Η ιδεολογική σύγκλιση και οι κοινές υπερσυντηρητικές θέσεις δεν στάθηκαν αρκετές για να κρατήσουν σε κοινή πορεία την Τζόρτζια Μελόνι και τον Ντόναλντ Τραμπ. Παρά το γεγονός ότι η Ιταλίδα πρωθυπουργός ήταν η μοναδική Ευρωπαία αρχηγός κυβέρνησης που έδωσε το «παρών» στην ορκωμοσία του Αμερικανού προέδρου το 2025, οι δύο ηγέτες βρίσκονται πλέον σε τροχιά οριστικής ρήξης, με τις διμερείς σχέσεις Ρώμης και Ουάσιγκτον να περνούν βαθιά κρίση.
Η φιλοδοξία της Μελόνι να λειτουργήσει ως η κύρια γέφυρα και διαμεσολαβήτρια ανάμεσα στην Ευρώπη και τον Λευκό Οίκο φαίνεται πως κατέρρευσε. Παρά τις προσπάθειές της, που περιελάμβαναν μέχρι και τη διοργάνωση τριμερούς συνάντησης στη Ρώμη με τον Τζέι Ντι Βανς και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η στρατηγική αυτή δεν απέδωσε τα αναμενόμενα.
Η αφορμή της δημόσιας αντιπαράθεσης
Η σπίθα που άναψε τη φωτιά στις σχέσεις τους ήταν μια σειρά από προσωπικές και πολιτικές αιχμές κατά τη διάρκεια της συνόδου της G7 στη Γαλλία:
- Το παρασκήνιο μιας φωτογραφίας: Ο Τραμπ ισχυρίστηκε δημόσια ότι η Μελόνι τον «παρακαλούσε» για ένα κοινό φωτογραφικό στιγμιότυπο, εισπράττοντας την πληρωμένη απάντηση της Ιταλίδας πρωθυπουργού ότι «ούτε η Ιταλία ούτε η ίδια παρακαλούν ποτέ».
- Οι στρατιωτικές βάσεις και το Ιράν: Ο Αμερικανός πρόεδρος επέκρινε έντονα την Ιταλία για τη διστακτικότητά της να παραχωρήσει πλήρη χρήση των στρατιωτικών της βάσεων στις ΗΠΑ για τις αεροπορικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, ενώ άφησε αιχμές και για πτώση των δημοσκοπικών ποσοστών της Μελόνι.
- Η πληρωμένη απάντηση: Η Μελόνι δεν άφησε ασχολίαστες τις βολές, τονίζοντας πως η φιλία με τον Τραμπ δεν τη γλίτωσε από προβλήματα και του πρότεινε ειρωνικά να κοιτάξει τα δικά του ποσοστά.
Η κατάσταση είχε ήδη επιβαρυνθεί από τον Απρίλιο, όταν η Μελόνι επέκρινε τον Τραμπ για τις επιθέσεις του κατά του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ σχετικά με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, με τον Τραμπ να δηλώνει απογοητευμένος από τη στάση της.
Τα εσωτερικά πολιτικά οφέλη για τη Ρώμη
Αν και η ρήξη φέρνει σε δύσκολη θέση τα στελέχη του κόμματος «Αδέλφια της Ιταλίας», οι οποίοι κάνουν λόγο για «παράλογες ασυναρτησίες» του Τραμπ, η απόσταση αυτή ενδέχεται να βγει σε καλό για τη Μελόνι στο εσωτερικό της χώρας.
Αντιμετωπίζοντας πίεση από την αναζωπύρωση του πληθωρισμού, την ενεργειακή κρίση λόγω των κλειστών Στενών του Ορμούζ, αλλά και την άνοδο ενός νέου ανταγωνιστικού υπερσυντηρητικού κόμματος, η Μελόνι μπορεί τώρα να αξιοποιήσει το χαρτί της εθνικής υπερηφάνειας. Δεδομένου ότι η δημοτικότητα του Τραμπ στην Ιταλία κυμαίνεται μόλις στο 15%, η αποστασιοποίηση από αυτόν της επιτρέπει να εμφανιστεί ως προστάτιδα των εθνικών συμφερόντων.
Πιο κοντά στις Βρυξέλλες
Η εξέλιξη αυτή φαίνεται πως επιταχύνει την «ευρωπαϊκοποίηση» της Μελόνι. Αν και στο παρελθόν υπήρξε σφοδρή επικρίτρια των Βρυξελλών, και συνεχίζει να διαφωνεί με τις πολιτικές της πράσινης μετάβασης και τους αυστηρούς δημοσιονομικούς κανόνες, η ανάγκη για συμμαχίες την ωθεί πιο κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αυτή η μετατόπιση πάντως δεν αναμένεται να αλλάξει ριζικά τις ισορροπίες της ΕΕ απέναντι στις ΗΠΑ, καθώς η Ιταλία έδινε πάντα προτεραιότητα στα ευρωπαϊκά συμφέροντα, όπως φάνηκε και από την κοινή υπογραφή της δήλωσης για την εδαφική ακεραιότητα στο ζήτημα της Γροιλανδίας.
