Σε μια κίνηση με τεράστιο ιστορικό και συμβολικό βάρος, Ισπανοί εργάτες ξεκίνησαν την κατεδάφιση των σημείων ελέγχου στα χερσαία σύνορα μεταξύ Ισπανίας και Γιβραλτάρ. Πρόκειται για την πρώτη φορά που καταργείται η συνοριακή γραμμή στον «Βράχο» μετά από περισσότερα από 300 χρόνια, ως άμεσο αποτέλεσμα της νέας ειδικής συμφωνίας για το Brexit. Η εξέλιξη αυτή εξαλείφει τα χερσαία σύνορα με το βρετανικό υπερπόντιο έδαφος, εξασφαλίζοντας την ελεύθερη καθημερινή ροή περίπου 15.000 εργαζομένων, ενώ οι απαραίτητοι έλεγχοι μεταφέρονται πλέον αποκλειστικά στο αεροδρόμιο του Γιβραλτάρ.
Η ιστορική αυτή ανατροπή έρχεται τρεις αιώνες αφότου αγγλο-ολλανδικές δυνάμεις κατέλαβαν το στρατηγικό φρούριο κατά τη διάρκεια του πολέμου με τους Ισπανούς. Μετά από επίπονες διαπραγματεύσεις τεσσάρων ετών, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξαν σε συμφωνία τον περασμένο Ιούνιο, οι λεπτομέρειες της οποίας δημοσιεύθηκαν την άνοιξη και αναμένεται να εγκριθούν επίσημα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τις επόμενες ημέρες.
Οι υπογραφές στις Βρυξέλλες και η γεωπολιτική σημασία
Σύμφωνα με δημοσιεύματα των ισπανικών μέσων ενημέρωσης, η τελική συνθήκη αναμένεται να υπογραφεί στις 13 Ιουλίου στις Βρυξέλλες, με πιθανούς υπογράφοντες τη Βρετανίδα Υπουργό Εξωτερικών, Υβέτ Κούπερ, και τον Επίτροπο της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς. Η διμερής αυτή συμφωνία χαρακτηρίζεται ως μία από τις σημαντικότερες διευθετήσεις για τα Βρετανικά Υπερπόντια Εδάφη μετά την ιστορική συμφωνία του 1984 με την Κίνα για την παράδοση του Χονγκ Κονγκ.
Αν και το ζήτημα της ισπανικής κυριαρχίας επί του Βράχου αποκλείστηκε πλήρως από το τραπέζι των συνομιλιών, το Λονδίνο και ο πρωθυπουργός του Γιβραλτάρ, Φαμπιάν Πικάρντο, υποχρεώθηκαν να αποδεχτούν μια ενισχυμένη ισπανική επιρροή στην περιοχή προκειμένου να επιτευχθεί ο συμβιβασμός.
Επιστροφή δικαιωμάτων για τους κατοίκους του Βράχου
Η νέα αυτή εκδοχή του Brexit φέρνει σημαντικά οφέλη για τους Βρετανούς πολίτες που διαμένουν μόνιμα στο Γιβραλτάρ, καθώς ανακτούν βασικά δικαιώματα ελεύθερης μετακίνησης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα οποία είχαν χαθεί. Βάσει της νέας συνθήκης, οι κάτοικοι αποκτούν ξανά το δικαίωμα να εργάζονται στην ΕΕ με το ίδιο καθεστώς που ισχύει για τους πολίτες των κρατών-μελών του ευρωπαϊκού μπλοκ. Ωστόσο, η συμφωνία θέτει σαφή όρια, καθώς δεν περιλαμβάνει το δικαίωμα μόνιμης διαμονής ή σπουδών στις ευρωπαϊκές χώρες, προνόμια που απολάμβαναν πριν από την επίσημη αποχώρηση της Μεγάλης Βρετανίας.
