κοντά σε ευαίσθητα οικοσυστήματα.
Αντί να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία με πλήρη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και δημόσια διαβούλευση, το Υπουργείο επέλεξε τον δρόμο της Τεχνικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΤΕΠΕΜ) – μια σαφώς πιο «εύκολη» και λιγότερο διαφανή οδό. Με αυτόν τον τρόπο παρακάμπτονται ουσιαστικοί περιβαλλοντικοί έλεγχοι, ενώ η αρχική έγκριση του 2011 προέβλεπε μόλις 1,2 εκατομμύρια κυβικά μέτρα από μία μόνο περιοχή. Τώρα η ποσότητα τετραπλασιάζεται και η περιοχή επεκτείνεται δραματικά.
Οι αντιδρώντες – Δήμος Θερμαϊκού, αλιείς, επιστήμονες και επτά περιβαλλοντικές οργανώσεις (i-Sea, MEDASSET, ΑΡΧΕΛΩΝ, Καλλιστώ, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Φίλοι της Φύσης) – τονίζουν ότι η απόφαση αυτή απειλεί ευθέως τα λιβάδια Ποσειδωνίας, τους «μπλε πνεύμονες» της Μεσογείου. Αυτά τα υποθαλάσσια δάση λειτουργούν ως ισχυρότατες δεξαμενές άνθρακα, προστατεύουν τις ακτές από τη διάβρωση και στηρίζουν τεράστια βιοποικιλότητα. Παρόλο που οι θέσεις εξόρυξης δεν πέφτουν ακριβώς πάνω στα λιβάδια, η γειτνίασή τους με την προστατευόμενη περιοχή Natura 2000 δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο ανεπανόρθωτης ζημιάς.
Ο Δήμος Θερμαϊκού έχει ήδη προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας την ακύρωση της απόφασης. Οι λόγοι είναι σαφείς και βαρύτατοι: παραβίαση των υφιστάμενων περιβαλλοντικών όρων, παράλειψη ουσιαστικής μελέτης, έλλειψη αδειοδότησης του δανειοθαλάμου και απειλή για περιοχές Natura 2000 και τα λιβάδια Ποσειδωνίας.
Η υπόθεση δεν αφορά απλώς μια τεχνική εργασία για την επέκταση του λιμανιού. Πρόκειται για μια κλασική περίπτωση προτεραιότητας των μεγάλων έργων έναντι της προστασίας του περιβάλλοντος, με μεθόδους που θυμίζουν εποχές όπου η περιβαλλοντική νομοθεσία θεωρούνταν εμπόδιο και όχι υποχρέωση. Η τοπική κοινωνία και οι περιβαλλοντικοί φορείς δίνουν μάχη για να μην πληρώσει η θάλασσα και οι επόμενες γενιές το τίμημα αυτής της επιλογής.
