Ένας νέος γύρος διαβουλεύσεων ανοίγει εντός των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αντικείμενο τον τερματισμό της διπλής ετήσιας αλλαγής της ώρας στα κράτη-μέλη. Παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες και το γεγονός ότι το θέμα παρέμενε στάσιμο, το ζήτημα συζητήθηκε εκ νέου στην ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου τον Οκτώβριο του 2025. Στο πλαίσιο αυτό, προαναγγέλθηκε η έναρξη ενός νέου κύκλου διαλόγου μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών, με κεντρικό άξονα μια νέα υποστηρικτική μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2026. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η εξεύρεση μιας συντονισμένης λύσης κοινής αποδοχής που θα γεφυρώσει τις εθνικές διαφωνίες, καθώς όλες οι πολιτικές ομάδες συγκλίνουν πλέον στο ότι η εξοικονόμηση ενέργειας είναι μηδαμινή, ενώ οι επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία παραμένουν.
Το ιστορικό της πρότασης και το γραφειοκρατικό «πάγωμα»
Η προσπάθεια για την τροποποίηση του καθεστώτος ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2018, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διοργάνωσε μια ευρείας κλίμακας δημόσια διαβούλευση. Στη διαδικασία συμμετείχαν περισσότεροι από 4,6 εκατομμύρια πολίτες, με το 84% να τάσσεται υπέρ της κατάργησης του μέτρου. Ακολουθώντας τη δημόσια αυτή καταγραφή, η Κομισιόν κατέθεσε τον Σεπτέμβριο του 2018 επίσημη πρόταση οδηγίας, η οποία υπερψηφίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Μάρτιο του 2019, ορίζοντας το 2021 ως έτος μετάβασης και δίνοντας στα κράτη την ελευθερία επιλογής μεταξύ μόνιμης θερινής ή χειμερινής ώρας. Έκτοτε, ωστόσο, η διαδικασία παρέμεινε στάσιμη στο Συμβούλιο της ΕΕ, καθώς η απαιτούμενη ειδική πλειοψηφία προσέκρουσε στον φόβο δημιουργίας ενός ανομοιογενούς γεωγραφικού μωσαϊκού ωρών που θα προκαλούσε προβλήματα στην εσωτερική αγορά και τις μεταφορές, ενώ η πανδημία του 2020 μετέβαλε πλήρως τις προτεραιότητες των κυβερνήσεων.
Το γεωπολιτικό ζήτημα της Ιρλανδίας μετά το Brexit
Πέρα από τα τεχνικά και οικονομικά εμπόδια, η μεταρρύθμιση αντιμετωπίζει και σύνθετα γεωπολιτικά ζητήματα, με κυριότερο τη στάση της Ιρλανδίας. Μετά την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, η ιρλανδική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο μιας ιδιότυπης διχοτόμησης. Εάν η ΕΕ καταργήσει την αλλαγή ώρας και το Δουβλίνο υιοθετήσει μια μόνιμη ζώνη, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρήσει το υφιστάμενο σύστημα, το νησί θα βρεθεί με δύο διαφορετικές ώρες για έξι μήνες τον χρόνο. Η δημιουργία ενός τέτοιου «χρονικού συνόρου» με τη Βόρεια Ιρλανδία θεωρείται οικονομικά και πολιτικά μη αποδεκτή από το Δουβλίνο, γεγονός που οδηγεί στη συγκράτηση της μεταρρύθμισης εάν δεν υπάρξει αντίστοιχη δέσμευση και από την πλευρά του Λονδίνου.
Τα επιχειρήματα υπέρ της κατάργησης
Από την πλευρά των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων υπογραμμίζεται ότι η κατάργηση των αλλαγών της ώρας αποτελεί πλέον ζήτημα ρεαλισμού και κοινής λογικής, καθώς πρόκειται για ένα μέτρο που χαρακτηρίζεται παρωχημένο. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που επικαλούνται οι αρμόδιες υπηρεσίες, η διαδικασία αυτή επηρεάζει αρνητικά την καθημερινότητα των πολιτών, περιπλέκει τις συγκοινωνίες και προκαλεί προσκόμματα στην οικονομική δραστηριότητα, χωρίς παράλληλα να προσφέρει κάποιο ουσιαστικό όφελος στην εξοικονόμηση ενέργειας. Η αναγκαιότητα της οριστικής κατάργησης αναμένεται να τεκμηριωθεί εκ νέου με την παρουσίαση της τελικής μελέτης στο τέλος του έτους.
